"ใจไม่ใช่เราหรอก ใจมันทำอะไรด้วยตัวมันเอง มันไม่ได้ทำอย่างที่เราสั่ง หรืออยากให้ทำหรอก เนี่ยแหละของจริงที่คนในโลกไม่เคยรู้ มันเป็นธรรมดา ที่ใจ พอเห็นความจริงเข้า สิ่งหนึ่งที่จะเกิดขึ้นก็คือ ใจจะยังไม่ยอมรับความจริง ขณะที่มันเห็นความจริงใหม่ๆ ใจบางทีมันก็ตกใจ บางทีมันก็รับไม่ได้ เสียใจ ดูของจริงไปเรื่อยๆ วันหนึ่งใจมันจะจนแต้มกับความเป็นจริง หนีไม่ได้ มันก็จะยอมรับเอง มันจะสู้ความจริงไม่ได้ อะไรมันจะสู้สัจธรรมได้" อะไรจะสู้ความจริงได้ - Nothing can Beat the Truth ธรรมะบรรยายโดยคุณประสาน พุทธกุลสมศิริ แปลเป็นภาษาอังกฤษโดย Jess Peter Koffman ในคอร์สอังกฤษ เดือนมีนาคม 2559

เมื่อปัญญามากขึ้น เห็นความจริงด้วยตัวเอง ได้รับผลของการปฏิบัติด้วยตนเอง ศรัทธาของเราจะแน่นแฟ้นยิ่งๆ ขึ้น เมื่อเห็นผลของการภาวนา ศรัทธาของเราจะเปลี่ยนจาก "ศรัทธาที่ต้องน้อมใจเชื่อ" ไปเป็น "ศรัทธาที่เห็นความจริง ประจักษ์แจ้งกับใจ และจะเป็นศรัทธาที่ไม่หวั่นไหวอีก " นี่คือศรัทธาที่เราต้องการ ศรัทธาคือความเชื่ออย่างมีเหตุมีผล คนที่เห็นผลของการปฏิบัติก็จะมีความเชื่อมั่นในคำสอนของพระพุทธเจ้ามากขึ้น และจะมีแรงจูงใจที่จะขยันภาวนามากขึ้น วันหนึ่งที่เราปฏิบัติมากพอ ที่คุณภาพของใจเราเปลี่ยนไป จนไม่มีวันกลับไปเหมือนเดิมอีก วันนั้นจะเป็นวันที่ศรัทธาจะมั่นคงไม่หวั่นไหวอีกต่อไป ใครจะบอกว่า ธรรมนี้ไม่ใช่ ธรรมนี้ไม่ถูกต้อง เราจะไม่เชื่อเพราะเราได้รับผลด้วยตนเองแล้ว ภาวนาไปศรัทธาของเราจะไม่คลอนแคลนอีก

เมื่อปัญญามากขึ้น เห็นความจริงด้วยตัวเอง ได้รับผลของการปฏิบัติด้วยตนเอง ศรัทธาของเราจะแน่นแฟ้นยิ่งๆ ขึ้น เมื่อเห็นผลของการภาวนา ศรัทธาของเราจะเปลี่ยนจาก "ศรัทธาที่ต้องน้อมใจเชื่อ" ไปเป็น "ศรัทธาที่เห็นความจริง ประจักษ์แจ้งกับใจ และจะเป็นศรัทธาที่ไม่หวั่นไหวอีก " นี่คือศรัทธาที่เราต้องการ ศรัทธาคือความเชื่ออย่างมีเหตุมีผล คนที่เห็นผลของการปฏิบัติก็จะมีความเชื่อมั่นในคำสอนของพระพุทธเจ้ามากขึ้น และจะมีแรงจูงใจที่จะขยันภาวนามากขึ้น วันหนึ่งที่เราปฏิบัติมากพอ ที่คุณภาพของใจเราเปลี่ยนไป จนไม่มีวันกลับไปเหมือนเดิมอีก วันนั้นจะเป็นวันที่ศรัทธาจะมั่นคงไม่หวั่นไหวอีกต่อไป ใครจะบอกว่า ธรรมนี้ไม่ใช่ ธรรมนี้ไม่ถูกต้อง เราจะไม่เชื่อเพราะเราได้รับผลด้วยตนเองแล้ว ภาวนาไปศรัทธาของเราจะไม่คลอนแคลนอีก

