Kroniki paryskie

Wiedeń nie potrzebuje niczego udowadniać. Miasto tworzyło swoją kulturę przez stulecia: od Habsburgów, przez secesję i wielkich mistrzów malarstwa, po Freuda, kawiarnie, muzykę i codzienne rytuały wiedeńczyków. Naszą przewodniczką jest Kara Becker – dziennikarka, autorka podcastów i osoba, która Wiedeń zna zarówno z perspektywy domu rodzinnego, jak i z perspektywy miłośniczki kultury. Opowiada o wiedeńskiej kulturze kawiarnianej i o kelnerach, którzy nigdy się nie spieszą, sztuce i muzeach oraz o tym, co w tym mieście pozostaje niezmienne mimo upływu czasu.

Podcastu „Z przyjemnością, Lara Gessler” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz oglądać na YouTube.

Zaklinacz żelaza, genialny inżynier, który potrafił dokonać niemożliwego. Jego górująca nad Paryżem wieża jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych budynków świata. Symbolem miasta świateł, który w ciągu roku odwiedza około siedem milionów turystów. Ale przecież nie od razu spotkała się z uznaniem. Przeciwko jej powstaniu protestowali najwięksi artyści. Guy de Maupassant utrzymywał przecież, że „Paryż najpiękniej prezentuje się właśnie z Wieży Eiffla, bo to jedyne miejsce, z którego jej nie widać”. Żelazna dama miasta świateł skrywa wiele historii. Równie fascynujących, co życiorys jej twórcy. Gustave Eiffel stworzył kilkaset budowli w 30 krajach. Jego nazwisko związane było z głośnym skandalem. Trafił nawet na tydzień do więzienia. Czy jego wieża rzeczywiście po kryjomu została dedykowana niespełnionej miłości? I co słynna budowla ma wspólnego z upadkiem szpieżki Maty Hari?

Podcastu „Kroniki paryskie” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube. 

Christian Dior. Słynny projektant, kreator marzeń, krawiec snów, który w najczarniejszym dla Paryża momencie rzucił na miasto światło. Cecil Beaton twierdził, że już samo nazwisko Dior – w języku francuskim połączenie słów „Bóg” i „złoto” – było skazane na sukces. Ubierał największe gwiazdy i koronowane głowy swoich czasów. Marlena Dietrich powiedziała jasno: „No Dior, no Dietrich”, gdy wielki Alfred Hitchcock zaproponował jej rolę w filmie. Ale dlaczego jego debiutancka kolekcja New Look zrobiła takie wrażenie? I dlaczego została skrytykowana przez Coco Chanel? Jaka historia kryje się za słynnym nazwiskiem?

Przygotowując odcinek, korzystałam z następujących źródeł:

• „Christian Dior : Le révolutionnaire de la mode - Portrait - Documentaire Complet - AMP”: https://www.youtube.com/watch?v=ejJu3ClkSHA
• „Dior by Dior: The Autobiography of Christian Dior” Christian Dior, tłum. Antonia Fraser, Wydawnictwo: Abrams & Chronicle Books
•  https://www.vogue.fr/communaute/wiki-de-la-mode/articles/dior-gant-du-luxe/20590
• https://ici.radio-canada.ca/ohdio/premiere/emissions/aujourd-hui-l-histoire/segments/entrevue/340072/christian-dior-stephane-le-duc
• https://www.bfmtv.com/luxe/lifestyle/de-sa-naissance-a-sa-disparition-la-vie-de-christian-dior-racontee-dans-un-nouvel-ouvrage-iconique_GN-202410150569.html
• https://www.journaldesfemmes.fr/mode/conseils-mode/2738055-deesses-et-feminite-voici-ce-que-celebrait-le-defile-dior-haute-couture-automne-hiver-2023-2024/
• https://www.vogue.co.uk/article/christian-dior
• https://wwd.com/feature/who-is-christian-dior-1236187242/
• https://www.historyextra.com/period/20th-century/christian-dior-biography/

Podcastu „Kroniki paryskie” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube. 

