برخلاف اشترکات بسیار فرهنگی، قومی و مذهبی میان ایران و ترکیه، این دو کشور دوست و همسایه هیچ‌گاه شبیه هم نشدند. بیایید در تاریخ کمی به عقب برگردیم.

رضاخان و کمال آتاترک تقریبا هم سن و سال بوده و هم‌زمان در دو کشور ایران و ترکیه به قدرت رسیدند، رضا خان در سال ۱۹۲۵ میلادی و آتا ترک در سال ۱۹۲۳ اما چرا هنوز هم آتا ترک قهرمان ملی ترکیه و محبوب مردم این کشور است و بسیاری هنوز هم به یاد او نام “کمال” را برای نوزادان پسر خود حتی خارج از کشور انتخاب می کنند اما رضا شاه برای عده زیادی از مردم و چهره‌های سیاسی شخصیتی محبوب نیست. چرا هنوز نام کمال آتا ترک بر کوی و برزن شهرهای ترکیه و بزرگترین فرودگاه این کشور می درخشد اما نام رضا شاه امروزه فقط از روی استیصال بر لب معترضان فریاد زده می‌شود؟ مگر نه اینکه هر دو این مردان بزرگ در راه پیشرفت و مدرنیزه کردن کشور و مردم خود پا به عرصه قدرت نهادند و همه توان خود را برای بهبود اوضاع به کار گرفتند؟ به راستی چرا طی یک قرن ترکیه یک قهرمان ملی تاثیرگذار را پیوسته ارج نهاده است اما ایران مجموعا دو شاه و دو رهبر را به قدرت رسانده اما هنوز مردم از شرایط ناراضی هستند؟

زبان با بخش‌های مختلف مغز سر و کار دارد. محققان دریافته‌اند که ارتباط بخش‌های مختلف مغز نسبت به نوع زبان مادری فرق می‌کند. این یافته‌ها می‌تواند در مداوی کسانی که با سکته مغزی دچار اختلال زبانی شده اند موثر واقع شود.

پژوهشگران انستیتو ماکس‌پلانک در آلمان برای این که ارتباط میان زبان مادری و مغز انسان را دریابند، دو گروه را مورد آزمایش قرار دادند: یک گروه کسانی که زبان مادری شان آلمانی است و گروه دوم کسانی که زبان مادری شان عربی است. این دو زبان از بسیاری لحاظ باهم تفاوت‌های زیادی دارند.

نظریه‌‏پردازان ناسیونالیسم ازلی / پرایموردیال بر این باورند که ملت‌ها، ماهیت دیرینه و فراتاریخی دارند و وجود آنها وابسته به مدرنیته نیست. برای مثال، آنتونی اسمیت در کتاب «هویت ملی» (1991، ص14) ملت را «یک جمعیت انسانی دارای نام، قلمرو مشترک، اسطوره و خاطرات تاریخی مشترک، یک جمع، یک فرهنگ عمومی، یک اقتصاد مشترک و دارای حقوق و وظایف قانونی مشترک برای همه اعضایش» تعریف می‌کند. به همین ترتیب، ارنست گلنر (1983: ص 43) ناسیونالیسم را تلاش «یک فرهنگ» یا «قومیت» برای زندگی در زیر «یک سقف» مفهوم‌‏بندی می‌‏کند.

درک اینکه زبان مادری چه نقشی در رشد عاطفی و ارتباطات اجتماعی فرد دارد برمی گردد به زاویه‌ای که ما به زبان مادری نگاه می‌کنیم و آن را تعریف می‌کنیم. زبان مادری تنها و اولین وسیله ارتباطی‌ کودک با افراد نزدیک خود، پدر و مادر، خویشاوندان و دیگر نزدیکان و عزیزان او است. برای حیات اجتماعی‌ یک انسان، که به درستی‌ گفته می شود که حیوانی اجتماعی‌ است، ایجاد  ریشه و ریشه انداختن در بین افراد نزدیک او در زندگی‌ فامیلی بخصوص در دوران کودکی نقشی حیاتی بازی می‌کند. کودکی که به دلایلی از زبان مادری و زبان مشترک با خویشاوندان نزدیک محروم شده، قأعدتا نمی‌تواند با مثلا پدر پزرگ و مادر بزرگ خود علیرغم دلبستگی‌های عمیق آنها به او، ارتباط زبانی و از طریق آن احساسی‌ و شناختی‌ برقرار کند. 

