หลบมุมอ่าน

“รักนวลสงวนสิทธิ์” งานวิชาการด้านประวัติศาสตร์ซึ่งนำเสนอการต่อสู้ของผู้หญิงในกระบวนการความยุติธรรม ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ภาวิณี บุนนาค ศึกษาจากคดีความและฎีกาเกี่ยวกับผู้หญิงประมาณ 200 คดี ตั้งแต่ช่วงเวลาคือในสมัยรัชกาลที่ 5 ช่วงรอยต่อของการปฏิรูปกฎหมายจารีตกับกฎหมายสมัยใหม่จนถึงปี พ.ศ. 2478
จุดร่วมหนึ่งที่ผู้เขียนค้นพบจากการศึกษาคดีความและฎีกาของผู้หญิงจากทุกชนชั้น สถานะ คือผู้หญิงเหล่านั้นต่างต่อสู้กับสิ่งที่ตัวเองทุกข์ร้อน ทุกคนสู้เพื่อฝ่ายตัวเอง เพื่อสิทธิในการปกครองตัวเอง อิสระเหนือตัวเอง สิทธิของเนื้อตัวร่างกาย และทรัพย์สิน

ดลสิทธิ์ บางคมบาง หรือ สิทธิชัย แสงกระจ่าง นักแปลที่มีชื่อเสียงจากการแปลวรรณกรรมคลาสสิกของรัสเซียรวมถึงวรรณกรรมคลาสสิกอ่านยากอีกหลายเล่ม ความโดดเด่นข้ามกาลเวลาของวรรณกรรมคลาสสิกยังคงครองใจนักอ่านจากทั่วโลก ผลงานแปลวรรณกรรมคลาสสิกของเขาได้เปิดโลกการอ่านวรรณกรรม ที่อยู่คู่กับสังคมโลกมานับร้อย ๆ ปี

ภาพรวมของเรื่องสั้น 8 เล่มเข้าสู่รอบ Short List รางวัลซีไรต์ประจำปี 2563 เป็นตัวแทนความหมายของ Heart, Mind, Soul เป็นโลกแห่งความหมาย (The World of Meaning) ผ่านการเคี่ยวกรำการใช้ชีวิตของนักเขียน ทัศนคติ ความรู้สึก กลวิธีการเขียน บริบท โครงสร้างของเนื้อหาอันมีความสอดคล้องและสมดุลสิ่งที่โดดเด่นของเรื่องสั้นที่ผ่านเข้ารอบอีกอย่างคือการทำงานของบรรณาธิการร่วมกับนักเขียน - ผศ.สกุล บุณยทัต ประธานคณะกรรมการตัดสินในรอบคัดเลือกของรางวัลวรรณกรรมสร้างสรรค์ยอดเยี่ยมแห่งอาเซียน (ซีไรต์) ประจำปี 2563

“โอลก้า” ผู้หญิงธรรมดาคนหนึ่งที่นักเขียนอย่าง แบร์นฮาร์ด ชลิงค์ สร้างตัวละครหญิงคนนี้ขึ้นมาเพื่อเป็นสัญลักษณ์ตัวแทนของยุคสมัย บริบทของสังคม การเมือง ประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม ทัศนคติของคนเยอรมันในช่วงเวลาตั้งแต่สงครามโลกครั้งที่ 1 จนถึงสงครามโลกครั้งที่ 2 ชีวิตของโอลก้า ทำให้นักอ่านได้โลดแล่นไปกับความรู้สึกและการผจญภัยของตัวละครที่ ผู้แปล-เจนจิรา เสรีโยธิน บอกว่า “โลกที่ไม่เข้าข้างเรา”

“สี่ซนผจญธรรม” “สี่ธาตุผงาดธรรม”  และ “ขานไขภาษากับภาษิต” งานเขียนสามเล่มแนวแฟนตาซีของ “จิตประภัสสร” นามปากกาของ ขนิษฐา วชิราพรพฤฒ มีจุดมุ่งหมายคือนำธรรมะและภาษา มาย่อยเพื่อให้เด็กและผู้ปกครอง รวมถึงคนอ่านทั่วไปเข้าถึงได้ง่าย อ่านสนุกพร้อมสาระระหว่างการผจญภัยของตัวละครในเรื่อง รู้ธรรม รู้ทัน เข้าใจความหมายของภาษิตในภาษาไทย

“2020” นวนิยายขนาดสั้นแนวสมจริงและอ่านสนุก นำเสนอชีวิตของชายหนุ่มธรรมดาคนหนึ่งที่เป็นตัวเอกของเรื่องและผู้คนแวดล้อม บริบทของสังคม งานเขียนเล่มล่าสุดของ ภู่มณี ศิริพรไพบูลย์ ชวนให้ตั้งคำถามกับการเปลี่ยนแปลงหากใครสักคนเดินทางกลับจากอนาคต จะเปลี่ยนแปลงอะไรได้ไหม "2020" จึงเป็นหนังสือที่เขียนขึ้นเพื่อเติมเต็มสิ่งที่เกิดขึ้นในอดีตและเราไม่สามารถแก้ไขได้

