អ្នកស្រី Orna Sagiv ឯក​អគ្គរដ្ឋទូត​អ៊ីស្រាអែល ប្រចាំ​នៅ​ប្រទេស​ថៃ និងកម្ពុជា បាន​ផ្តល់​បទ​សម្ភាសន៍​ដល់​វីអូអេ កាល​ពី​ពេល​ថ្មីៗ​នេះ ក្នុង​ពេល​ដែល​អ្នកស្រី​មក​បំពេញ​ទស្សនកិច្ច​នៅ​កម្ពុជា។ បទ​សម្ភាសន៍​មួយ​នេះ​ផ្តោត​ទៅ​លើ​ទំនាក់​ទំនង​កម្ពុជា​និង​អ៊ីស្រា​អែល ការ​ការពារ​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​នៅ​អ៊ីស្រាអែល និង​ស្ថានភាព​ទូទៅ​នៃ​សង្រ្គាម​រវាង​អ៊ីស្រាអែល​និង​ក្រុម​ហាម៉ាស់។ រដ្ឋា​ភិបាល​របស់​អ៊ីស្រាអែល​ត្រូវ​បាន​ចោទ​ប្រកាន់​ថា​ប្រព្រឹត្ត​អំពើ​ប្រល័យ​ពូជ​សាសន៍​នៅ​ក្នុង​សង្រ្គាម​មួយ​នេះ ដែល​មាន​រយៈ​ពេល​ជាង​៣​ខែ​មក​ហើយ។ អ្នកស្រី Orna Sagiv ថ្លែង​ថា​ចោទ​ប្រកាន់​ថា​អ៊ីស្រាអែល​ប្រព្រឹត្ត​អំពើ​ប្រល័យ​ពូជ​សាសន៍​មិន​សមរម្យ​ឡើយ ហើយ​វា​ជា​រឿង​នយោបាយ។ អ្នកស្រី​បញ្ជាក់​ថា​អ៊ីស្រា​អែល​ជា​អ្នក​រង​គ្រោះ​ដោយ​ភេរវករ​ហាម៉ាស់។ សូមស្តាប់​បទ​សម្ភាសន៍​រវាង ​លោក ស៊ុន ណារិន នៃ​វីអូអេ​ ជាមួយ​អ្នកស្រី Orna Sagiv ឯក​អគ្គរដ្ឋទូត​អ៊ីស្រាអែល​ដូចតទៅ៖

ស្របពេលដែលអាជ្ញាធរក្នុងខេត្តដែលមានសក្តានុពលធ្វើកសិកម្មមួយចំនួនបានជូនដំណឹងឱ្យកសិករផ្អាកការធ្វើស្រែប្រាំងដោយអះអាងថា បារម្ភពីការខ្វះទឹកសម្រាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងរដូវប្រាំង កសិករក្នុងឃុំគោកបន្ទាយ ស្រុករលាប្អៀរ ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ដែលពឹងអាស្រ័យតែលើការធ្វើស្រែប្រាំង កំពុងត្អូញត្អែរពីផលប៉ះពាល់ និងការជំពាក់បំណុល ខណៈដែលដំណាំស្រូវរបស់ពួកគេចាប់ផ្តើមងាប់ជាណ្តើរៗដោយសារខ្វះទឹកបញ្ចូលស្រែ។ អ្នកនាង កាន់ វិច្ឆិកា រាយការណ៍លម្អិតឲ្យវីអូអេពីស្រុករលាប្អៀរ ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង៕

ជា​យូរឆ្នាំមកហើយ​ដែលកសិផលស្វាយចន្ទីរបស់​កម្ពុជា​ត្រូវបាន​នាំចេញ ទៅកាន់ ប្រទេស​ក្បែរខាង​ដើម្បី​កែច្នៃ​ រួចផ្គត់ផ្គង់​លើ​ទីផ្សារ​។ វិនិយោគិន​ក្នុងស្រុក​មួយចំនួន​ចាប់​ផ្តើម​ផ្តោត​លើ​ការ​ទាញយក​ផល​ប្រយោជន៍​ពីដំណាំ​កសិឧស្សាហកម្ម​ដែល​មាន​សក្តានុពល​មួយនេះ ព្រោះ​គេ​ចាប់​ផ្តើម​ពង្រីកទីតាំងកែច្នៃ​គ្រាប់​ស្វាយ​ចន្ទី​ និង​ផលិត​គ្រាប់ចន្ទី​ជាមួយ​ការ​កំណត់​នៃ​លក្ខ​ខណ្ឌ​គុណភាព​អនាម័យ​សម្រាប់​ការផ្គត់​ផ្គង់​ទាំង​ក្នុង​ និង​ក្រៅ​ស្រុក។ លោក ហ៊ុល រស្មី​ រាយការណ៍​ឲ្យវីអូអេ​ពី​ខេត្ត​ស្ទឹងត្រែង​ដូចតទៅ៖

