๔ ประการ อย่างไรเล่า ? ๔ ประการ คือ

(๑) ความขยันในอาชีพ (อุฏฐานสัมปทา)

(๒) การรักษาทรัพย์ (อารักขสัมปทา)

(๓) ความมีมิตรดี (กัลยาณมิตตตา)

(๔) การดำรงชีวิตสม่ำเสมอ (สมชีวิตา)

ลักษณะของ "ฆราวาสชั้นเลิศ

คหบดี ! ในบรรดากามโภคี (ฆราวาส) เหล่านั้น กามโภคีผู้ใด แสวงหาโภคทรัพย์โดยธรรม โดยไม่เครียดครัด(เกินไปจนทรมานตน) ด้วย ครั้นแสวงหาโภคทรัพย์โดยธรรม

โดยไม่เครียดครัดแล้ว ทำตนให้เป็นสุข ให้อิ่มหนำด้วย แบ่งปันโภคทรัพย์บำเพ็ญบุญด้วย ไม่กำหนัด ไม่มัวเมา ไม่ลุ่มหลง มีปกติเห็นโทษ มีปัญญาเป็นเครื่องสลัดออก

บริโภคโภคทรัพย์เหล่านั้นอยู่ด้วย

ว่าด้วยความรัก4 แบบ 1) ความรักเกิดจากความรัก

2) ความเกลียดเกิดจากความรัก

3) ความรักเกิดจากความเครียด

4)ความเกลียดเกิดจากความเกลียด

ส่วนบุตรคนใด ยังมารดาบิดาผู้ไม่มีศรัทธา

ให้สมาทานตั้งมั่นในสัทธาสัมปทา (ความถึงพร้อมด้วย

ศรัทธา).

ยังมารดาบิดาผู้ทุศล ให้สมาทานตั้งมั่นใน

สีลสัมปทา (ความถึงพร้อมด้วยศีล).

ยังมารดาบิดาผู้มีความตระหนี่ ให้สมาทาน

ตั้งมั่นในจาคสัมปทา (ความถึงพร้อมด้วยการบริจาค).

ยังมารดาบิดาทรามปัญญา ให้สมาทานตั้งมั่น

ในปัญญาสัมปทา (ความถึงพร้อมด้วยปัญญา).

ภิกษุทั้งหลาย ! ด้วยเหตุมีประมาณเท่านี้แล

การกระทำอย่างนั้นย่อมชื่อว่า อันบุตรนั้นทำแล้ว และทำตอบแทนแล้ว แก่มารดาบิดา.

หลักในการใช้จ่ายทรัพย์

คหบดี ! อริยสาวกนั้น ใช้โภคทรัพย์ที่ตน

หาได้มาด้วยความเพียรเป็นเครื่องลุกขึ้น รวบรวมมาด้วย กำลังแขน มีตัวชุ่มด้วยเหงื่อ เป็นโภคทรัพย์ประกอบด้วยธรรม ได้มาโดยธรรม เพื่อกระทำกรรมในหน้าที่

๔ ประการ.

คหบดีบุตร !

พึงทราบว่า ทิศทั้งหกเหล่านี้ มีอยู่ คือ

พึงทราบว่า มารดาบิดา

เป็นปุรัตถิมทิศ (ทิศเบื้องหน้า)

พึงทราบว่า อาจารย์

เป็นทักชิณทิศ (ทิศเบื้องขวา)

พึงทราบว่า บุตรภรรยา

เป็นปัจฉิมทิศ (ทิศบื้องหลัง)

พึงทราบว่า มิตรสหาย

เป็นอุตตรทิศ (ทิศเบื้องซ้าย)

พึงทราบว่า ทาสกรรมกร เป็นเหภูฐิมทิศ (ทิศเบื้องต่ำ)

พึงทราบว่า สมณพราหมณ์ เป็นอุปริมทิศ (ทิศเบื้องบน).

อานนท์ ! ถ้าหากว่าวิญญาณ จักไม่ได้มีที่ตั้ง

ที่อาศัยในนามรูป แล้วไซร้ ความเกิดขึ้นพร้อมแห่งทุกข์

คือ ชาติ ชรา มรณะ ต่อไป จะมีขึ้นมาให้เห็นได้ไหม ?

"ข้อนั้น หามิได้พระเจ้าข้า !"

ภิกษุทั้งหลาย ! เพราะเหตุนั้น ในกรณีนี้

พวกเธอพึงกระทำโยคกรรม เพื่อให้รู้ว่า

"นี้ ทุกข์

นี้ เหตุให้เกิดทุกข์

นี้ ความดับแห่งทุกข์

นี้ หนทางให้ถึงความดับแห่งทุกข์" ดังนี้ เถิด.

ปฐมธรรม_ผู้ชี้ขุมทรัพย์

คำนำ