KomplE teorisi

Hepimizde aynı laf: Zamanım yok!

Peki gerçekten zamanımız mı yok, yoksa enerjimizi yanlış yerlere mi harcıyoruz?

Belki de bize gereken günün 26 saat olması değil, biraz daha kullanılabilir enerjidir. Olamaz mı?

Bu bölümde zaman ve enerji arasındaki farkı kurcalıyorum. Gelin birlikte kurcalayalım. 

KomplE teorisi Podcast

Bölüöm 36/52: Enerji mi Zaman mı? Hangisi Kısıtlı?

Kaynaklar: 

• Jim Loehr & Tony Schwartz, Yüksek Performans Teknikleri (Sahaflarda bulunabilir)
• Brad Stulberg & Steve Magness, Zirve Performansı
• Gloria Mark, Dikkatin Anatomisi: Odaklanmayı ve Verimliliği Yeniden Keşfetmek
• Brad Aeon, Aïda Faber & Alexandra Panaccio, "Does Time Management Work? A Meta-Analysis" (PLOS ONE, 2021)

Sen tembel değilsin. Sadece yanlış saatte yaşıyor olabilirsin.

Vücudunda güneşe göre çalışan, milyonlarca yıllık bir saat var. Ve o saat, disiplininden çok daha fazlasını belirliyor.

Peki o iç saat çalışıyor?

Neden bazılarımızın sabah insanı bazılarımızın gece kuşu?

Ve pazartesileri neden bu kadar zorlanıyoruz?

Daha iyi yaşamak, bazen iradeyi zorlamak değil, zaten var olan bir sistemle uyumlu hareket etmekle ilgili.

#35 Sirkadiyen Ritim: Güneşe Göre Yaşamak

Kaynaklar:

• Russell Foster, Vücut Saati: Uykunuzu ve Yaşamınızı Değiştirecek Yeni Sirkadiyen Ritimler Bilimi
• Satchin Panda, Sirkadiyen Kod
• Till Roenneberg, Internal Time: Chronotypes, Social Jet Lag, and Why You're So Tired
• Till Roenneberg vd., "Social Jetlag and Obesity" (Current Biology, 2012)

Uyumak, günün duraklatılması mı? Bomboş bir mola mı?Uyurken gerçekten hiçbir şey yapmıyor muyuz?

Olur mu öyle şey? :) Sen hiçbir şey yapmıyorum sanırken, ertesi gün nasıl bir insan olacağın büyük ölçüde orada şekilleniyor.

• Matthew Walker, "Niçin Uyuruz? Yeni Uyku ve Rüya Bilimi"
• Maiken Nedergaard, "Sleep Drives Metabolite Clearance from the Adult Brain" (Science, 2013)
• Matthew Walker & Els van der Helm, "Overnight Therapy? The Role of Sleep in Emotional Brain Processing" (Psychological Bulletin, 2011)
• Uyku süresi önerisi. https://www.thensf.org/sleep-duration-recommendations/
• Sosyal Jetlag. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10204006/
  

Belki karakterin değil, pilin bitmiştir. 33. bölüm Biyolojik Donanım'da zihnin bedenden bağımsız çalışmadığını, ‘ben böyleyim’ dediğimiz şeylerin çoğu zaman geçici bir durumun etiketi olduğunu anlattım. Düşünce ve His eksenlerini kapatıp Eylem'e geçiyoruz.

Sanma Ki Busun, Belki De Yorgunsun…

Karşında biri varken onu mu görüyorsun? Yoksa onlar hakkında yazdığın hikâyeleri mi?

KomplE teorisi Podcast

Yeni bölüm yayında. Link profilde! 🙋🏻‍♂️

#32 Sosyal Zekâ: Karşındaki İnsan mı, Kafandaki Hikâye mi?

Okuma Önerisi: Sosyal Zekâ: İnsan İlişkilerinin Yeni Bilimi - Daniel Goleman

Duygular da hava durumu gibidir. Bir gün güneş açar. Bir gün fırtına çıkar. Ama gökyüzü hep sabit, o ordadır, değişmez. Biz çoğu zaman bulutları kendimiz sanıyoruz. Halbuki biz gökyüzüyüz. Duygular ise gelip geçen hava olayları.