Jedno z najważniejszych wydarzeń urbanistycznych w historii – jak i dlaczego Paryż stał się jednym z najpiękniejszych, najnowocześniejszych i najbardziej podziwianych miast świata. To nie wydarzyłoby się, gdyby nie baron Georges-Eugène Haussmann, który w połowie XIX wieku zrównał miasto z ziemią. Zburzono prawie 20 tys. budynków, wybudowano 30 tys. nowych. Miasto zaprojektowano na nowo. Jak wyglądał Paryż, zanim ze średniowiecznego miasta stał się nowoczesną metropolią? Wcześniej miał opinie brudnego, cuchnącego i szalenie niebezpiecznego miejsca. Dlaczego „nowy” Paryż zaprojektowano właśnie w ten sposób?

Przygotowując odcinek, korzystałam z następujących źródeł:​

• Reportaż „Wieso sieht Paris so aus? Der Haussmann, Karambolage, ARTE”: https://www.youtube.com/watch?v=vldrPtV65Lo&t=6s
• Film dokumentalny „Let yourself be guided - The crazy adventure of Haussmannian Paris - 3D historical reconstruction-MG”, Morgane Production: https://www.youtube.com/watch?v=GheLODRos3A
• „The Redesign That Made Modern Paris”: https://www.youtube.com/watch?v=WoOEWvhj_0M&t=98s
• https://www.welt.de/geschichte/article246739338/Napoleon-III-und-Haussmann-Als-Paris-abgerissen-und-neu-gebaut-wurde.html
• https://www.tagesspiegel.de/gesellschaft/geschichte/wie-paris-zur-weltstadt-wurde-7050061.html
• https://www.theguardian.com/cities/2016/mar/31/story-cities-12-paris-baron-haussmann-france-urban-planner-napoleon
• https://trace.tennessee.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1321&context=pursuit

Podcastu „Kroniki paryskie” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube. 

Edith Piaf. We Francji stała się legendą, na świecie symbolem Francji. Królowa francuskiej piosenki, „wróbelek" o wyjątkowo silnym głosie i równie niezłomnym charakterze. Jej życiem była scena, największą miłością publiczność. Mierzyła zaledwie 147 cm, napisała ponad 80 piosenek, miała mieć 50. kochanków. Z życia czerpała pełnymi garściami, nie myśląc o tym, że kiedyś będzie musiała za to zapłacić najwyższą cenę. Jednak była na to gotowa – przed śmiercią wyśpiewała przecież: „niczego nie żałuję”. Ale jaka naprawdę była Edith Piaf? I jak rzeczywiście wyglądało jej życie, skoro sama zadbała, by obrosło mitami?

Podcastu „Kroniki paryskie” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube. 

Przygotowując odcinek, korzystałam z następujących źródeł:​

• „Na balu szczęścia. Autobiografia”, Edith Piaf, tłum. Magdalena Pluta, Wydawnictwo: Dream Books
• Film dokumentalny „The tragic life and death of Édith Piaf: a French icon (english documentary)” reżyseria: Philippe Pichon: https://www.youtube.com/watch?v=xJfRPdlzMFQ&t=659s
• Film dokumentalny „Edith Piaf Ma vie en rose, Canal D, 1994 COMPLET”: https://www.youtube.com/watch?v=AUEBoayVs3U
• Wywiad „Edith Piaf "The secret of my love songs » | INA Archive”: https://www.youtube.com/watch?v=T-wlb1kVGp0
• Film dokumentalny „Edith Piaf, la voix qui montait jusqu'au ciel”, realizacja: Armand Isnard: https://www.youtube.com/watch?v=QVyVp-aZ44I
• https://www.vanityfair.fr/culture/people/story/edith-piaf-et-marcel-cerdan-lhistoire-tragique-dune-idylle-passionnee/12170
• https://www.radioclassique.fr/histoire/edith-piaf-la-derniere-tournee-a-bout-de-souffle-la-chanteuse-renait-grace-a-une-chanson-devenue-mythique
• https://www.vogue.fr/culture/article/edith-piaf-5-choses-a-savoir-sur-l-hymne-a-lamour
• https://www.francetvinfo.fr/culture/musique/chanson-francaise/edith-piaf-l-histoire-de-la-chanson-mythique-non-je-ne-regrette-rien_4176125.html

Architekci mody, mistrzowie awangardy, czarne kruki – japońscy projektanci, którzy w Paryżu przełomu lat 70. i 80. XX wieku dokonali prawdziwej rewolucji, na głowie stawiając dotychczasowy system i konwenanse. Ich wizja odzieży wstrząsnęła Francją. Krytycy początkowo nazywali ją „Post-Hiroshima” albo po prostu „zaniedbaną”. Czym się wyróżniali Kenzo Takada, Issey Miyake, Yohji Yamamoto i Rei Kawakubo? Jak zachodni system przyjął ich nowoczesną wizję? I który z nich wjechał na swój pokaz na słoniu?