ក្រោយ​មាន​ការ​ស្លាប់​សត្វ​ផ្សោត​ជា​បន្តបន្ទាប់ អ្នក​រត់ទូក​ទេសចរណ៍​នៅ​រមណីយដ្ឋាន​អន្លង់ កាំពី ក្នុង​ខេត្តក្រចេះ​ ផ្តើម​មាន​ការ​បារម្ភ​ចំពោះ​ការ​បាត់​បង់​ប្រាក់ចំណូល។ ពួកគេថាសត្វ​ផ្សោត​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​ការ​ទ្រទ្រង់ជីវភាព​របស់​ពួកគេ​ ដូច្នេះ​ការ​រស់រាន​របស់​សត្វ​ផ្សោតមាន​សារៈសំខាន់​ខ្លាំង​ដល់​ការ​ទាក់​ទាញ​ភ្ញៀវ​ទេសចរជាតិ និងអន្តរជាតិ។ លោកហ៊ុល​ រស្មី​ រាយការណ៍ឲ្យ​ពី​វីអូអេ​ពីខេត្តក្រចេះ​ដូច​តទៅ៖

ប្រទេសអ៊ុយក្រែន​កំពុង​ប្រឈមនឹងបញ្ហា​ជាច្រើន​ខណៈរុស្ស៊ី​បន្តការវាយប្រហារ​លើទឹកដី​របស់ខ្លួន។ នេះបើតាមសម្តីរបស់ លោក តាំង សារ៉ាដា ប្រធាន​សារព័ត៌មាន The Cambodia Daily ដែលទើប​ត្រឡប់​មកពី​ប្រទេស​អ៊ុយក្រែនវិញ កាលពី​ពេល​ថ្មីៗ។ លោក តាំង សារ៉ាដា ជាអ្នកសារព័ត៌មាន​ខ្មែរម្នាក់​ក្នុងចំណោម​អ្នកសារព័ត៌មាន​អាស៊ី ៧នាក់ ដែលបានធ្វើដំណើរ​ទៅកាន់​ប្រទេស​អ៊ុយក្រែន ក្រោមការឧបត្ថម្ភ​របស់​គណកម្មាធិការ​អ្នកកាសែត​ដើម្បីផល​ប្រយោជន៍​សាធារណៈ​របស់​អ៊ុយក្រែន Public Interest Journalism Lab (PIJL) ដើម្បីស្វែងយល់​អំពី​ស្ថានការណ៍​ជាក់ស្តែង​នៅក្នុង​ប្រទេសអ៊ុយក្រែន។ លោកបានប្រាប់វីអូអេ ក្នុងបទសម្ភាស​កាលពីថ្ងៃ១៣ខែធ្នួ​ឆ្នាំ២០២៣​ ថា ក្រៅពីប្រឈមនឹងគ្រាប់ម៉ីនបង្កប់ក្រោមដី​ជាច្រើន អ៊ុយក្រែន​ថែមទាំង​ប្រឈម​ជាមួយ​គ្រាប់ម៉ីន​ជាច្រើន​ក្នុងទឹកសមុទ្រ​ថែមទៀត។ តទៅនេះ​ជា​បទសម្ភាសន៍​ទាំងស្រុង​រវាង​លោក ប៉ូច រាសី នៃវីអូអេ ជាមួយលោក តាំង សារ៉ាដា។

លោក អួន ប៊ុនឡឺត ជាជនភៀសខ្លួន​កម្ពុជាម្នាក់ ដែលបានមករស់នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​កាលពីឆ្នាំ១៩៨៣។ ពេលមកដល់ដំបូង​លោកមាន​តែបាតដៃ​ទទេរ ហើយ​ថែមទាំង​មិនចេះ​និយាយ​ភាសាអង់គ្លេស​ទៀតផង។ តែការតាំងចិត្ត​និងការតស៊ូ​បូករួម​ជាមួយ​ភ័ព្ធសំណាងល្អ នៅទីបំផុត​បានធ្វើឱ្យលោក​បានក្លាយខ្លួន​ទៅជា​មន្ត្រី​កងការពារ​ប្រធានាធិបតី​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ម្នាក់។ ក្រោយពី​បានបំរើ​ប្រធានាធិបតី​សហរដ្ឋអាមេរិក ៤រូប អស់រយៈពេល​២០ឆ្នាំ ១០ខែ អតីតមន្ត្រី​កងការពារ​ប្រធានាធិបតី លោក អួន ប៊ុនឡឺត ថ្លែងថា លោកចង់​វិលត្រឡប់​ទៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា​វិញ ដើម្បី​យកចំណេះដឹង​និង​បទពិសោធន៍​របស់លោក ទៅជួយ​ប្រទេស​កំណើត​របស់លោក។ តទៅនេះ​ជាបទសម្ភាសន៍​របស់លោក អួន ប៊ុនឡឺត ជាមួយវីអូអេ​ខេមរភាសា។