ศ.ดร.อุดม รุ่งเรืองศรี หนึ่งในปูชนียบุคคลของชาวล้านนา ที่ได้ฝากผลงานซึ่งมีคุณูปการต่อคนรุ่นถัดมาผ่านการรวบรวม ค้นคว้า ศึกษา วิจัย เกี่ยวกับภาษาและวรรณกรรมล้านนา หนังสือ “วรรณกรรมล้านนา” เป็นผลงานคลาสสิกอีกเล่มหนึ่งของเมืองไทย ทำให้ผู้ศึกษาและผู้สนใจรับรู้สำนวนภาษาและวรรณกรรม วิถีชีวิต วัฒนธรรม การใช้ภาษาในการสื่อสารของคนยุคก่อน

ชวนพิศ นภตาศัย และ อ.ดร.ดิเรก อินจันทร์ ผู้สืบสานปณิธานชีวิตและงานของ ศ.ดร.ดิเรก ผ่านงานวรรณกรรมและภาษา รวมถึงพาผู้ฟังไปทำความรู้จักกับคลังความรู้ของสถาบันล้านนาศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่

“ฟลอร์เฟื่องฟ้า” นิยายเล่มล่าสุดของ “เนียรปาตี” ที่จะเล่าจังหวะการเรียนรู้ การเข้าใจชีวิตของตัวละครหญิงของเรื่องคือเฟื่องฟ้า ซึ่งใช้ชีวิตแวดล้อมบริบทสังคม วัฒนธรรม การเมือง ในช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่ 2

“ฟลอร์เฟื่องฟ้า” เล่าถึงสังคมไทยในยุคประมาณปี พ.ศ. 2500 ที่ความบันเทิงของไทยในช่วงนั้นจะสนใจเรื่องของลีลาศและมีวัฒนธรรมตะวันตกเข้ามา เป็นรูปแบบความบันเทิงสมัยใหม่ วิทยุ โทรทัศน์ ภาพยนตร์ และการเต้นลีลาศ

"เพลงเต้นลีลาศที่เรานึกถึงคือ ฟลอร์เฟื่องฟ้า เป็นแรงบันดาลใจแรก และความหมายที่สอง ผมมองว่าชีวิตของคนเราก็เหมือนเวทีเต้นรำ การที่เราจะเต้นรำให้สนุกสนาน ราบรื่น เราต้องรู้จังหวะของเพลงนั้นอย่างดี ในการเต้นสิ่งสำคัญคือคู่เต้น ที่สอดประสานรับกันเป็นจังหวะเดียวกันถึงจะสอดประสานไปตลอดรอดฝั่ง "เนียรปาตี กล่าว

“เปียโน” เสกสรรค์ อาการส Miss LGBT Thailand 2020 นางงามจิตอาสาที่พร้อมทำสิ่งต่าง ๆ ให้กับสังคม เพราะความสวยเพียงอย่างเดียวไม่พอ นางงาม LGBT ซึ่งเป็นนักเทคนิคการแพทย์และต้องการเป็น Role Model ของ Transgender ให้กับคนรุ่นใหม่ ถ่ายทอดประสบการณ์ชีวิตวัยเด็กจนกระทั่งมงลง และความสมมงของเธอได้ฝากข้อคิดไว้ในหลายเรื่อง

เปียโน หยิบหนังสือ “มองโรคในแง่ดี” มาเล่าว่าได้รับแรงบันดาลใจและจุดประกายสิ่งใดต่อการใช้ชีวิตบ้าง เธอย้ำว่า “สุดท้ายหนังสือและการอ่านให้อะไรมากกว่าที่คิด การเลือกหนังสือมาอ่านจึงเป็นสิ่งสำคัญ”

"ภู่มณี ศิริพรไพบูลย์" นักเขียน-นักแปล ผู้ก่อตั้งสำนักพิมพ์ตำหนัก พูดถึง Factotum งานเขียนของ Charles Bukowski ว่าเป็นหนังสือในดวงใจที่ต้องการจะแปลเป็นภาษาไทยให้ได้ในชีวิตการเป็นนักแปล Factotum ทำให้เขาเปลี่ยนทัศนคติในการเขียนหนังสือช่วยกล่อมเกลาให้คนอ่านอยากมีชีวิตอยู่ต่อไป

ผลงานแปลเล่มแรกของภู่มณีคือ On The Road: สู่หนไหน ของ Jack Kerouac นักเขียนชาวอเมริกัน ส่วน Factotum เป็นงานแปลเล่มที่สอง อยู่ระหว่างรอตีพิมพ์เป็นรูปเล่ม