Kıraathane

2020 Mart ayında hayatımıza giren Covid-19 salgınından en çok etkilenen ve darbe alan sektörlerden biri de canlı müzik sektörü. Tüm müzik mekânları 13 Mart 2020 günü itibariyle kapılarını kapatmak zorunda kaldı. Türkiye'de ve dünyada bir çok festival ve kültür sanat etkinliği iptal edildi. Bir seneden fazla zaman geçmesine rağmen bugün durum büyük ölçüde aynı. Bu zaman zarfı içinde sadece konserler, festivaller durmadı, bizlerin müzik dinleme alışkanlıklarımızdan müzisyenlerin üretim yöntemlerine uzanan birçok değişiklik de oldu.

Bu Zoom buluşmasında, pandeminin etkisiyle değişen dönüşen müzik sektörünü Elif Cemal'in moderatörlüğünde, sektörün duayenlerinden Ahmet Uluğ etraflıca konuştuk. Fakat odağımız sadece pandemi ve iptaller değildi, müzik etkinliklerinin salgın öncesi halini ve sonrasındaki beklentileri de ele aldık. Webinarın kaydının tamamını burada dinleyebilirsiniz.

Genç Amerikalı Yazarlar Programımız kapsamında etkinliklerimize konuk olan Azareen Van Der Vliet Oloomi ve Valeria Luiselli'den sonra Ottessa Moshfegh'i de Türkiyeli okurlara biraz daha iyi tanıtabilmeyi umuyoruz. Başlığını, Ottessa Mosfegh’in eleştirmenlerin övgüsünü toplayan, Türkçede henüz yayımlanmamış romanı My Year of Rest and Relaxation'dan alan bu sohbeti İstanbul Edebiyat Evi ekibinden Thomas Roueché gerçekleştirdi.

Romanda, ismini öğrenemediğimiz bir genç kadın, anne ve babasının ölümünden sonra kendi kendini neredeyse aralıksız uyku ile tedavi etmeye girişir, bir yönüyle pandeminin pek çok insanı evlerinde ve alıştıkları yoğun rutinden uzak yaşamak zorunda bıraktığı dönemi andıran bir atalet ortamı kurar kendisine. Bu romanda ve diğer eserlerinde hep "kıstırılmış" görünen anlatıcıları dramatik tercihlerle karşı karşıya bırakan Moshfegh'le kapsamlı bir sohbet.

Podcast dili İngilizcedir, buluşmanın Türkçe altyazılı video kaydını ise YouTube kanalımızda izleyebilirsiniz.

"İnsan Hakları Konuşmaları" serimizin İlkbahar 2021 sezonumuzdaki bu ilk programının odağında, mücadeleleriyle bu diyarın en karanlık yüzünü ortaya çıkarırken, onurlu, dirençli duruşlarıyla aynı zamanda bu diyarın en aydınlık yüzleri olan Cumartesi Anneleri var.

Cumartesi Anneleri'nin sözcülerinden Sebla Arcan, konuşmasında şu konuları irdeliyor:
> Gözaltında kaybetme suçu ve unsurları.
> Dünyada ve Türkiye’de gözaltında kaybetmeler.
> Devletler neden kaybeder? Antik yunandan bugüne mezarsızlık siyaseti neyi anlatır?
> Cumartesi Anneleri kimdir? Talepleri nelerdir? Üzerinden Türkiye’de kayıplar mücadelesi.
> Türkiye’de gözaltında kaybetmelere karşı yargının tutumu ve cezasızlık politikaları.
> Neden bu mücadelenin bir parçası oldum?

Melih Cevdet Anday, İsa'nın Güncesi'nde (1974) acımasız bir toplumsal düzende, çıkara dayalı, yapmacık insan ilişkileri ile çerçevelenmiş bir adamın yalnızlığını konu edinir. İsa'nın yalnızlığı, insanlar arasındaki iletişimsizliğin keskinliğini gösterir ve iktidar ilişkilerinin gündelik hayata sinmesine vurgu yapar.

25 Şubat 2021 akşamı gerçekleştirdiğimiz bu Zoom buluşmasında bir 12 Mart romanı olan İsa'nın Güncesi'ni, insan ilişkilerindeki hükmetme tutkusuna yaptığı vurguyla değerlendirerek, sıradışı bir darbe romanı olarak ele aldık. Etkinliğin kaydını burada dinleyebilirsiniz.

On yıldır yalnızca şiir ve şiir üstüne yazılmış düşünce kitapları yayınlayarak, “Şiir direnirse kazanacak” şiarıyla Türkiye’de büyük yayınevlerinin şiir yayınlamaya gösterdiği dirence karşı mücadele eden, bu konuda öncülük eden 160. Kilometre yayınevi, onuncu yılında yeni bir diziye başladı: Gulyabani.

160. Kilometre'nin onuncu yılını ve yeni dizisini kutladığımız bu Şiir Gecesi 27 Mart 2021 akşamı Zoom üzerinden gerçekleşti. Dizinin ilk kitapları ve manifestosu paylaşıldı, yeni kitapları Gulyabani dizisinde yayımlanacak şairler Burak Acar’ın seçtiği şiirlerini seslendirdiler.

