Kıraathane

Kıraathane'de 25 Haziran- 6 Ağustos 2021 tarihleri arasında açılan "Birinin acısı öbürüne geçmiyor." sergisinin serüveni bu programın konusu. Şiddetten ölen kadınların adları eklendikçe eklenen o dijital anıt tepemizde yükselirken, Birhan Keskin ve Aslı Serin'in kadın cinayetlerini konu alan "Anıt Sayaç" şiirinin kitaplaşma ve kitabın sergiye dönüşme sürecini konuşuyoruz. Şair Birhan Keskin ve şair Aslı Serin'in yanı sıra serginin küratörü şair Elvin Eroğlu ve sergide/kitapta şiirden yola çıkarak yaptığı çizimlere yer verilen sanatçı Meltem Şahin'in katılımıyla.

25 Mart 2021 tarihinde Zoom üzerinden gerçekleştirdiğimiz bu Şiir Gecesi'nde konuğumuz Yücel Kayıran'dı. Yücel Kayıran, program öncesinde yapacağı sunumu şöyle özetlemişti:

"'Günümüz şiiri' ifadesi, bir yandan zamansal bir bağlamı dile getirirken, diğer taraftan belli bir problematikte toplanmayı dile getirir ya da ben böyle anlıyorum. Zaman, burada bir zemin, poetik problematiğin ortaya çıkışının, gelişimi ve olgunlaşmasının taşıyıcısı. Konuşmamın içeriği bakımından bu “günümüz şiiri” dediğim poetik problematiğin başlangıcı olarak 1973 yılını esas alacağım. Bu tarihlendirme her şeyden önce İkinci Yeni ve 60 Kuşağı şiirinin gerisinde ya da bu bağlamın dışında kaldığı anlamına gelir. İçerde kalan ne? Bu soru, konuşmamın içeriğinin sınırlarını oluşturuyor."

Levent Kavas, Felsefe Konuşmaları serimizde, bu kez felsefenin iş görme ihtimallerini değerlendiriyor.

"Felsefeyi kavramlar, sorunlar, kuramlar, öğretiler, dizgeler, okullar, metinler öbeği diye anlamak yaygın tutumlardır; bir etkinlik diye anlamak da öyle sayılır. Ancak bu etkinliği oluşturan edimler, eylemler bile genellikle kuramsal edimler gibi düşünülür: kavrama, sorgulama, açıklama, kesinleme, tartışma, açımlama, temellendirme… Peki bu kuramsal etkinliğin ötesinde felsefece bir edim, felsefece düşünüşün bir betimlenme biçimi olanaklı mı? “Felsefe yapma”nın, “felsefece iş görme”nin ötesinde, felsefe bir iş görebilir mi? Bir bakalım; belki."

Patricia Highsmith'ten "polisiye yazarı" diye söz etmek doğrudur kuşkusuz, ama hakikatli okurları, onun psikolojik gerilimin büyük ustası olduğunu bilirler ve romanlarını, insanı anlama ve anlatma uğraşının hiçbir genre'a hapsedilemeyecek birer şaheseri sayarlar. Bununla birlikte, Highsmith'in hayatı boyunca tartışmalı bir kişiliğe sahip olmuş, çevresinde "kötücül bir insan" olarak bilinmiş, siyasi görüşlerinde sık sık ırkçı ve anti-Semitik bir çizgiye kaymış bir yazar olduğunu da biliyoruz.

Değerli yazar, çevirmen, eleştirmen ve polisiye tutkunu Sevin Okyay, Highsmith'in kitaplarına, karakterlerine, kişiliğine ve onun eserlerinden uyarlanan filmlere bakan bir konuşmayla karşımızda. 1921-1995 yılları arasında yaşamış, birçoğu sinemaya da uyarlanan Strangers on a Train (Trendeki Yabancılar), The Blunderer (Beceriksiz), This Sweet Sickness (Tatlı Hastalık) ve elbette The Talented Mr. Ripley (Becerikli Bay Ripley) başta olmak üzere Ripley serisinin yaratıcısı, Amerikan edebiyatının güçlü yazarı Patricia Highsmith üzerine su gibi akan sohbetin moderatörlüğünü K24 Genel Yayın Yönetmeni, yazar Mustafa Arslantunalı gerçekleştiriyor.

Bu sezon müzik endüstrisinin ahvaline bakan konuşmalarımızın ilki Ahmet Uluğ'nun perspektifinden Türkiye'ye odaklıydı. Bu akşam ise dünyaya, özel olarak da Britanya'ya bakıyoruz.
Batı dünyasında dev bir endüstri olan müzik sektörünün Britanya'da post-pandemi ve tabii Brexit sonraki değişim ve dönüşümünü bu işin tam da merkezindeki bir isim olan Bengi Ünsal'la konuştuk.

