Wat gebeurt er met leiderschap wanneer de druk oploopt? Samen met Amanda Bos (MA), adviseur leiderschap bij het Expertise Centrum Leiderschap Defensie, bespreken we wat er nodig is om als leidinggevende effectief te blijven handelen in uitdagende en onvoorspelbare situaties. We gaan in gesprek over hoe leiderschap onder druk ontstaat, welke mentale vaardigheden daarbij een rol spelen en hoe Defensie leidinggevenden voorbereidt op momenten waarop elke beslissing telt. Want juist wanneer de spanning toeneemt, wordt zichtbaar wat leiders nodig hebben om zichzelf te reguleren, overzicht te bewaren en hun mensen te blijven zien en versterken. Voor iedereen die wil begrijpen wat nodig is om onder druk het verschil te maken.

Bronnen:

Burke, C. S., Stagl, K. C., Klein, C., Goodwin, G. F., Salas, E., & Halpin, S. M. (2006). What type of leadership behaviors are functional in teams? A meta-analysis. The Leadership Quarterly, 17(3), 288–307. doi:10.1016/j.leaqua.2006.02.007
Dirks, K. T., & Ferrin, D. L. (2002). Trust in leadership: Meta-analytic findings and implications for research and practice. Journal of Applied Psychology, 87(4), 611–628. doi:10.1037/0021-9010.87.4.611
Hannah, S. T., Uhl-Bien, M., Avolio, B. J., & Cavarretta, F. L. (2009). A framework for examining leadership in

extreme contexts. The Leadership Quarterly, 20(6), 897–919. doi:10.1016/j.leaqua.2009.09.006
Marks, M. A., Zaccaro, S. J., & Mathieu, J. E. (2000). Performance implications of leader briefings and team-interaction training for team adaptation to novel environments. Journal of Applied Psychology, 85(6), 971–986. doi:10.1037/0021-9010.85.6.971
Weick, K. E. (1995). Sensemaking in organizations. Thousand Oaks, CA: Sage Publications.

Peterson, A. L., Moore, B. A., Evans, W. R., Young-McCaughan, S., Blankenship, A. E., Straud, C. L., McLean, C. S., Miller, T. L., & Meyer, E. C., for the STRONG STAR Consortium. (2024). Enhancing resiliency and optimizing readiness in military personnel through psychological flexibility training: Design and methodology of a randomized controlled trial. Frontiers in Psychiatry, 14, Article 1299532.https://doi.org/10.3389/fpsyt.2023.1299532

Sætrevik, B., Granerud, T., Nijhof, M., & Sandvik, A. (2025). Tactical breathing enhances police performance in a critical incident simulation. Collabra: Psychology, 11(1), Article 144527. https://doi.org/10.1525/collabra.144527

Tabibnia, G. (2020). An affective neuroscience model of boosting resilience in adults. Neuroscience & Biobehavioral Reviews, 115, 321–350.https://doi.org/10.1016/j.neubiorev.2020.05.013
Gollwitzer, P. M. (1999). Implementation intentions: Strong effects of simple plans.American Psychologist, 54(7), 493–503. https://doi.org/10.1037/0003-066X.54.7.493

Begin je binnenkort aan je militaire opleiding of zit je er al middenin? Dan is dit de aflevering voor jou!

Iedereen krijgt momenten in de militaire opleiding dat het zwaar is. Hoe bereid je je hier goed op voor? We kunnen natuurlijk harder gaan trainen, maar hoe zorg je dat het ook tussen je oren goed zit? En.. wat doe je als je twijfelt, moe bent of denkt, waar ben ik aan begonnen?

Eva gaat in gesprek met twee gasten die daar alles over weten. Majoor Hanna Peereboom, ook host van de podcast, heeft jaren gewerkt als psycholoog bij verschillende militaire opleidingen en weet dus precies waar leerlingen op mentaal vlak tegenaan lopen. Daarnaast deelt Mathieu zijn tips. Hij is instructeur van het korps mariniers, een opleiding waar de lat erg hoog ligt.

Hoeveel invloed heeft slaap eigenlijk op je mentale kracht? Meer dan de meeste mensen denken. Slechte slaap beïnvloedt niet alleen je energie, maar ook je concentratie, stressbestendigheid en mentale gezondheid.

Samen met Carrie Winkel, kern-expert slaap bij DGI, en Sophie Schubert, onderzoeker bij de MGGZ, bespreken we waarom slaap essentieel is voor herstel, hoe je slaapproblemen herkent en welke praktische stappen je kunt zetten om beter te herstellen – óók binnen de dynamiek van Defensie.

