Kültürel Miras Ve Koruma: Kim İçin? Ne İçin?

2020'de Europa Nostra Ödülü almış olan SARAT projesinin, 'Türkiye’de Arkeolojik Varlıkların Korunması ve Kurtarılması' konusunda sertifikalı online eğitim dersleri herkesin erişimine açıldı. Proje koordinatörü Dr. Gül Pulhan ile bu eğitim programlarının günümüz afet ve çatışma koşullarında taşıdığı önemi konuşuyoruz. 

Bu akşam kıyılarımızın başına gelenleri konuşuyoruz. Son günlerde İstanbul’un Prens Adalarında yaşanan iki vaka üzerinden Anayasa ve Kıyı Kanunu hükümlerine rağmen, kıyıların nasıl özel şirketlere kiralanmak istendiğini, eşitlik, serbestlik ve kamusal yarar ilkesinden nasıl uzaklaşıldığını ele alıyoruz. Değerlendirdiğimiz bir diğer konu da Kıyı Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik'te 16 Nisan 2022 tarihinde yapılan değişiklik neydi ve bu değişikliğin Danıştay tarafından iptali neden önemli; bu soruları da konuğumuz Pervin Çelik’e soruyoruz.

Konuklarımız Günseli Baki ve Gökçe Süvari ile sürdürülebilir bir nehir ve peyzajı restorasyonu için toplumun katılımı ‘Suyun Taşıdıkları: Selinos ve Kentsel Belleğin İzleri’ni konuşuyoruz.  

Konuğumuz gazeteci Ali Boratav ile Marmaris’in en güzel koylarından Kızılbük koyunda 6 bin kadar nüfusu çekmeyi planlayan dev bir turizm ve konut projesinin nasıl yapılabildiğini ve Marmaris kıyılarının karşı karşıya olduğu benzeri turizm baskılarını konuşuyoruz.

ICOMOS (Uluslararası Anıtlar ve Sitler Konseyi) 2024- 2026 yılları için çalışmalarını yönlendirecek Bilimsel Planında temel konu olarak "Afet ve Çatışmalara Dirençli Miras - Hazırlık, Müdahale ve İyileştirme"yi belirledi. 2024 yılı 18 Nisan Uluslararası Anıtlar ve Sitler Günü için belirlenen tema da bu konu çerçevesinde ‘Venedik Tüzüğü Merceğinden Afetler ve Çatışmalar’ olarak belirlendi. İçinde yaşadığımız gerek çatışmalar açısından gerekse de özellikle iklim krizi ile bağlantılı afet risklerinin arttığı çalkantılı dönemde Venedik Tüzüğü’nün kültür varlıklarının hazırlanması, korunması ve iyileştirilmelerine yönelik çalışmalardaki rolü ne olabilir? Venedik Tüzüğü hâlâ amacına uygun mudur, nasıl güncellenebilir? Bu konu ve sorular yılında etkinliklerle ele alınacak. 

Kaş Çevre ve Kültür Derneği Başkanı Ahmet Akoy ile derneğin ve TMMOB Mimarlar Odası Antalya Şubesi, TMMOB Peyzaj Mimarları Odası’nın Patara Antik Kenti'ni kapsayan Patara Özel Çevre Koruma Bölgesi için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan 1/25.000 ölçeğindeki Koruma Planı’na karşı birlikte açtıkları davada ana itiraz başlıklarının neler olduğunu konuşuyoruz. 

Phaselis’e Dokunma İnsiyatifi gibi sivil toplum kuruluşlarının büyük mücadelesi sonucunda Antalya ve Ankara İdare Mahkemelerinin aldığı kararlarla Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın Phaselis arkeolojik sit alanı içinde yer alan Alacasu Koyu ve Bostanlık koyunda başlattığı günübirlik tesisleri inşaat projesi ihalesi ve projenin dayandığı Koruma Kurulu kararları kanunlara aykırı bulundu ve proje tümüyle iptal edildi. Bu akşam konuğumuz Phaselis’e Dokunma! girişimi sözcülerinden Erdal Elginöz anlatıyor. 

Costa Carras Avrupa Yurttaşları Ödülleri Gümüş Ödülü Yunanistan’dan Archilochos - Paros Kültür Derneği’ne ve Türkiye’den Toplum, Kent ve Çevre için Haydarpaşa Dayanışması’na müştereken verildi. Konuklarımız Haydarpaşa Dayanışması’ndan Tugay Kartal ve Ayça Yüksel'den konuyla ilgili önemli açıklamalar var.

Haliç Tersanesinde İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından başlatılan İstanbul Sanat girişimi ile çalışmakta olan Haliç Tersanesi'nin değerlerini halk ile buluşturmak ve bu son kalan tersaneyi kültür endüstrisi yoluyla yaşayan bir yer haline getirmek hedefleniyor gibi görünüyor. Bu konuyu Haliç Dayanışması’ndan Gül Köksal ve Ekin Sarıca ile görüşüyoruz.

8 Mart Dünya Kadınlar gününü kültürel miras ve koruma konusunun 'bilgesi' bir kadın akademisyen, uzman ve bilim insanını programımızda ağırlayarak kutluyoruz. Bu akşam, günümüzde Türkiye’de koruma dendiğinde hemen akla gelen isim, yine bu alanın öncü kadınlarından olan; kültür varlıklarının korunması, restorasyonu ve gelecek kuşaklara aktarılması konularında ulusal ve uluslararası alanda önde gelen koruma uzmanlarından, akademisyen, bilim insanı, mimar Prof. Dr. Zeynep Ahunbay ile
sohbet ediyoruz.

* Türkiye Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi tarafından yayınlanan 'Mimarlar Odası Tarihinden Portreler' dizisinin Zeynep Ahunbay başlığını taşıyan kitabın editörü Bülend Tuna’nın başlığını biz de paylaşıyoruz.