Gościnnie: Herstorie

Była - i wciąż jest - najsłynniejszą komiczką Ameryki. Niedoszłą boginią złotej ery Hollywood, królową filmów klasy B plus, która po czterdziestce - w czasach, gdy po czterdziestce kobieta znikała - odnalazła to, w czym była naprawdę dobra i odniosła spektakularny sukces. A przy okazji uratowała, na trochę, swoje małżeństwo. Przez sześć sezonów “I Love Lucy” było najchętniej oglądanym serialem w Ameryce: w poniedziałkowy wieczór oglądało go 11 milionów rodzin. Przy 15 milionach zarejestrowanych odbiorników. Podobno w przerwach na reklamy na chwilę obniżał się poziom wody w miejskich zbiornikach: cały naród szedł na szybkie siku, i naciskał spłuczkę. To “I Love Lucy” po raz pierwszy pokazało na ekranie mieszane - biało-latynoskie - małżeństwo i ciążę, a także zrewolucjonizowało telewizyjną produkcję i sposób zarabiania na hitach.

W dzisiejszym odcinku Herstorii Wysokich Obcasów Katarzyna Wężyk i Natalia Waloch opowiadają o Lucille Ball.

Kiedy usłyszy, że przyjaciele rodziców chwalą ich wybitnego syna i śliczną córkę, postanawia narzucić sobie żelazną dyscyplinę i wyćwiczyć wolę tak silną, żeby nic nie mogło jej złamać. I faktycznie jej charakter będzie twardy jak diament. I jak diament będzie zawsze nieoszlifowana, kanciasta i zupełnie niepasująca do świata. Jako nastolatka będzie zimą chodzić bez skarpet i czapki, żeby poczuć to, co biedacy. Jako dorosła kobieta ponad siły harować w fabryce, żeby wiedzieć, czym jest los robotnika. Szła zawsze tam, skąd inni uciekali, pojechała na przykład do Berlina po dojściu Hitlera do władzy, żeby lepiej zrozumieć, co się tam dzieje.

Ratując ludzkość, w międzyczasie napisała filozoficzne arcydzieło. Kiedy Albert Camus dostał literackiego Nobla, poszedł posiedzieć w spokoju w jej paryskim mieszkaniu. W najnowszym odcinku Herstorii Wysokich Obcasów opowieść o Simone Weil, wybitnej filozofce, która nie poprzestawała na rozmyślaniu

“Pieniądze są środkiem i celem mojej wyrachowanej egzystencji”, mawiała. Dla pieniędzy napisała powieść, w której sportretowała siebie i swoje siostry, ale w wersji przykrojonej do obowiązującej moralności i oczekiwań wobec kobiet - w wersji, która się sprzeda. Nieoczekiwanie dla wszystkich, z autorką włącznie, “Małe kobietki” - opowieść o siostrzaństwie i babskiej solidarności, o marzeniach i kompromisach, o dorastaniu, no i o pieniądzach - stały się nie tylko hitem, ale ponadczasową dziewczęcą klasyką.

W dzisiejszym odcinku naszego podcastu Katarzyna Wężyk i Natalia Waloch opowiadają o Louisie May Alcott, o tym, jak jej biografia odbijała się w jej książce, o ekranizacjach “Małych kobietek’, a także o tym, dlaczego to Amy jest najlepszą z sióstr March (a fanki Jo zapraszamy do polemiki w komentarzach).

Dotyczy każdej kobiety na świecie, bo nigdy nie wiemy, co nas spotka. Była, jest i będzie, co pokazuje nam historia.

Tym razem nasz odcinek jest wyjątkowy, bo jego bohaterką jest aborcja, a w zasadzie książka o niej "Aborcja jest", którą napisała Katarzyna Wężyk, czyli połowa naszego herstorycznego duetu. Pozycja właśnie dostała Grand Press dla Reporterskiej Książki Roku oraz Grand Press Czytelników i Czytelniczek.

W dzisiejszym odcinku opowiemy więc, jak przez wieki ewoluował stosunek ludzi do seksu, rozrodczości i aborcji. Jak to się stało, że macice, którymi przez wieki zajmowały się akuszerki i położne, w XIX w. trafiły w męskie ręce lekarzy. Co z aborcją wspólnego mają polowania na czarownice oraz jak wiąże się ona z najsłynniejszą ciążą świata - tą Maryi, którą katolicki patriarchat wciąż stawia kobietom za wzór.

Autorka sprzedanego w milionach egzemplarzy bestselleru. Znakomita mówczyni. Prawniczka z dyplomem Harvardu. Ikona stylu. Podcasterka i producentka. Kobieta ambitna, świetnie przygotowana i opanowana, która całe życie starała się udowodnić, sobie i innym, że jest dość dobra - nie miała specjalnie wyjścia: jest kobietą i jest czarna, nie mogła sobie pozwolić na najmniejsze potknięcie. Pierwsza dama, dla której osiem lat w Białym Domu wcale nie było ukoronowaniem życiowych osiągnięć.

W dzisiejszym odcinku podcastu opowiadamy o Michelle Obamie.

Partnerem podcastu jest kanał CBS Reality.

