ពលរដ្ឋ​អាមេរិកាំង​ ក៏ដូចជា​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​អាមេរិកាំង​ខ្លះ​បាន​នាំគ្នា​ទៅ​បោះឆ្នោត​ជ្រើសរើស​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​ថ្មី​នៅ​ថ្ងៃ​នេះ គឺ​ថ្ងៃអង្គារ ទី៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៦។ លោក វុទ្ធី រាជ ដែល​ជា​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​អាមេរិកាំង​ម្នាក់ រស់នៅ​សង្កាត់ Prince William រដ្ឋ Virginia បាន​ចេញ​ទៅ​បោះឆ្នោត​តាំងពី​ព្រឹក​ព្រលឹម។ នៅក្នុង​ភាគទី​២​នេះ លោក ប៉ូច រាសី នៃ VOA បាន​ទៅ​ស្ថានីយ៍​បោះឆ្នោត​ជាមួយ​លោក វុទ្ធី រាជ រហូត​ដល់​លោក​បោះឆ្នោត​ហើយ។ លោក វុទ្ធី រាជ នឹង​រៀបរាប់​អំពី​ដំណើរការ​បោះឆ្នោត​ជ្រើសរើស​ប្រធានាធិបតី​នៅ​ឆ្នាំ​២០១៦​នេះ៕

ពលរដ្ឋ​អាមេរិកាំង ក៏​ដូច​ជា​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​អាមេរិកាំង​ខ្លះ​បាន​នាំ​គ្នា​ទៅ​បោះឆ្នោត​ជ្រើស​រើស​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​ថ្មី​នៅ​ថ្ងៃ​នេះ ដែល​ត្រូវ​នឹង​ថ្ងៃ​អង្គារ ទី៨ ខែ​វិច្ឆិកា ឆ្នាំ​២០១៦។ ដូច​គ្នា​នេះ​ដែរ លោក វុទ្ធី រាជ ដែល​ជា​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​អាមេរិកាំង​ម្នាក់​ រស់នៅ​សង្កាត់ Prince William រដ្ឋ Virginia បាន​ចេញ​ទៅ​បោះឆ្នោត​តាំង​ពី​ព្រឹក​ព្រលឹម។ លោក ប៊ូច រាសី នៃ VOA បាន​ធ្វើ​ដំណើរ​តាម​រថយន្ត​ទាំង​ព្រឹក​ព្រលឹម​ជាមួយ​នឹង លោក វុទ្ធី រាជ ដើម្បី​ដក​ស្រង់​យក​ព័ត៌មាន​ទាក់ទង​នឹង​ដំណើរការ​ថ្ងៃ​បោះឆ្នោត​ជ្រើសរើស​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​ថ្មី ដែល​មាន​លោក​ស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន (Hillary Clinton) នៃ​គណបក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ និង​លោក ដូណាល់ ត្រាំ (Donald Trump) នៃ​គណបក្ស​សាធារណរដ្ឋ។

ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​អាមេរិកាំង​ដែល​ជា​អ្នក​តស៊ូ​មតិ​នៅ​រដ្ឋធានី​វ៉ាស៊ីន​តោន​បាន​និយាយ​ថា ដំណើរការ​បញ្ចុះ​បញ្ចូល​ឲ្យ​ព្រឹទ្ធ​សភា​អាមេរិកាំង​អនុម័ត​និង​ប្រែក្លាយ​សេចក្តី​សម្រេច​លេខ​៧២៨ អំពី​បញ្ហា​ខ្មែរ​ទៅ​ជា​ច្បាប់​នោះ​កំពុង​វិវត្តន៍​ទៅ​ជាក្តី​សង្ឃឹម​ខ្លាំង។ នេះ ជា​ការអះអាង​របស់​លោក ព្រហ្ម សោរ៍នរ៉ា ប្រធាន​ក្រុមប្រឹក្សា​ភិបាល​នៃ​អង្គការ​សម្ព័ន្ធមិត្ត​ខ្មែរ​អាមេរិកាំង​ដែល​បាន​ថ្លែងប្រាប់​លោក សុខ ខេមរា នៃ VOA ក្នុង​បទសម្ភាស​មួយ​នៅថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍​នេះ។ លោក​ថា នៅ​ពេល​ព្រឹទ្ធសភា​អនុម័ត​និង​បំពេញ​សេចក្តី​បន្ថែម​នានា​ដើម្បី​ឲ្យ​ក្លាយ​ជា ច្បាប់​ហើយ​នោះ រដ្ឋាភិបាល​អាមេរិក មិន​អាច​បង្អាក់​វិធានការ​ដែល​សភា​ចង់​ទាមទារ​ឲ្យ​កម្ពុជា​កែប្រែ​រឿង​សិទ្ធិ​មនុស្ស​និង​លទ្ធិ​ប្រជាធិប​តេយ្យ​នោះ​ឡើយ។ លោក​ថា​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ចាំបាច់​ត្រូវកែ​ទម្រង់ បើ​ពុំ​ដូច្នោះ​ទេ​នឹង​រង​ទណ្ឌកម្ម​ដោយ​ការបង្កក​ ទ្រព្យ​សម្បត្តិ បញ្ឈប់​ការផ្តល់​ទិដ្ឋការ ឬ វីស្សា​ដល់​មេដឹកនាំ ឬ​អាច​មាន​ការផ្អាក​ការមិន​ឲ្យ​នាំចូល​សម្លៀក​បំពាក់​ដែល​មាន​តម្លៃ​ជាច្រើន​ពាន់លាន​ដុល្លារ​ក្នុង​មួយ​ឆ្នាំៗ​នោះ​ជាដើម៕

ការបោះឆ្នោត​ប្រធានាធិបតី​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​នៅ​សល់តែ​ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ​ទៀត​ប៉ុណ្ណោះ។ រី​ឯ​នៅ​រដ្ឋ Virginia នៅ​តែ​ជា​រដ្ឋ​ប្រទាញប្រទង់​គ្នា​មួយ​រវាង​បេក្ខជន​គណបក្ស​សាធារណរដ្ឋ​និង​ប្រជាធិបតេយ្យ​បើ​ទោះបី​ជា​ការស្ទង់​មតិ​បង្ហាញ​ថា លោកស្រី​ហ៊ីលឡារី គ្លីនតុន នាំមុខ​លោក​ដូណល់ ត្រាំ​ក៏ដោយ។ ប៉ុន្តែ​សម្រាប់​សហគមន៍​ខ្មែរ​ស្នាដៃ​របស់​លោក Tim Kaine បេក្ខជន​អនុ​ប្រធានាធិបតី​មកពី​ខាង​គណបក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ ត្រូវ​បាន​អ្នក​ដែល​រស់​នៅ​ទីក្រុង Richmond រដ្ឋ Virginiaនេះ ស្គាល់​យ៉ាងច្បាស់។ លោក ម៉ែន គឹមសេង នៃ VOAជូន​សេចក្តី​រាយការណ៍​នេះ​ដូច​តទៅ៖

តំណាង​សហគមន៍​ខ្មែរ​នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​បាន​មក​ជួបប្រជុំ​គ្នា​នៅ​រដ្ឋធានី​វ៉ាស៊ីនតោន​រយៈពេល​បី​ថ្ងៃ​កាលពី​ចុងសប្តាហ៍​កន្លង​មកនេះ​ដើម្បី​ពិនិត្យ​មើល​ការអនុវត្តកិច្ច​ព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស​ក្នុងរយៈពេល​២៥​ឆ្នាំ​កន្លង​មក​នេះ។ ពួកគេ​បាន​សម្តែង​ការខកចិត្ត​និង​ព្រួយបារម្ភ​ចំពោះ​ការវិវត្តន៍​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ដែល​មិន​សម្រេច​បាន​លើ​ការគោរព​សិទ្ធិ​មនុស្ស​និង​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ។ ពួកគេ​បាន​ស្នើ​សុំ​ឱ្យ​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​ងាក​មក​ផ្តោត​ការយកចិត្ត​ទុកដាក់​ជួយ​កម្ពុជា​បន្ថែម​ទៀត​ជាពិសេស​ក្នុងការបោះឆ្នោត​នៅឆ្នាំ​២០១៧ និង២០១៨។ លោក​ម៉ែន គឹមសេង​នៃ​VOAសូម​ជូន​សេចក្តី​រាយការណ៍៕

