1. Waardoor neemt het extreme witte racisme toe en hoe voorkom je het?

Christchurch was gruwelijk en voor Nieuw-Zeeland nieuw. Maar het is van alle tijden. Dan heb ik het niet over extremen, zoals nazi-Duitsland of de Zuid-Afrikaanse apartheid, of de Amerikaanse KKK, maar over het verheerlijken van het zuiver-witte ras, zoals je dat vindt in de Verenigde Staten, maar zeker ook in Europa. Denk aan de Noorse massamoordenaar Anders Breivik. Ik vrees dat je het niet kunt voorkomen, maar het zou helpen als regeringen en politieke partijen er veel vaker voor waarschuwden en niet als reactie op een aanslag.

2. Is er een samenhang tussen de war on terror en incidenten zoals die in Nieuw-Zeeland?

Dat betwijfel ik. Denk eens wat verder terug. In de jaren vijftig werd Frankrijk geteisterd door ontelbare bomaanslagen door de Algerijnse onafhankelijkheidsbeweging. Of de Ierse IRA, die half Engeland opblies. Datzelfde gold voor de Duitse Rote Armee Fraktion en de Baader Meinhof Groep, de Rode Brigades in Italië en Japan. Dat waren, zou je kunnen zeggen, linksextremisten of anarchisten. Het begrip war on terror is verwarrend, want daarmee wordt eigenlijk alleen jihadistisch terrorisme bedoeld.

3. Moeten inlichtingendiensten hun accenten verleggen van moslimextremisten naar extreemrechtse groeperingen?

Sterker nog: dat doen ze allang. Je kunt het lezen in het jaarverslag van de AIVD, maar ook van de FBI. In Amerika vinden dagelijks schietpartijen plaats en het zijn opvallend vaak rechtsextremisten.

4. Wat is de verantwoordelijkheid van sociale media in de toenemende islamofobie en wat kan de Nederlandse overheid doen aan platforms als 4chan en 8chan?

De sociale media beginnen gelukkig wakker te worden, zeker na Christchurch. Maar in alle democratieën is de vrijheid van meningsuiting een groot goed, dus het is lastig. Platforms op het dark web zijn helemaal een probleem. Zelfs als overheden ze kunnen uitschakelen, dan komen er zo weer nieuwe bij. Wat dat betreft verschilt het niet veel van de georganiseerde misdaad. Daar kunnen we ook nooit echt van winnen.

5. Groeit de islamofobie alleen in westerse landen?

In het Westen gaat het in het openbaar, ook in de politiek. Daardoor zien en voelen we het. Maar wat dacht je van China, met zijn campagne tegen de Oeigoeren? En van India, waar moslims worden geminacht en gediscrimineerd, terwijl het, op Indonesië na, nota bene het grootste moslimland ter wereld is. Daar horen we minder van, maar de haat is er.

Dank, Adem Mustafa.

In de Wereld volgens Hammelburg beantwoord ik elke zaterdag vijf vragen over een internationaal thema. Hebt u een onderwerp, stuur dan een tweet naar @BNR of mail naar [email protected]

See omnystudio.com/listener for privacy information.