103 lata temu, 28 listopada 1918 roku, Józef Piłsudski podpisał dekret o ordynacji wyborczej, który przyznał Polkom, w światowej zresztą awangardzie, prawa wyborcze. Ledwo skończyła się Wielka Wojna, nowe państwo polskie nie miało jeszcze granic, społeczeństwo było patriarchalne i bardzo religijne, nie mieliśmy też silnego ruchu sufrażystek - bo jak to tak, domagać się prawa głosu, gdy Ojczyzna jęczy w zaborczych kajdanach - a tu nagle taka rewolucja. Jak ten zapis się w ordynacji wyborczej znalazł i jaki z niego użytek zrobiły Polki opowiada w dzisiejszym odcinku naszego podcastu Olga Wiechnik, autorka książki “Posełki. Osiem pierwszych kobiet”.

Kiedy 7 października 2011 r. odbierała pokojową Nagrodę Nobla, żadna gazeta, żadne serwis na świeci nie zapomniał napisać o niej tego jednego zdania: “w 2003 r. zorganizowała strajk seksualny tysięcy liberyjskich kobiet.” Udowodniła, że w XXI w. można co prawda zorganizować rewolucję za pomocą Facebooka, ale niemniej skutecznie jest odwołać się do sposobów prababek.

Jej młodość to głód, bezdomność i cierpienie. W rządzonej przez Charlesa Taylora Liberii rośnie całe pokolenie młodych mężczyzn, którzy nie przeżyli jednego dnia bez karabinu w ręku. Mord i gwałt to ich codzienność. matki patrzą, jak żołnierze gwałcą ich córki, córki patrzą na gwałcone matki. A ona im pomaga wyjść z traumy. Wreszcie uznaje, że przemoc trzeba zatrzymać.

O Leymah Gbowee, która wyprowadziła na ulice tysiące Liberyjek wszystkich wyznań, a następnie nakłoniła je do strajku seksualnego, w wyniku czego w końcu w końcu upadła krwawa dyktatura Taylora w najnowszym odcinku podcastu Herstorie Wysokich Obcasów opowiadają Natalia Waloch i Katarzyna Wężyk.

Prymuska. Kobieta, która w wieku 28 lat startowała w wyborach do Kongresu, a po pięćdziesiątce zrobiła dyplom z prawa. Świetna organizatorka, niezmordowana aktywistka, liderka, która setkom kobiet dała know how i odwagę, by wyjść z domu i działać. A jednocześnie ideolożka, która całe życie spędziła na przekonywaniu, że “naturalnym” powołaniem kobiety jest dom i rodzina, a równość praw oznacza utratę przywilejów. Swoje przemówienia zaczynała od dziękowania mężowi, że pozwolił jej przyjść i wystąpić publicznie. To głównie przez nią nie przeszła poprawka gwarantująca Amerykankom równe prawa z mężczyznami. Betty Friedan wyrwało się, że chciałaby spalić ją na stosie.

W dzisiejszym odcinku podcastu Herstorie Wysokich Obcasów opowiadamy o konserwatywnej aktywistce Phyllis Schlafly, znanej wam być może z serialu “Mrs. America”.

Na Wszystkich Świętych przypominamy herstorię jedynej kobiety cichociemnej - gen. Elżbiety Zawackiej. Zmarła 10 stycznia 2009 roku w wieku niemal stu lat. Dziś zachęcamy, żeby zapalić znicz na grobie generał Zawackiej, która spoczywa na cmentarzu św. Jerzego w Toruniu.

Patriotka, pedagożka, kurierka, żołnierka Armii Krajowej, jedyna obok Marii Wittek kobieta ze stopniem generała - Elżbieta Zawacka, ps. "Zo". Dzięki ogromnej pewności siebie i perfekcyjnej znajomości niemieckiego podróżowała w pociągach nur fuer Deutsche, szmuglując pieniądze dla AK. Przeszła pieszo Pireneje by z Gibraltaru ruszyć drogą morską do Londynu, gdzie działał rząd RP na uchodźstwie. Spotkała się tam z naczelnym wodzem. Zdążyła złożyć tylko krótki meldunek, bo gen. Sikorski spieszył się w podróż, z której nigdy nie wrócił. Gen. Zawacka wróciła do Polski, skacząc ze spadochronem (w sukience!) jako jedyna kobieta-cichociemna. O jej stuletnim, pełnym przygód życiu opowiadają Katarzyna Wężyk i Natalia Waloch.

Była self made woman, ucieleśnieniem Amerykańskiego Marzenia: ledwo piśmienną imigrantką, która pracą własnych rąk dorobiła się fortuny. Gazety nazwały ją Najbardziej Niegodziwą Kobietą w Nowym Jorku, a jej dom - rezydencja w Piątej Alei, pierwsza kamienica w mieście wyposażona w windę - był wymieniany w przewodnikach. Utworzony od jej nazwiska termin - restellizm - stał się synonimem aborcji.

W dzisiejszym odcinku podcastu Herstorie Wysokich Obcasów Katarzyna Wężyk i Natalia Waloch opowiadają o osławionej aborcjonistce Madame Restell, a także o tym, jak półtora wieku temu wyglądało przerywanie ciąży.