ศึกษาก่อนว่าพระพุทธเจ้าสอนอะไร สอนเรื่องทุกข์ แล้วทำไมเราถึงทุกข์ เพราะเราอยาก ทำไมเราถึงอยากเพราะอะไร เรายอมรับความจริงไม่ได้ งั้นความจริงของชีวิตเรามีกายกับใจ เรามาดูความจริงที่พระพุทธเจ้าสอน สิ่งใดเกิดสิ่งนั้นมันก็ดับ เกิด ตั้งอยู่ แล้วก็ดับไป มีเหตุก็เกิด หมดเหตุก็ดับ บังคับไม่ได้ เพราะงั้นถ้าเรายังทุกข์อยู่ เราไปดู เราทำเหตุทำให้เกิดทุกข์หรือเปล่า ถ้าทำ แค่รู้ รู้อย่างที่มันเป็น ใจกังวลได้ไหม ได้ เราแค่รู้ว่าใจกังวล ทันทีที่เรารู้ว่าใจเรากังวล คนที่ภาวนามาช่วงนึงจะเห็นเลย ความกังวลนั้นมันเป็นยังไง ดับต่อหน้าต่อตาเลย พิสูจน์ด้วยตัวเองได้ไหม ได้ แล้วไม่ต้องรอว่าชาติหน้าค่อยไม่ทุกข์ ทำเดี๋ยวนี้ถูกต้องเดี๋ยวนี้ ทุกข์ค่อยๆน้อยไป

"ธรรมะเรียนด้วยใจ ไม่ใช่เรียนด้วยสมอง เราต้องมีใจที่ถูกต้องก่อน ธรรมะเป็นเรื่องรู้ทันตัวเอง สิ่งที่เราจะเรียน จะเรียนไม่เกินกายกับใจตนเอง นักภาวนาไม่มีหน้าที่ทำอะไร แค่คอยรู้ทันใจตนเอง คอยตามรู้ความรู้สึกตนเอง เมื่อใดที่มีสติ กิเลสจะดับ เราไม่มีหน้าที่ห้ามไม่ให้กิเลสเกิด เรามีหน้าที่รู้ทันว่า กิเลสอะไรเกิดขึ้นบ้าง มีหน้าที่รู้เท่าทันว่า มีกุศลอะไรเกิดขึ้นกับใจ" คุณประสาน - "เรียนจนฉลาดพอที่จะไม่ต้องกลับมาทุกข์อีกตลอดไป" คอร์สภาษาอังกฤษครั้งที่ ๓ วันที่ ๙ มีนาคม ๒๕๕๙ (psn590309A)

เรียนจนฉลาดพอที่จะไม่ต้องกลับมาทุกข์อีกตลอดไป Learn Until (the mind is) Wise Enough to Never Succumb to Suffering Again คุณประสาน พุทธกุลสมศิริ คอร์สภาษาอังกฤษครั้งที่ ๓ วันที่ ๙ มีนาคม ๒๕๕๙ ช่วงแรก

นายแพทย์พัชรพล พงษ์ภักดี (คุณหมอเกิ้น) บรรยายธรรมะในคอร์สนโรงพยาบาลพญาไทศรีราชา วันที่ 19 มีนาคม 2559

"หลวงพ่อสอนใช่มั้ยคะ ถ้าเราไปดูลมตรงๆ ส่วนใหญ่นะไปติดเพ่งแน่นอนเลย นึกออกมั้ยทำไมถึงติดเพ่งนะคะ เพราะเวลาที่จิตเนี่ยมันละเอียดมากขึ้น มันรวมเนี่ยนะคะ ลมมันจะโดนทิ้งไป คือลมมันจะหายไปว่างั้นเถอะ มันก็จะเห็นแต่ตัวผู้รู้ ตัวจิตผู้รู้ บริกรรมก็หาย คราวนี้ลมพอไปดูนานๆมันก็หายเหมือนกัน พอหายนักภาวนาตกใจ ว่าลมหาย ก็ต้องเค้น สุดท้ายเคันก็บังคับโดยปริยายโดยที่เราไม่รู้นะ คราวนี้เวลาที่เราดู เราดูแค่ร่างกายนี้ขึ้นลงสบายๆ ความสุขความสบายเป็นเหตุใกล้ให้เกิดสมาธินะ" คุณมาลี ปาละวงศ์ - มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช วันที่ 21 กุมภาพันธ์ 2559

"โดยธรรมชาติ จิตมีหน้าที่ฟุ้ง จิตมีหน้าที่ส่งออก เรามีหน้าที่รู้ แต่ทำไมเราถึงเพ่ง เพราะอะไร พอส่งออก พอฟุ้ง เราไม่ชอบ เราก็ไปบังคับ จริงๆ เรามีหน้าที่รู้อย่างที่มันเป็นนะคะ" สนทนาธรรมกับคุณมาลี ปาละวงศ์ ที่บ้านจิตสบาย วันที่ 7 กุมภาพันธ์ 2559

"การฟังธรรมะเยอะๆ ก็มีข้อดีนะ มันนำร่องให้จิต เรามีหน้าที่ฟัง ใจคล้อยตามไปตามมุมมองที่ครูบาอาจารย์ชี้ให้ดู แต่เราไม่มีหน้าที่เอาธรรมะนี้มาคิดเติมไปเรื่อยๆ เวลาเห็นสภาวะ ก็ดูสภาวะไปตรงๆ" คุณประสาน พุทธกุลมสมศิริ ในคอร์สกลุ่มธรรมทาน ช่วงถามตอบ 19 กุมภาพันธ์ 2559 (psn590219B)