Hikaye Zamanı

Göbekli Tepe, Şanlıurfa'da eşsiz arkeolojik zenginliklere ev sahipliği yapan dünya üzerindeki ilk yerleşik yaşam ve sosyal topluluk örneklerini içeren bir bölge olarak bilinir.

Taş Tepeler Projesi, bu benzersiz alandaki arkeolojik keşifleri daha da genişleterek, 100 kilometrekarelik bir alanı kapsar. Göbeklitepe, Karahantepe, Harbetsuvan, Gürcütepe, Kurttepesi, Taşlıtepe, Sefertepe, Ayanlar, Yoğunburç, Sayburç, Çakmaktepe ve Yenimahalle gibi önemli bölgeleri içinde barındırarak, bölgenin tarih öncesi zenginliklerini açığa çıkarmayı amaçlar.

Göbekli Tepe ve Çevresi:

Göbekli Tepe, tarih öncesi dönemlere ait muazzam dikili taş kompleksleri ile dikkat çeker. Projenin odaklandığı alanlardan biri olan Göbeklitepe, aynı zamanda ritüel ve dini pratiklere dair önemli ipuçları sunar.

Karahantepe, Harbetsuvan ve diğer bölgelerdeki arkeolojik alanlar da benzer şekilde tarih öncesi insanların yaşam tarzları ve kültürel gelişimleri konusunda önemli bilgiler içermektedir.

Taş Tepeler Projesi'nin Hedefleri:

Taş Tepeler Projesi, Göbekli Tepe ve çevresindeki zengin arkeolojik mirası daha fazla aydınlatarak, bu bölgenin tarih öncesi dönemlere ışık tutmayı hedefler. Yürütülen araştırmaların sonuçları, insanlık tarihine dair yeni anlayışlar kazandıracak ve bu benzersiz arkeolojik alanın önemini vurgulayacaktır.

Dinozorların ayak izleri nasıl oluyor da milyonlarca yıl rüzgar, erozyon ve yağmurlar tarafından bozulmadan günümüze kadar kalmayı başarabiliyor?  Bize izlerini bırakan bu şanslı dinozorlar, daha önceden bataklık veya nehir kenarı gibi ıslak ve sulu kalmış, yumuşak çamurlu bölgelerde bazen sürüler halinde bazen de yalnız başlarına yürüdüler.  Ve yürürken vücut ağırlıklarıyla bu bölgelerde çökeltiler oluşturdular.

Daha sonra bu izler güneşin sıcaklığı ile kuruyarak iyice sertleşti. Dinozorlar, dünyanın hemen hemen her yerinde yaşamasına ve yürümesine rağmen çoğu iz başka canlıların, yağmurların veya toprak değişimlerinin sebebiyle silindi gitti.

Ama kuruyan izlerin bazılarının üzeri tekrardan toprak tortullarıyla kaplandı.  Sonrasında ise üstü tekrar, tekrar bu şekilde defalarca örtüldü. Kat kat toprak altında sıkışan bu dinozor ayak izleri, böylece yağmurdan fırtınadan ve her türlü erozyondan korunmayı başardı. Bu izlerin üstündeki tortul katmanları sıkılaştıkça, taş gibi sert bir hale geldi.

Çay önü'nde bulunan "Kafataslı Yapı", 450'den fazla insana ait kemik ve kafatasının ölü gömme törenleri ve kültüründe kullanılmak üzere depolandığı düşünüldüğü için ilgi çekici bir yerdir. Burada görülen ölü gömme şekilleri ve ölülerin yanlarına bırakılan eşyalar, bölgede yaşayan insanlar arasında bir statü farkının olduğunu gösteriyor.

Muhtemelen buraya herkes değil sadece saygın kişiler gömülüyordu. Bazı iskeletlerin kilden malzemelerle tekrar sarılarak bir deri gibi kaplanması ve gözlere çeşitli parlak taşlar konulması ise onları tekrardan hayata döndürmeye çalışma çabaları olarak yorumlanıyor. Göbekli Tepe kazılırken de, insan kemiklerinin ve insan gömülerinin bulunulacağı düşünülüyordu. 