Sonbahar 2020 sezonumuzda "Ne Mutlu Eşitim Diyene: Milliyetçilik Tartışmaları" adıyla gerçekleştirdiğimiz 22 konuşmadan oluşan konferans serisine önemli bir ek yapıyoruz: Çok yakında kitaplaşacak olan bu seride, Profesör Ayhan Kaya'nın "göç" konusuna, özellikle de Türkiye'deki Suriyeli göçmenler konusuna yoğunlaşan konuşması, "Geç Kalan Milliyetçilikler ve İnteraktif Milliyetçilik" üst başlığını taşıyor. Kesintisiz olarak burada dinleyebilirsiniz.

Tiyatro Konuşmaları serimizde, Ermeni Tiyatrosu üzerine söyleşilerimizin ikincisinde, bu kez Berberyan Kumpanyası ve diaspora tiyatrosundan repertuar örneklerini konuştuk.

Tiyatrocu, yazar ve ressam Bercuhi Berberyan ile tiyatrocu, akademisyen Duygu Dalyanoğlu'nun katılımıyla, Susma Platformu Koordinatörü Ayşen Güven moderatörlüğündeki kapsamlı sohbeti burada dinleyebilirsiniz. Bir hafıza ve hakikat egzersizi.

Devlet diyalogunun beşinci kitabının başlarında, Platon ikna ediciliğinden bugün de bir şey kaybetmemiş olan bir akıl yürütme sunuyor ve Sokrates’in ağzından “feminist” denebilecek bir tezi coşkuyla savunuyor: Kadınlar da erkeklerle aynı eğitimi almalılar, kadınlar da erkeklerle birlikte beden eğitimi çalışmalarına katılmalı. Bu eğitimleri sırasında başarı gösterirlerse erkeklerle birlikte asker olmalılar. Dahası, ideal devleti yönetecek olan filozoflar erkek olabilecekleri gibi kadın da olabilirler.

Hakan Yücefer bu konuşmasında önce bu tezin nasıl gerekçelendirildiğine odaklanıyor ve Platon’un ruh anlayışıyla “feminizmi” arasındaki ilişkiyi ele alıyor. Ardından, Platoncu ruh göçü teorilerini de hesaba katarak Platon’un “feminist” başlayan düşüncesinin hangi noktadan itibaren cinsiyetçiliğe yenik düştüğünü gösteriyor, Platon’u cinsiyetçiliğinden kurtarmak için izlenebilecek iki çözüm yoluna işaret ediyor.

13 Nisan 2021'deki Şiir Gecesi'nde Mehmet Yaşın'ı konuk ettik. Yaşın'ın şiir, roman ve denemeleri, Türkiye’nin yanı sıra Kıbrıs ve Yunanistan edebiyatına da ait sayılıyor. Uluslararası ölçekte en çok tanınan çağdaş Kıbrıs şair ve yazarlarından biri. Türkçe şiire getirdiği farklı ses ve duyarlık, genellikle melez edebiyat kaynaklarına, Akdeniz’in Türk ve Yunan kültürlerini harmanlamasına, dramatik ve anlatımcı bir lirizm yaratmasına, Türkçeyi tarihsel ve coğrafi anlamda çoğul biçimde kullanmasına, ayrıca kişisel deneyimleri önemseyen şiirsel izleklerine dayanıyor.

Mehmet Yaşın, 1980 sonrası Türkçe şiir evreninde, farklı çizgideki şiirlerinin yanı sıra eleştiri yazılarıyla da etkin oldu. “Üveyanadil, merkez-çevre kuramı, Türkçe az(ın)lık edebiyatı” gibi kavram ve yaklaşımları geliştirdi. Şiir ve denemelerindeki izlekler romanlarında da yansımasını buldu. Şiir, roman, deneme, eleştiri ve inceleme alanında üretim yapmayı sürdüren bütünlüklü edebiyatçı kimliğiyle Kıbrıs, Türkiye, Yunanistan kültür hayatında dönüştürücü bir rol oynamaya devam ediyor. Mehmet Yaşın'la Mesut Varlık'ın moderatörlüğünde sınırlar ötesi bu sohbeti burada dinleyebilirsiniz.

Rümeysa Çamdereli'nin, Gülşah Şenkol'un sorularını yanıtladığı bu programda konumuz Türkiye’de son dönemde görünür hâle gelen Müslüman feminist hareket. Bir var olma mücadelesi olarak Müslüman feminizmi hem Rümeysa Çamdereli'nin hayat hikâyesindeki "küçük resme" hem de hareketin oluşturduğu farklı yaklaşımların, yapıların birbirinden ayrıştığı ve ortaklaştığı noktalara bakarak konuştuk. Webinarı kesintisiz olarak burada dinleyebiliriz.