Gülkan ‘Noir’, Kamucan Yalçın, Zeynep Yıldız, Ezgi Elkırmış'tan sohbet, müzik, performans. Gülkan 'Noir'ın Sonbahar 2020 sezonumuzda ilk bölümünü gerçekleştirdiği bu performatif konuşma serisi çok kapsamlı bir hafıza egzersizi, bir hasbıhal imkânı sunuyor bize.

İkili cinsiyet sisteminin ‘şaibeli cinsi’ feminenin iade-i itibarı demiştik ilk konuşmada. Başka bir deyişle, ancak uzlaşım koşulları altında kutsiyet atfedilen bir itibarın yerle bir edilmesinin ardından, bu konuşmada farklı feminen ve nonbinary kudretlerin çiçeklenmesini bu sefer müzisyen oluşlarla kutluyoruz. Pandemi koşullarında her şeye rağmen Mart’ın Feminist Özgürleşme Rüzgârı’nı kutluyoruz. Queerin şevkiyle.

Ahmet Soysal "Modernizm Neyi Değiştirdi?" başlıklı dört bölümlük konuşma serisinin son bölümünde modernizmin müzikteki yansımalarına bakıyor.

Başlı başına bir ders niteliğindeki bu konuşmadan daha fazla yarar sağlayabilmenizin yolu ise Ahmet Soysal'ın yorumcularını da seçerek önerdiği şu eserleri dinlemekten geçiyor:

1. Beethoven: Diabelli Variations no 31 (S. Richter)
https://youtu.be/dokkniOwSlQ

2. Schubert: Winterreise no 21 (Fischer-Dieskau)
https://youtu.be/5PQtpc_5QHI

3. Wagner: Tristan und Isolde Prélude (Karajan)
https://youtu.be/mNBRxNwo6Gw

4. Debussy: Prélude à l'après-midi d'un Faune (Boulez)
https://youtu.be/QmqYFFk9Q4k

5. Schönberg: Pierrot lunaire (Boulez)
https://youtu.be/7vM4B1fNTQ8

6. Stravinsky: Le Sacre du printemps (Boulez)
https://youtu.be/9wK8fSkjOy0

7. Anton Webern: Trio opus 20 (Julliard members)
https://youtu.be/8MVMxDrnSjo

8. Alban Berg: Three pieces from Wozzeck (Carlos Kleiber)
https://youtu.be/0PlPi6TQdV4

Dünya ekonomisini neredeyse durma noktasına getiren Covid-19 pandemisinin olumsuz iktisadî etkisini en fazla hissedenler hâlihazırda adaletsiz bir gelir dağılımının ve birçok alanda kendini gösteren eşitsizliğin mağduru olan kesimler oldu. Yoksullar daha da yoksullaştı. Bir de "yeni yoksullar" var. Dünya Bankası "yeni yoksullar"ı, Covid-19 öncesinde, 2020 yılında "yoksul" kategorisine girmesi beklenmeyen, ancak salgından sonra kendilerini bu kategoride bulanlar olarak tanımlıyor ve bu kesimdekilerin sayısını 100 milyon olarak belirliyor. Yine Dünya Bankası'nın tahminlerine göre, 2020'de aşırı yoksulluk yirmi yıldır ilk kez yeniden artış gösterdi. Bizler de Türkiye'de işsizlikten yıldığı, çocuklarının geçimini sağlayamadığı için intihar edenlerin haberlerini okur olduk bir süredir.

Dünya ve özel olarak da Türkiye artan yoksullukla nasıl başa çıkabilir? Yoksulların daha da yoksullaşmasını, gelir dağılımı eşitsizliğinin daha da artmasını önlemek için nasıl politikalar izlenmeli? Kamu harcamaları hangi alanlara yönelmeli? Bir yandan salgını kontrol altına tutmayı, öte yandan ekonominin yeniden canlanmasını nasıl sağlayabiliriz? İki değerli profesör, Joseph Stiglitz ve Ayşe Buğra'nın bu konulardaki tartışmasında moderatörlüğü otuz yılı aşkın süredir Türkiye'de gazetecilik yapan Andrew Finkel üstleniyor.

Podcast dili İngilizcedir, buluşmanın Türkçe altyazılı video kaydını ise YouTube kanalımızda izleyebilirsiniz.

Ali Kazma, 5 Mart-30 Nisan 2021 tarihleri arasında İstanbul Edebiyat Evi'nde sergilediğimiz 11 videosunda farklı ülke, ortam ve uğraşlardaki Avrupalıların yaptıkları işlerle bütünleşen portrelerini bizlere sunmuştu.

Serginin katalog yazısını kaleme alan eleştirmen Sinan Eren Erk, Ali Kazma'yla söyleşisinde bu portrelerden yola çıkıp Avrupalılar sergisine odaklanmakla birlikte, Ali Kazma'nın sanatını bir bütün olarak daha iyi kavramamıza yönelik sorular yöneltti. Burada dinleyebilirsiniz.