Klaus Schimdt, burayı ilk keşfettiğinde de ölümle ilgili ritüellerin gerçekleştirilmiş olabileceğini ön görüyordu. Fakat uzun bir süre Göbekli Tepe’de insana dair iskeletler ve mezarlar bulunamadı. Böyle olunca bilim insanları Göbekli Tepe'de ölümle ilgili ritüellerin yapılmamış olabileceğini düşündü. Bunun üzerine Klaus Schimdt de, insan kemiklerinin duvarların içinden ya da arkasından çıkabileceğini tahmin ediyordu.

Ve vefatı sonrasında devam eden kazı çalışmaları onu haklı çıkardı.

Herhangi bir tanrı, tanrıça veya doğa üstü varlığa inanmadan da dindar olabilirsiniz.

Dikkatli inceleyecek olursanız günümüz seküler ateistlerin veya spirütüel inanca sahip bazı insanların bir çoğunun bağnaz denecek şekilde dindar olduğunu görebilirsiniz. Biri bir taşa bakarak ilahi kudreti hissederken, diğeri uzayın sonsuz derinliklerine bakarak bunu hissedebiliyor.

Doğa ile iç içe yaşayan, daha ilkel kalmış toplumlar yaban hayvanlarına tapar ve onları kutsal sayarken, doğadan uzaklaşan ve şehirde yaşayan fakat medeniyetin henüz ulaşmadığı kasaba kültürünün hakim olduğu toplumlarda bunun yerini evcil hayvanların aldığını görebilirsiniz. Göbekli Tepe'deki insanlara bu şekilde bakacak olsak dahi bizden farklı değildi. Teknoloji ve bilgi kaynaklarımızı ayrı tutacak olursak, birçok anlamda onlardan üstün olduğumuzu düşünmüyorum.

Simge ve semboller, duyularımızla ifade edemediğimiz konuları ve anlamları somutlaştırıp bir nesne veya işaret haline getirmemiz temeline dayanır. Bizi diğer canlı türlerinden keskin bir şekilde ayıran özellikte, simgeler kullanarak anlaşabilme yeteneğimizdir. Günümüzde yazılar ve emojiler nasıl bir hikaye ve olayı anlatıyorsa, Göbekli Tepe'deki bu hayvan resimleri de muhtemelen bir veya birden fazla olayın sahnelenmesine imkan tanıyordu.

Dikilitaşlardaki motiflerin farklılıkları, bazılarındaki hayvan ve detayların diğerlerine göre daha çok veya daha net olması bu resimleri çizenlerin aynı ustalar olmadığını da bize gösteriyor. Muhtemelen bütün bu tasarımlar farklı zamanlarda başka ustalar tarafından çizilmiştiler. Belki de her usta kendi hayat deneyimlerinden ve inanışlarından farklı çıkarımlar yapmış, o bölgeye gelenlere de bir şeyler anlatmaya çalışmıştı.

Üzerinde onlarca yırtıcı hayvanın bulunduğu, "T" şeklindeki dikili taşlar. Artık o kadar meşhur oldu ki, hakkında yerli yabancı onlarca belgesel yapıldı ve kitaplar yazıldı. Göbekli Tepe'deki bilinmezlik önce efsaneleri, efsaneler de başka hikayeleri beraberinde getirdi. Hatta bu yüzden Thomas Zimmermann, Göbekli Tepe'yi bağlayacak artık başka bir konu kalmadığından dolayı hafif tebessümle şikayetçi. Mısır piramitlerinin keşfinde olduğu gibi, elbette ki konu; uzaylılara, bilinmeyen gizli antik canlılara, kayıp insan ırklarına ve tabii ki son olarak biz Türklere geldi.