២៥​ឆ្នាំ​មុន នា​ថ្ងៃទី​២៣​ខែ​តុលា​ គ្រប់​ភាគី​ជម្លោះ​កម្ពុជា​ទាំងអស់​បាន​ឯកភាព​ចុះ​ហត្ថ​លេខា​លើ​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស ​ដែល​ជា​ចំណុច​ផ្តើម​នៃ​ការ​កសាង​សុខសន្តិភាព​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ឡើងវិញ​ក្រោយ​ពី​សង្គ្រាម​ស៊ីវិល​ជិត​បី​ទសវត្សរ៍។ ក្នុង​គ្រា​នោះ​ដែរ​ ​គណ​បក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ដែល​ត្រូវ​បាន​លើក​បន្តុប​ដោយ​វៀតណាម​ឲ្យ​គ្រប់គ្រង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ ​ក៏​ជា​ភាគី​មួយ​ក្នុង​ចំណោម​ភាគី​ជម្លោះ​ទាំង៤។ លោក នៅ វណ្ណារិន​នៃ​ VOA បាន​ជួប​សម្ភាស​ជា​មួយ​នឹង​លោក​សុខ ឥសាន អ្នក​នាំពាក្យ​នៃ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា អំពី​មូលហេតុ​នៃ​ការ​សម្រេច​ចិត្ត​ចូលរួម​កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ និង​ការ​វិវត្ត​ថ្មីៗ​ក្រោយ​ពី​កិច្ចព្រមព្រៀង​ទីក្រុង​ប៉ារីស។ សូម​ទស្សនា​កិច្ច​សម្ភាសន៍​ទាំងស្រុង​ជា​វីដេអូ​រវាង​លោក​នៅ វណ្ណារិន នៃ VOA ​និង​លោក​សុខ ឥសាន នៅ​ទីស្នាក់​ការ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ដូច​តទៅ៕

ក្នុង​ខួប​លើក​ទី២៥ នៃ​ការចុះ​ហត្ថលេខា​លើ​កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស​នេះ VOA ខ្មែរ​បាន​ផលិត​បទយកការណ៍​ខ្នាតវែង​ដើម្បី​ពិនិត្យ​មើល​លើ​ការអនុវត្ត​កិច្ចព្រមព្រៀង​នោះដោយ​ផ្តោត​លើ​កិច្ចការ​ដែល​នៅ​សម្រេច​មិន​ទាន់​បាន។ អ្នកនយោបាយ មន្ត្រី​រដ្ឋាភិបាល អ្នកការទូត​បរទេស អ្នកសារព័ត៌មាន​អន្តរជាតិ​និង​សកម្មជន​សង្គម​ស៊ីវិល​នានា​រួមទាំង​អ្នកឯកទេស​ព្រំដែន បាន​បញ្ជាក់​នៅក្នុង​បទយកការណ៍ «កិច្ចព្រមព្រៀងប៉ារីស៖ បញ្ហា​សេសសល់‍» ពី​ការយល់​ឃើញ​របស់​ពួកគេ​ក្នុងការ​អនុវត្ត​កិច្ចព្រមព្រៀង​ក្នុង​ពេល​កន្លង​មក​នេះ។ សូម​លោក​អ្នករង់ចាំ​ទស្សនា​បទយកការណ៍​នេះ​ក្នុង​ពេល​ឆាប់ៗ​ខាង​មុខ៕

ព្រះបាទ​នរោត្តម សីហនុ​គឺ​ជា​តួអង្គ​ដ៏សំខាន់​ជាងគេ​បំផុត​មួយ​នៅក្នុង​ការចរចា​សន្តិភាព​ដើម្បី​បញ្ចប់​សង្គ្រាម​បង្ហូរឈាម​រវាង​ខ្មែរ​និង​ខ្មែរ​ ហើយ​ឈាន​ទៅដល់​ការចុះ​ហត្ថលេខា​លើ​កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស​នៅ​ថ្ងៃទី២៣ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៩១។ នៅខួប​លើកទី២៥​នៃ​ការចុះ​ហត្ថលេខា​នេះ លោក អ៊ីវ ឌុយម៉ុង (Yves Dumont) អតីត​ប្អូន​ថ្លៃ​របស់​ព្រះបាទ​នរោត្តម សីហនុ បាន​យល់ព្រម​ផ្តល់​បទសម្ភាសន៍​ដល់​លោកម៉ែន គឹមសេង នៃ VOA នៅ​គេហដ្ឋាន​របស់​លោក​ក្នុង​ទីក្រុង​ប៉ារីស​ប្រទេស​បារាំង។ សូម​លោក​អ្នក​ទស្សនា​បទសម្ភាស​ទាំងស្រុង៕