ក្នុងសន្និសីទស្តីពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុលើកទី២៨ ឬហៅកាត់ថាCOP28 ដែលមានមនុស្សជាង ៩ម៉ឺននាក់ មកពីប្រទេសជិត ២០០ ចូលរួម ស្រ្តីជនជាតិដើមភាគតិចពូនងពីកម្ពុជា ក៏បាននិងកំពុងចូលរួមសន្និសីទដ៏សំខាន់នេះផងដែរ។ ពួកគេបានលើកឡើងពីបញ្ហាប្រឈម និងដំណោះស្រាយពាក់ព័ន្ធនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុដែលប៉ះពាល់ដល់ជនជាតិដើមភាគតិចនៅកម្ពុជា ដោយរំពឹងថា សន្និសីទនេះនឹងផ្តល់នូវការគាំទ្របន្ថែមលើការការពារព្រៃឈើ និងដីសហគមន៍របស់ជនជាតិដើមភាគតិច ដើម្បីឱ្តពួកគេអាចទប់ស្កាត់ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ អ្នកនាង កាន់ វិច្ឆិកា រាយការណ៍លម្អិតឲ្យវីអូអេពីទីក្រុងឌូបៃនៃប្រទេសអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម។ (វីដេអូ​នេះ​ត្រូវ​បាន​ផលិតឡើង​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​ភាព​ជាដៃគូ​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​ពាក់ព័ន្ធនឹង​ការប្រែប្រួល​អា​កាស​ធាតុឆ្នាំ​២០២៣​ ដែល​ជា​អាហារូបករណ៍​ផ្នែកសារ​ព័ត៌មាន​រៀបចំ​ដោយ ​Earth Journalism Network របស់អង្គការ​ Internews និងមជ្ឈមណ្ឌល Stanley សម្រាប់សន្តិភាព និងសន្តិសុខ។)

ខណៈសន្និសីទភាគីទៅកាន់អនុសញ្ញាក្របខណ្ឌអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ (UNFCCC) លើកទី២៨ ឬហៅថា COP28 កំពុងប្រព្រឹត្តទៅចាប់ពីថ្ងៃទី៣០ ខែវិច្ឆិកា រហូតដល់ថ្ងៃទី១២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៣ នៅទីក្រុងឌូបៃ ប្រទេសអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម ដើម្បីជជែក និងយល់ព្រមលើមធ្យោបាយដោះស្រាយវិបត្តិអាកាសធាតុ កម្ពុជា តាមរយៈរដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងបរិស្ថាន បានប្រកាសពីការត្រៀមការប្តេជ្ញាចិត្តចំនួន៧ចំណុច នៅក្នុងការរួមចំណែកកាត់បន្ថយការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ សម្រាប់សន្និសីទនេះ។ អ្នកនាង កាន់ វិច្ឆិកា រាយការណ៍លម្អិតឲ្យវីអូអេពីទីក្រុងឌូបៃនៃប្រទេសអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម៕ (វីដេអូនេះត្រូវបានផលិតឡើងជាផ្នែកមួយនៃភាពជាដៃគូប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយពាក់ព័ន្ធនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុឆ្នាំ ២០២៣ ដែលជាអាហារូបករណ៍ផ្នែកសារព័ត៌មានរៀបចំដោយ Earth Journalism Network របស់អង្គការ Internews និងមជ្ឈមណ្ឌល Stanley សម្រាប់សន្តិភាព និងសន្តិសុខ។)

ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាកំពុងសប្បាយរីករាយចំពោះការធ្វើពិធីបុណ្យអុំទូកឡើងវិញក្នុងឆ្នាំនេះ បន្ទាប់ពីអវត្តមានអស់៣ឆ្នាំ នឹងសង្ឃឹមថាពិធីបុណ្យនេះនឹងជួយស្តារវិស័យទេសចរណ៍និងសេដ្ឋកិច្ច ក្រោយការរាតត្បាតជំងឺកូវីដ១៩។ លោក Luke Hunt រាយការណ៍អំពីរឿងនេះពីរាជធានីភ្នំពេញ។ អ្នកនាង ស្រេង លក្ខិណា ជូនសេចក្តីប្រែសម្រួល។

កសិករនៅខេត្តពោធិ៍សាត់អះអាងថា តម្លៃស្រូវឆ្នាំនេះឡើងថ្លៃជាងឆ្នាំមុនៗ បើទោះកសិករមួយចំនួនប្រឈមនឹងបញ្ហាទឹកលិចស្រែរបស់ពួកគេក្នុងឆ្នាំនេះក៏ដោយ។ ពួកគេចង់ឃើញតម្លៃស្រូវនេះរក្សាបានសម្រាប់ឆ្នាំក្រោយៗទៀត ដើម្បីឱ្យកសិករអាចធ្វើស្រែទទួលបានផលចំណេញ។ លោក ស៊ុន ណារិន រាយការណ៍លម្អិតឲ្យវីអូអេពីខេត្តពោធិ៍សាត់៕