Przygotowując odcinek, korzystałam z następujących źródeł:​

• „Moda, historia mody XX wieku”, Instytut Ubioru w Kioto, redaktor naczelny: Akiko Fukai, tłum. Sylwia Majewską, Wydawnictwo: Taschen
• „Issey Miyake”, Miyake Issey, Wydawnictwo: Taschen
• „PARALLEL MODERNISMS: THE AVANT-GARDE BETWEEN PARIS AND JAPAN”, Chinghsin Wu: https://www.fondation-giacometti.fr/en/event/273/parallel-modernisms-the-avant-garde-between-paris-and-japan
• „The Japanese Revolution in Paris Fashion”, Yuniya Kawamura, Wydawnictwo: Bloomsbury Publishing
• https://www.vogue.pl/a/jak-japonczycy-wstrzasneli-paryzem
• https://numero.com/en/fashion/exhibition-how-kenzo-takada-has-changed-fashion/
• https://wwd.com/feature/moment-53-the-japanese-arrive-in-paris-3346302-1233871/
• https://www.businessoffashion.com/reviews/fashion-week/junya-wantanbe-noir-comme-des-garcons-paris-fashion-week-ready-to-wear-spring-summer-2023/

Podcastu „Kroniki paryskie” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube. 

Dusza towarzystwa, stały bywalec paryskich kawiarni, wybitny malarz. Pochodzący z Krakowa Mojżesz Kisling, reprezentant szkoły paryskiej, stał się ikoną artystycznej dzielnicy francuskiej stolicy. Nazywany Księciem Montparnasse’u, przyjaźnił się z największymi artystami tamtych czasów – Pablem Picassem, Amadeem Modiligianim czy Maxem Jacobem. Jego odważne akty i hipnotyzujące portrety przyniosły mu nie tylko sławę i rozgłos, ale też całkiem spory majątek. Doskonale wiedział, jak budować swój wizerunek i nierzadko wykorzystywał do tego skandal. Jaki naprawdę był słynny malarz? I dlaczego to właśnie on zyskał przydomek Księcia Montparnasse’u?

Przygotowując odcinek, korzystałam z następujących źródeł:

• Cytaty z rozmowy z Arturem Winiarskim, kuratorem wystawy „Kisling, Lśnienie Montparnasse'u” w Muzeum Villa La Fleur
• Jean-Paul Crespelle, „Montparnasse w latach 1905-1930”, tłum. Eligia Bąkowska, Państwowy Instytut Wydawniczy, 1989
• J. Czapski, „Raj utracony”, Paryż 1947
• Jacques Lambert, „Kisling, Prince de Montparnasse”, 2011
• Marta Orzeszyna,  „Kisling – Serce Montparnasse’u”: https://niezlasztuka.net/o-sztuce/kisling-serce-montparnasseu/
• Paris, „Les Années Lumineuses 1905 – 1930 Documentaire Arte”: https://www.youtube.com/watch?v=Z4b-g7wr8QA

Podcastu „Kroniki paryskie” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube. 

La belle époque, piękna epoka, czyli okres rozkwitu, postępu i stosunkowego spokoju. Moment, w którym rozwój był nie do zatrzymania. Po przebudowie Paryż stał się zupełnie nowym, innym miastem. Wynalazki z dnia na dzień zmieniały codzienności jego mieszkańców. Powstały telefon, radio, autochrom, samochód i samolot. To wspaniałe czasy dla kultury, bo narodziła się wtedy kinematografia, rozkwitał kabaret i teatr, a na płótnach zamiast akademickiej poprawności lądowały impresje. Restauracje i bistra wypchane były po brzegi. Miasto wrzało. Ale jak naprawdę wyglądała codzienność Paryża na przełomie XIX i XX wieku, w czasach jego świetności? I kim byli Flaneurzy, Loretki i Midinetki?

