Kültürel Miras Ve Koruma: Kim İçin? Ne İçin?

 Tarih Vakfı, 23 Aralık Cumartesi günü, siyaset bilimci ve profesyonel aşçı Anna Maria Beylunioğlu ile 'Antakya Noel sofraları ve gelenekleri' başlıklı çok ilginç bir etkinlik düzenledi. Anna Maria, bir taraftan Antakya’nın Noel sofralarını anlattı hem de bu sofranın yiyeceklerinden tattırdı. Konuğumuz Anna Maria Beylunioğlu, Antakya’nın çok kültürlülüğünü ve bunun bir parçası olan Noel zamanı yemek kültürünün ne olduğunu anlatıyor. 

Konuklarımız Özgür Deniz Emir ve Yonca Yılmaz ile Antakya Kentsel Sit alanı içinde tarihi yapıların restorasyon ve rekonstrüksiyon uygulamalarına yönelik hibelerin verilmesi ve projelerin elde edilmesi sürecinde yaşanan sorunları ve eksikleri Antakya’da yaşayan, çalışan mimarlarla konuşuyoruz.  

Konuğumuz Hatay Mimarlar Odası Şube başkanı Mustafa Özçelik ile Antakya kentsel sit alanının son durumunu ve Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın bu alandaki uygulamalarını konuşuyoruz. Odağımızda bakanlığın tescilli kültür varlıklarının restorasyonu ya da rekonstrüksiyonu için mülk sahiplerinin yararlanıcısı olabileceği hibe programı ve yine aynı alan için yaptırdığı Koruma Amaçlı İmar Planı var.

Hatay Şehir Plancıları Odası Başkanı Serkan Koç ile Hatay ve Antakya için hazırlanmakta olan imar planları karmaşasını konuşuyoruz. 'Bir gece depremle dehşete uyandık' diyen Serkan Koç, 'deprem sonrasında ise her güne birbiri ile çelişen yeni imar kararları ve planları haberleri ile başlıyoruz' diyor.

Prof. Dr. İlhan Tekeli, 1948 sonrasında Ankara’nın ve genelde Türkiye’de şehirlerin hız kazanan nüfus artışı ile karşı karşıya kalmaları sonucu yapsatçılığın ve gecekondulaşmanın bir politik tercih olarak nasıl modern kent planlamasının önüne geçtiğini anlatıyor. Erken Cumhuriyet döneminde kentlerin planlanması ve böylelikle modern hayat tarzının yerleştirilmesine verilen önem yerini hızlı kentleşmenin sonucu olarak planlama siyaset ilişkisinin iç içe girdiği yeni bir anlayışa bırakacak ve erken dönem kent planlama çalışmalarının kentlerdeki izleri tamamen ortadan kalkacaktır. 

Hermann Jansen’in Mustafa Kemal Atatürk’e sorduğu soru; “ Siyasi irade kent planlarının uygulanmasında piyasa aktörleri karşısında ne kadar etkili olabilir?”

​​​​​​​Bu akşam ve gelecek hafta, konumuz Cumhuriyet rejiminin kuruluşunun ilk yıllarından itibaren Türkiye toplumunun kentleşmesi ve kentlilik kültürünün köklendirilmesine verilen önem neticesinde ortaya çıkan kent planlaması geleneği ve bu geleneğin ürünlerinin ne kadar korunabildiği. Bu konuyu, yıllardır araştıran ve anlatan hocamız Prof. Dr. İlhan Tekeli ile birbirini takip eden iki program boyunca konuşuyoruz. 

Hermann Jansen’in Mustafa Kemal Atatürk’e sorduğu soru; “ Siyasi irade kent planlarının uygulanmasında piyasa aktörleri karşısında ne kadar etkili olabilir?”

Bu akşam ve gelecek hafta, konumuz Cumhuriyet rejiminin kuruluşunun ilk yıllarından itibaren Türkiye toplumunun kentleşmesi ve kentlilik kültürünün köklendirilmesine verilen önem neticesinde ortaya çıkan kent planlaması geleneği ve bu geleneğin ürünlerinin ne kadar korunabildiği. Bu konuyu, yıllardır araştıran ve anlatan hocamız Prof. Dr. İlhan Tekeli ile birbirini takip eden iki program boyunca konuşuyoruz.

Bugün durduğumuz noktadan baktığımızda Cumhuriyet’in 100 yılı boyunca üretilen mimari eserlerin hangileri ne tür kriterler gözetilerek korunma kapsamına alındı, bu kriterleri belirleyen yaklaşımlarda ve kültür mirası politikalarında ne gibi değişimler oldu. Yirminci yüz yıl yapıları ne tür “önem” taşımalı ve ne tür “özelliklere” sahip olmalıdır ki koruma altına alınabilsinler? Bu soruları konuğumuz docomomo_tr Yürütme Kurulu üyesi Doç. Dr. Ebru Omay Polat ile konuşuyoruz.

100 Yıl önce dün Türkiye Cumhuriyet'i ilan edildi; Cumhuriyetimizi kutluyoruz! 

İmparatorluk ve sultanlık idaresinin ve kültürel dünyasının yerine geçen Cumhuriyet rejiminin kuruluş döneminde Osmanlı geçmişinden kalan kültürel varlıklara nasıl bakılıyordu; eski eserler diye adlandırılan kültür varlıklarının envanterlenmesi ve onarımından kimler sorumluydu; Osmanlı sarayları nasıl korumaya alındı; Osmanlı’nın kurumsal ve hukuki birikiminden faydalanılmış mıydı; bütün bu soruları konuğumuz Prof. Dr. Can Binan ile konuşuyoruz. Osmanlı’dan Cumhuriyet rejimine geçiş bir taraftan bazı süreklilikler içerdiği gibi kopuşlara da işaret ediyor. Can Binan, söz konusu süreklilikler ve kopuşlar üzerine yorumlar yapıyor.

Somut ve somut olmayan kültürel mirasın, kentlerin yaşanabilirliğini ve kentsel yaşamın sürdürülebilirliğini sağlamakta kritik öneme sahip olduğu fikrinden yola çıkarak kentsel yaşam, kültürel miras ve sürdürülebilirliğin kesişme noktalarındaki güncel sorunları ele almayı amaçlayarak NIT Netherlands Instituut in Türkiye / Hollanda Araştırma Enstitüsü bünyesinde kurulan Urban Heritage Lab./ Kentsel Miras Laboratuvarının çalışmalarını konuklarımız NIT Direktörü Fokke Gerritsen ve Kentsel Miras Laboratuvarında üç yıldır yapılan kurs programlarını birlikte yürüttükleri Özgün Özçakır’dan dinliyoruz.