Kıraathane

İnsan Hakları Konuşmaları serimiz hukuk profesörü Turgut Tarhanlı'nın konuşmasıyla sürüyor. Konuşmanın ana başlıkları şöyle sıralanabilir:

> İnsan hakları ve insan hakları hukuku. İkinci Dünya Savaşı öncesi ve sonrasındaki çerçeve, araçlar ve konular.
> İnsan haklarını korumada uluslararası mekanizmalar (doğuşu, gelişimi, hedefleri). Tarihi ve eleştirel bir bakış.
> Evrensel mekanizmalar, usuller, başvuru yolları ve bölgesel yapılar. İnsan haklarının korunması bağlamında bu yapılar arasındaki etkileşim.
> Hak optiğinin farklı ilişki biçimlerinde yaygınlaştırılma çabasının mantığı ve bunun yolları.

Türkiye'de insan haklarının tanınması, korunması ve hak standartlarına riayet paradigması ışığında kapsamlı bir değerlendirmeyi burada dinleyebilirsiniz.

Felsefe Konuşmaları serimizde geçen sezon "Agamben Nerden Başlamıştı?" başlıklı bir konuşma yapan Levent Kavas, bu kez Wittgenstein üzerine konuşma davetimizi kabul etti ve konuşmasının özeti olarak şu notu iletti bize:

"Wittgenstein gerek Mantık-Felsefe İncelemesi’nde gerek Felsefe Soruşturmaları’nda (en az) ikili bir güdümkurgu izler: Bir yandan anlam, anlamlılık, anlama sorunlarını odağına alarak birtakım felsefe sorunlarını bu açıdan çözümler, bir yandan da felsefe sorularının olanağının koşullarını sorgular. Böylece iki metinde de kurucu/yıkıcı edimlerin birbirine karşı işlediği bir yapı ortaya çıkar. Bu konuşmada o yapının özellikle Soruşturmalar’da nasıl çalıştığını örneklemeye, dolayısıyla felsefenin olanağının koşullarını Wittgenstein’la birlikte yeniden düşünmeye çalışacağım."

Kavas'ın konuşmasını kesintisiz olarak burada dinleyebilirsiniz.

160. Kilometre’nin Gulyabani dizisinden kitapları çıkan üç şair, Elvin Eroğlu, Fatma Nur Türk ve Sude Öztürk günümüzde şiirin ve okurun nerede olduğunu konuştular. Şairlerin birbirlerine sorularıyla ilerleyip, şiir okumalarıyla biten konuşmalarını kesintisiz olarak burada dinleyebilirsiniz.

İnsan Hakları Konuşmaları serimiz kapsamında son dönemde artan ihlallerin hedefi olan LGBTİ+ haklarını konu ediyoruz. Hem hukukçu hem aktivist olarak insan hakları ve LGBTİ+ hakları alanında etkin bir ismi davet ettik bu konuşma için: Levent Pişkin.

Konuşmanın amacı, LGBTİ+ haklarının insan hakları literatürüne dahil oluşunun uygulamalar ve karşılaştırmalı mahkeme kararları üzerinden tarihselleştirilmesi ve ulusal mevzuatta LGBTİ+ haklarına bakmak. Konuşmayı kesintisiz olarak burada dinleyebilirsiniz.

Gastronomi Konuşmaları serimizde 29 Mart 2021 akşamı çevrimiçi bir buluşmada Sefarad Yemekleri'ni Deniz Alphan ve Aylin Öney Tan'ın katılımıyla konuştuk.

Deniz Alphan, bundan 16 yıl önce yayımlanan Dina'nın Mutfağı: Türk Sefarad Yemekleri kitabında illâki soğansız, sarımsaksız ama inadına da çok lezzetli olan bir dizi yemekle çoğumuzu ilk kez tanıştırmıştı. Alphan'ın, annesi Dina'nın mutfağından esinlenen tariflerini uygulayanlarımızın sofraları şenlendi; o kitap, ayrıca birçok okur için Türkiye Yahudilerinin kültürüyle tanışmanın kapılarından biri oldu. Alphan'ın daha sonraki yıllarda gerçekleştirdiği Kaybolan Bir Dil ve Kaybolan Bir Mutfak belgeseli ise, Türkiyeli Sefardimlerin dili Ladino'yu ve Sefarad yemeklerini daha geniş bir kitleye tanıttı.

Sefarad kültürünü, geleneğini yine sofralar, damak tadı, pişirme âdâbı ve leziz tarifler üzerinden dinlemeye buyrun.