O yüzden güçlü olmak, hiçbir şey hissetmemek değildir. Hissettiklerine rağmen yönünü seçebilmektir. Bunun için gerekli şeylerden bir de duygusal çevikliktir. Yeni bölüm yayında. 🎙️

Kaynaklar:

• Susan David – Duygusal Çeviklik (Kitap)
• Susan David – The Gift and Power of Emotional Courage (TEDWomen 2017)
• World Health Organization (WHO) – Depressive Disorder (Depression) Fact Sheet (2025)
• World Health Organization (WHO) – Mental Disorders Fact Sheet (2025)
  

Kötü hissettiğimizde neden hemen kendimizi düzeltmeye çalışıyoruz? Kötü hissetmenin nesi yanlış? Yetmiyormuş gibi, üstüne bir de böyle hissetmememiz gerektiğine inandırıldık.

Bazı duygular çözülmek istemez. Sadece görülmek ister.

Yeni bölüm yayında!

Kaynak Kitaplar:

• Mutluluk Tuzağı — Russ Harris
• Duygusal Çeviklik - Susan David

Tabii ki meditasyon yapmak zorunda değilsin. Ama hayatının bir yerinde, hiçbir dış uyaran olmadan kendi zihninle aynı masaya oturmayı öğrenmek zorundasın.

Dikkat et! Her zaman yeni cevaplar bulamayabilirsin. Bazen yıllardır sormaktan kaçtığın o sorularla burun buruna geleceksin. Dört bölümdür hayatın anlamını, amacı, sessizliği ve zihnimizi konuştuk. Geldiğimiz yer şurası: Belki de önce hayatın anlamını değil, o anlamı arayan kişiyi tanımamız gerekiyordur.

Bu bölüm, kendinden uzun süre ayrı kalanlara ithaf edilmiştir. 🌹

Okuma Listesi:

• Gittiğin Her Yere Kendini de Götürürsün — Jon Kabat-Zinn
• Mutluluk Tuzağı — Russ Harris
• Enkheiridion — Epiktetos

Biraz kafamı dinleyeyim diyorsun. Ama kafan seni dinlemiyor. :)

Hayatın boyunca duyduğun onca sesin arasında, kendi sesini ayırt edebiliyor musun? Yani kendi sesini gerçekten duyabiliyor musun? Çoğumuz maalesef gerçekten ne istediğimizi bilmiyoruz. Çünkü hiç sessiz kalmıyoruz.

Bu bölümde neden sessizlikten kaçtığımızı, beynimizin sessizken neden susmadığını anlamaya çalışıyorum.

Bazı Kaynak Kitaplar:

• Walden Gölü | Ormanda Yaşam  — Henry David Thoreau
• Kendime Düşünceler — Marcus Aurelius
• Çalınan Dikkat — Johann Hari
• Bahsedilen Deney: Virginia Deneyi - Wilson TD et al. (2014). Just Think: The Challenges of the Disengaged Mind.

Geçen hafta hayatın anlamını bulamadık. :) O yüzden bu bölümde biraz daha küçük bir soru soruyoruz: 

Sabah alarm çalmazsa seni yataktan kaldıracak başka bir sebebin var mı?

• Biz neden daha pazartesi sabahından cuma akşamının hayaliyle bitkisel hayata giriyoruz?
• Yüz yaşına gelip hala her sabah yataktan neşeyle kalkan Okinawa insanlarının sırrı ne? 
• İkigai gerçekten o 4 çemberden ibaret batılı bir kişisel gelişim dümeni mi, yoksa Japonların çok daha sade bir yön duygusu mu?

Hadi buyrun…

Kaynaklar: 

• İkigai: Japonların Uzun ve Mutlu Yaşam Sırrı — Héctor García & Francesc Miralles
• İkigai: Japon Yaşam Sanatı — Ken Mogi
• 100 Yıl Yaşamak: Mavi Bölgelerin Sırları (Netflix Belgeseli)