ថ្ងៃ​ទី​២៣​ខែ​តុលា​នេះ ជា​ខួប​ទី​២៥​ឆ្នាំ​នៃ​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​ទីក្រុង​ប៉ារីស ដែល​បង្រួបបង្រួម​គ្រប់​ភាគី​ជម្លោះ នឹង​ជា​ចំណុច​ផ្តើម​នៃ​សុខ​សន្តិភាព​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា។ មាន​កិច្ច​ស្វះស្វែង​និង​ការ​ជួប​គ្នា​ជា​ច្រើន​រវាង​ភាគី​ជម្លោះ​កម្ពុជា​មុន​នឹង​ឈាន​ដល់​កិច្ច​ព្រមព្រៀង នា​ថ្ងៃ​ទី​២៣​ខែតុលា​ឆ្នាំ​១៩៩១។ ក្នុង​គ្រា​នោះ​ដែរ​ លោកស្រី​ ពុង ឈីវកេក​ ដែល​ជា​បុត្រី​របស់លោក​ ពុង ប៉េងចេង​ ​មន្ត្រី​ជំនិត​របស់​ព្រះ​បរមរតនកោដ្ឋ​ នរោត្តម​ សីហនុ​ គឺ​ជា​តួអង្គ​យ៉ាង​សំខាន់​ក្នុង​ការ​សម្របសម្រួល​ឱ្យ​មាន​ជំនួប​រវាង​ ​សម្តេច​ នរោត្តម​ សីហនុ​និង​ លោក​ ហ៊ុន សែន។ លោក ​នៅ វណ្ណារិន នៃ VOA បាន​ជួប​សម្ភាសន៍​ជា​មួយ​នឹង​លោកស្រី​វេជ្ជបណ្ឌិត​ ពុង ឈីវកេក​ចំពោះ​ដំណើរ​ដើមទង​នៃ​កិច្ច​សម្របសម្រួល និង​ការអនុវត្ត​កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ដ៏​កម្រ​មួយ​នេះ៕

កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស​មាន​អាយុកាល​ចំនួន​២៥ឆ្នាំ​នៅ​ថ្ងៃទី​២៣ខែតុលា​ ឆ្នាំ​២០១៦នេះ។ ក្នុង​ខួប​លើក​ទី២៥​នេះ​លោក​ ខ្លូត ម៉ាតាំង អតីត​ឯកអគ្គរដ្ឋ​ទូតប្រទេស​បារាំង​ដែល​បាន​ជួយ​ជ្រោមជ្រែង​ឱ្យ​មាន​ការចរចា​រហូត​ឈានដល់​សម្រេច​បាន​កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ​យល់​ថា ការអនុវត្ត​ខុស​ពី​ខ្លឹមសារ​ដើម​តាំងពី​ដំបូង។ ក្នុង​ពេល​ខាងមុខ​លោក​យល់​ថា​ប្រទេស​ហត្ថលេខី​គួរ​តែ​បញ្ជូន​សារ​ជា​ប្រចាំ​ឆ្នាំ​ដល់​មេដឹកនាំ​កម្ពុជា​ពី​ការខកខាន​មិន​អនុវត្ត​តាម​ចំណុច​មួយ​ចំនួន​ដែល​មាន​នៅ​ក្នុង​កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ​ក្នុង​នោះ​មាន​បញ្ហា​សិទ្ធិ​មនុស្ស​និង​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ។ សូម​លោក​អ្នកទស្សនា​បទសម្ភាស​ទាំងស្រុង​របស់​លោក​ម៉ែន គឹមសេង​នៃ​VOAជាមួយ​នឹង​លោក​ម៉ាតាំង​ដូច​តទៅ៖