Emmanuel Levinas (1906-1995), çağdaş düşüncede özgün olduğu kadar da marjinal bir yer tutuyor. Düşüncesi, öğrencisi olduğu Husserl'in fenomenolojisi ile Yahudiliğin temel metinlerinden aldığı esini birleştiriyor. Bu ikili gönderme, onda, benzersiz bir etik düşüncesinde birleşiyor. Levinas, başka insan ile karşılaşmayı her çeşit varlık düşüncesinin önüne koyarak, Batı felsefesinin geleneklerini alt üst ediyor.

Ahmet Soysal'ın bu sunumu, Levinas'ın henüz Türkçeye çevrilmemiş iki temel yapıtından (Totalité et Infini ve Autrement qu'être ou Au-delà de l'Essence) yola çıkarak, düşüncesinin sorunsallarını tartışmayı amaçlıyor.

Seval Şahin'in moderatörlüğünde, Beliz Güçbilmez'le Sevim Burak'ı anlama çabamızda İşte Baş, İşte Gövde, İşte Kanatlar oyunundan yola çıkan bir sohbet.

Sevim Burak özellikle tiyatro için, oyuncunun fenomenal bedenini hesap etmeden ama onun mevcudiyetini sezerek yazdığı metinlerinde bedeni temsil edilegeldiği bütünlüğü (oyuncu-rol, ses-gövde, organik bütünlük) içinden değil, parçalanmanın ötesinden sunar. İşte Baş, İşte Gövde, İşte Kanatlar oyunu adıyla bile bu tercihi çağırır. Beden, bir bütünlük vaadi değil, bir bölünmüşlük teminatıdır.

Tarihçi Hans-Lukas Kieser'ın Talat Paşa'nın siyasi hayatına odaklanan analitik bir biyografi niteliğindeki eseri Talaat Pasha: Father of Modern Turkey, Architect of Genocide kısa bir süre önce İletişim Yayınları'nca Talat Paşa: İttihatçılığın Beyni ve Soykırımın Mimarı adıyla yayımlandı. Yazarla Talat Paşa ve İttihat ve Terakki üzerine bu kapsamlı konuşmayı burada dinleyebilirsiniz.

Podcast dili İngilizcedir, sohbetin Türkçe altyazılı video kaydını ise YouTube kanalımızda izleyebilirsiniz.

Polisiye yazarı iki edebiyatçı Yaprak Öz ve Suat Duman yeni kitaplarıyla konuğumuz. Hem de kadın dedektifleriyle. Yaprak Öz, yeni bir Yıldız Alatan macerasıyla, dizinin üçüncü kitabı olan Perisiz Köşk romanıyla karşımızda. Kahramanımız kendisini nasıl da özgüvenle tanıtıyor daha ilk cümlede: “Usta bir terzi, dörtdörtlük bir ev kadınıyım. Zonguldak’ta yaşıyorum.” Ve 1980’lerde geçen hikâyenin sonundaki hayat dersi: “İlk maceramda, hiç kimseye güvenilmemesi gerektiğini öğrendiğimi sanıyordum oysa.”

Suat Duman ise, polisiye tarihindeki belki en ilginç ikiliyle, paşa kızı detektif Ferda ve Fransız arkadaşı Miette ile bizi işgal İstanbul’unda iki ayrı hikâyeye davet ediyor. “1918” dizisinin ilk romanı Kalbim, Kimsesiz Yurdum ve sonraki macera, Ah Dehşet, Dehşet, Dehşet ve gözünü hiç bir tehlikeden sakınmayan bir kadın dedektif daha: “Hikâye Ferda’nın kafasında bir kahve fincanı kadar şekillenmişti, küçük narin kulpundan tutup Serkomiser Reşat Bey’e teslim etmesi kalmıştı geriye.”

Nilüfer Kuyaş'ın moderatörlüğünde 7 Nisan 2021'de gerçekleşen söyleşinin kesintisiz kaydını burada dinleyebilirsiniz.

Tiyatro Konuşmaları serimizin bu bölümünde, Batılı anlamda Türkiye Tiyatrosu'nun yaratıcıları olan Ermenilerin bu sanatın bu diyarda başlayıp gelişmesindeki payını irdeleyecek, başlangıç noktasına dönerek Tanzimat'tan da, Darülbedayi'den de öncesinde bir tiyatro tarihimiz olduğunu hatırlıyoruz.