Hoeveel invloed heeft slaap eigenlijk op je mentale kracht? Meer dan de meeste mensen denken. Slechte slaap beïnvloedt niet alleen je energie, maar ook je concentratie, stressbestendigheid en mentale gezondheid.

Samen met Carrie Winkel, kern-expert slaap bij Duurzaam Gezond Inzetbaar (DGI), en Sophie Schubert, onderzoeker bij de Militaire Geestelijke Gezondheidszorg (MGGZ), bespreken we waarom slaap essentieel is voor herstel, hoe je slaapproblemen herkent en welke praktische stappen je kunt zetten om beter te herstellen – óók binnen de dynamiek van Defensie.

Stel je voor. Er komt een melding binnen bij de meldkamer: in een auto zijn explosieven gevonden, vermoedelijk bedoeld voor een plofkraak. De politie is snel ter plaatse. Straten worden afgezet, bewoners verlaten hun huizen en het gebied wordt ontruimd. Overal hangt rood-wit lint en achter dat lint staan mensen op afstand te kijken. Even later arriveert de Explosieven Opruimingsdienst Defensie, ook wel de EOD. Gekleed in een speciaal bompak is dat degene die onder het lint doorgaat, richting de auto vol explosieven.

Hoe ga je om met die extreme druk, wetende dat jij richting dat gevaar loopt? In deze aflevering gaat Eva Rumke, opleidingspsycholoog op de school luchtmacht in gesprek met Frans en Marcel, beide werkzaam bij de EODD.

Verlies raakt iedereen. Soms door het overlijden van een kameraad of iemand die dichtbij staat. Soms doordat een blessure, een ongeluk of een ingrijpende gebeurtenis ervoor zorgt dat je leven er ineens anders uitziet.
In deze aflevering staan we stil bij rouw en verlies. Wat doet verlies met je? Hoe geef je ruimte aan emoties? En hoe blijf je met elkaar in gesprek over onderwerpen die soms lastig onder woorden te brengen zijn?

We gaan hierover in gesprek met Judith Vogel, geestelijk verzorgster en trainer op het gebied van leiding geven bij ziekte, verlies en rouw en omgaan met verlies en rouw. Ook schuift Bart van Zelst aan, sporttherapeut bij het MRC. Vanuit zijn eigen ervaring als voormalig topsporter en na een ongeluk waarbij hij zijn sport moest loslaten, vertelt hij over de impact van verlies, herstel en het opnieuw vinden van richting.

Een open gesprek over rouw, veerkracht en de kracht van verbinding. Want mentale kracht betekent niet dat je altijd sterk moet zijn, maar dat je weet hoe je omgaat met wat je tegenkomt.

Dit is een onderdeel uit een volledige yoga nidra: ook wel slaapyoga genoemd. Deze oefening helpt je om diep te ontspannen of in slaap te vallen. Wil je meer weten over yoga nidra of yoga in het algemeen? Luister dan aflevering #30: Beginnen met yoga | Sterk genoeg om stil te staan.

Dit is een onderdeel uit een volledige yoga nidra: ook wel slaapyoga genoemd. Deze oefening helpt je om diep te ontspannen of in slaap te vallen. Wil je meer weten over yoga nidra of yoga in het algemeen? Luister dan aflevering #30: Beginnen met yoga | Sterk genoeg om stil te staan.

Leer in deze aflevering wat yoga echt is, hoe het je kan helpen om minder in je hoofd te leven en soms even niet aan te hoeven staan. Majoor Hanna Peereboom gaat in gesprek met majoor Pieter van Oosterhout, hoofd van het yoganetwerk Defensie. Hij neemt je mee in de onderdelen van yoga, hoe het helpt bij het trainen van je adem en welke soorten yoga er allemaal zijn. Ook leer je in deze aflevering hoe je kunt beginnen, hoe je het kunt opnemen in je dagelijkse routine en hoe je kunt ontdekken hoe yoga bij jou past.

In deze aflevering van Mentale Kracht Defensie gaat Eva Rumke, psycholoog bij Defensie, in gesprek met veteraan en auteur Royan van Velse.

Royan werd uitgezonden naar onder andere Rwanda, Angola, Liberia, de Balkan, Ivoorkust en Burundi. Tijdens deze missies maakte hij ingrijpende gebeurtenissen mee die uiteindelijk leidden tot PTSS. We spreken over zijn leven, zijn uitzendingen, de impact van trauma en zijn weg naar hulp.

Maar centraal in deze aflevering staat Plouf. Meer dan een hulphond, is zij een maatje, een redder in nood en een trouwe bondgenoot. Royan vertelt hoe Plouf hem dagelijks ondersteunt, hoe hulphonden worden opgeleid en waarom de band tussen mens en dier zo bijzonder kan zijn.