Przeszywający błękit oczu w twarzy anioła, za którą kryje się prawdziwie diabelska dusza. Alain Delon – ikona francuskiego kina, którego Paryż pożegnał 24 sierpnia 2024 roku. Łobuz, uwodziciel, gangster, archetyp współczesnego filmowego amanta. W latach 60. XX wieku uznawany za najprzystojniejszego mężczyznę na świecie, pod którego drzwiami spały zakochane w nim kobiety. Madonna zadedykowała mu piosenkę „Beautiful Killer”, a Nico, ikona rock and rolla mówiła, że jest najbardziej niebezpiecznym mężczyzną, jakiego poznała. Pracował z największymi, chociaż nie każdy potrafił się z nim zmierzyć. François Truffaut wyznał, że zawsze chciał obsadzić Delona w swoim filmie, ale się go bał. Jaki naprawdę był słynny łamacz kobiecych serc?

Przygotowując odcinek, korzystałam z następujących źródeł:​

• „Alain Delon: Amours et mémoires Relié”, Alain Delon, Denitza Bantcheva, Liliana Rosca, Wydawnictwo: MARTINIERE BL
• „Romy & Alain, Eine Amour fou”, Günter Krenn, Wydawnictwo: Aufbau TB
• Film dokumentalny „Alain Delon, cet inconnu” ARTE Cinema: https://www.youtube.com/watch?v=UZ5oDBHvyWU&t=1728s
• Film dokumentalny „Alain Delon, confidentiel” BFMTV: https://www.youtube.com/watch?v=5MTUmUtRSVI
• Film dokumentalny „C’est quoi Alain Delon ? - Blow Up - ” ARTE: https://www.youtube.com/watch?v=f2RrPIdT0mY
• Wywiad: „Alain Delon Interview (2021)” dla TV5 Monde: https://www.youtube.com/watch?v=hzUpSb3uhts
• https://www.europe1.fr/culture/portrait-alain-delon-la-vie-hors-du-commun-de-licone-du-cinema-francais-4262799
• https://www.francetvinfo.fr/culture/cinema/alain-delon/alain-delon-et-la-nouvelle-vague-l-histoire-d-un-rendez-vous-manque_6732999.html

Podcastu „Kroniki paryskie” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube. 

Brigitte Bardot – ikona kina i mody. Także tej plażowej, bo przecież to właśnie ona rozsławiła dwuczęściowe bikini, które nosiła przed kamerą, nawet gdy zostało to potępione przez Watykan. Simone de Beauvoir mówiła, że jest uosobieniem kobiecej emancypacji. Kobiety na całym świecie chciały wyglądać i poruszać się jak ona. Okrzyknięta symbolem seksu, której słynny taniec na stole w filmie „I Bóg stworzył kobietę” przeszedł do historii kina. Ale jaka naprawdę była Brigitte Bardot? Co była w stanie zrobić dla miłości i co byli w stanie zrobić paparazzi, by uchwycić jej codzienność? A naprawdę byli gotowi na wszystko.

Przygotowując odcinek, korzystałam z następujących źródeł:​

• „Brigitte Bardot: Two Lives”, Jeffrey Robinson, Wydawnictwo: Simon & Schuster Ltd
• Film dokumentalny „Brigitte Bardot, Confidentiel” TF1: https://www.youtube.com/watch?v=3UMcqkp6mjc&t=1226s
• Film dokumentalny „Actresses/Actors Documentaries - Brigitte Bardot” TDF: https://www.youtube.com/watch?v=fWCR8krWviQ
• Podcast „DESTINS EXTRAORDINAIRES : Jean-Claude Brialy raconte Brigitte Bardot” Europe 1: https://www.youtube.com/watch?v=kjaW-YrzHdw
• „ Brigitte Bardot: My Life in Fashion” Henry-Jean Servat we współpracy z Brigitte, Wydawnictwo: Flammarion

Podcastu „Kroniki paryskie” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.