Nu Ninevé zich bekeert, is Jona ‘in woede ontstoken’ — hij predikte Gods boodschap, maar is het diep vanbinnen oneens met Gods genadige plan. Toch schrijft God hem niet af, maar behandelt hem geduldig en vriendelijk. Herken je jezelf hierin: uiterlijk gehoorzaam, maar innerlijk boos omdat God anderen zegent die het in jouw ogen minder verdienen? Het kruis leert dat niemand van ons beter is, en maakt zo nederig en barmhartig.

Als Ninevé zich bekeert, krijgt God ‘berouw over het kwade’ dat Hij had aangekondigd — niet omdat Hijzelf verandert, maar omdat de mensen veranderen. Zoals bij koning Saul past de Bijbel zich hier aan ons menselijk perspectief aan: Gods karakter blijft gelijk, Zijn reactie op bekering en ongehoorzaamheid ook. Omdat Jezus Christus ‘gisteren en heden Dezelfde is,’ mag je weten dat God je barmhartigheid bewijst zodra je met berouw tot Hem komt.

Tot ieders verrassing gelooft heel Ninevé, van de koning tot de kleinste, de waarschuwing van Jona en bekeert zich in zak en as. Toch beseft de koning dat hun bekering God niet dwingt: ‘Wie weet zal God Zich omkeren.’ Ware bekering verdient nooit vergeving, maar is wel de noodzakelijke weg ernaartoe — zij komt uit het hart en verandert houding en gedrag. Zoals Luther zei: het hele leven van een gelovige is een voortdurende boete.

Voor de tweede keer roept God Jona naar Ninevé, en deze keer treuzelt hij niet — Jona kent nu zelf de genade die hij gaat verkondigen. God is de God van tweede kansen, ook voor een stad vol mensen die zich vastberaden van Hem hadden afgekeerd. Charles Wesley dichtte na zijn bekering: ‘Kan het waar zijn, dat voor mij nog genade moog’lijk zij?’ Heb je kansen laten liggen om Gods genade aan anderen te laten zien?

Vanuit de buik van de vis bidt Jona: ‘Ik riep uit mijn benauwdheid tot de HEERE en Hij antwoordde mij.’ God gebruikt de storm en de diepte om Jona bij zijn ongehoorzaamheid vandaan te halen en terug te brengen tot Hem. Wie van God wegdwaalt, ontmoet Hem soms juist in de stormen en dalen van het leven. Voor een christen is er altijd noodzaak van bekering, maar nooit reden tot wanhoop. Kun jij vandaag het droge zien?

‘De HEERE wierp een hevige wind op de zee,’ want Hij, en niet de storm zelf, heerst over heel de schepping. De psalmdichters bezingen keer op keer hoe God ‘het water van de zee in potten verzamelt.’ Wat voor Jona’s bemanning een onbeheersbare oerkracht lijkt, is in werkelijkheid een dienaar van God — ook de storm die Hem gehoorzaamt om één dwalend kind naar huis te brengen. ‘De HEERE is groot en zeer te prijzen.’

Op de vlucht voor Gods opdracht daalt Jona af naar Jafo, af in het schip, af in slaap — terwijl de storm om hem heen woedt. Ongehoorzaamheid voert altijd de diepte in, totdat God ingrijpt: Hij stuurt de storm juist omdat Hij te barmhartig is om Jona aan zichzelf over te laten. Ook als wij onze vingers in onze oren steken, trekt God Zijn handen niet van ons af. Aan Zijn barmhartigheid valt niet te ontsnappen.

Jona weet dat God ‘barmhartig en genadig’ is, en juist daarom vlucht hij weg van zijn opdracht om Ninevé te waarschuwen — hij gunt zijn vijanden Gods genade niet. Toch wil God liever barmhartigheid bewijzen dan oordelen en zoekt Hij het behoud van opstandige mensen, ‘mensen zoals ik, mensen zoals jij.’ Het evangelie is er niet alleen voor mensen die op ons lijken. Leeft dat verlangen naar de redding van anderen ook in jouw hart?

Het evangelie is geen aansporing voor goedwillende mensen, maar een woord dat de dode roept tot leven. Van nature leven wij in opstand tegen God en kunnen onszelf niet redden — alleen Gods Geest kan het wonder van nieuw leven bewerken. ‘Alle vlees is als gras,’ maar het Woord van de Heere, en wie daardoor nieuw leven ontving, blijft tot in eeuwigheid. Waar was je vroeger, waar ben je nu, en waar ga je heen?

‘Denkt u dat Ik gekomen ben om vrede te brengen op de aarde? Nee, zeg Ik u, maar eerder verdeeldheid.’ De vrede die Jezus brengt tussen God en mens veroorzaakt onvermijdelijk scheiding tussen mensen onderling, want een vernieuwd hart leeft niet langer naar de wegen van de wereld. Wie zijn vertrouwen op Christus stelt, ontmoet soms verachting, zelfs van huisgenoten. Toch is verdeeldheid niet Jezus’ hoogste doel, maar eensgezindheid — eens zal de Vredevorst voor eeuwig regeren.