بیش از یک قرن است که موضوعِ سربازیِ اجباری در ایران جریان دارد. این خدمتِ اجباری در نیرویِ نظامیِ کشور، البته بعد از این مدتِ طولانی عیوبِ خود را نمایان کرده است. عیوبی که گره ی زندگی بسیاری از جوانان شده و سدِ محکمی در برابرِ آموزشِ عالی و اشتغالِ آنان. البته از همان آغازِ داستانِ سربازیِ اجباری در عهدِ ناصری تابه‌حال، قاعده و قوانینِ خدمتِ نظامیِ اجباری در ایران دستخوشِ تغییراتِ گوناگونی شده؛ تغییراتی که همیشه با شعارِ بهبود اما در مسیرِ وخامت بوده‌اند. در ادامه‌ی این روند، حال از دو سویِ دولت و مجلسِ جمهوریِ اسلامی باز صدایِ تغییر، بازهم با شعارِ بهبود سر داده‌شده؛ اگرچه همه می‌دانند افسارِ سرنوشتِ سربازیِ اجباری در ایران نه در دستِ این دو نهاد بلکه در دستِ ستادِ کلِ نیروهایِ مسلح ایران و در رأسِ آن علیِ خامنه‌ای است.

وجود انتخابات رقابتی، لازمه دموکراسی است و انتخابات به تنهایی معادل دموکراسی نیست و وجود یک تیم آماده تحویل گرفتن قدرت حکومتی از اقتدار حاکم، یکی از مهمترین مؤلفه‌های دموکراسی است. در غیر اینصورت امر انتخاب از سوی انتخاب کنندگان به انتخاب میان بد و بدتر منجر خواهد شد. از نظر بسیاری از مفسران سیاسی، علت سخت جانی اقتدار طولانی حزب عدالت و توسعه در ترکیه نیز، همین نبود یک تیم آماده برای اداره کشور در میان اپوزیسیون است. در مدت دو ماهه سپری شده از انتخابات ماه مه 2023، این مدعا طرفداران هرچه بیشتری را جذب کرده است.

روز جمعه (۷ ژوئن) هشتمین دوره‌ی رقابت‌های جام جهانی فوتبال زنان در فرانسه شروع شد. شاید کمتر کسی بداند که فوتبال زنان هم مثل فوتبال مردان، از انگلیس شروع شد؛ در دوران طولانی سلطنت ملکه ویکتوریا در انگلیس قرن نوزدهم. در فوریه ۱۸۹۵، در روزنامه‌ی «Daily Sketch» تصویری از زنی منتشر شد که مخاطبان را مبهوت کرد. زن، نه تنها دامن بلند و تن‌پوش‌های بالاتنه تنگ و ناراحت رایج زنان دوران ویکتوریا را به تن نداشت، بلکه نه کلاهی به سر داشت، نه کیفی در دست و نه کفش ظریفی به پا. ظاهر او «مردانه» بود و «نفرت‌انگیز». روزنامه در توضیح عکس نوشت که این تصویر «دوشیزه نتی جی. هانیبال» است، یکی از اولین «فوتبالیست‌های زنانه» که اولین کلاب فوتبال زنان را راه‌اندازی کرده است.

«من می خواستم که سرزمین مون از طریق صلح و گفتگوی دولت ها گرفته بشه… خداوند کره زمین رو برای جانداران آفریده. الله تعالی مرز نگذاشته که از اینجا مسیحی رد بشه از اون ور مسلمان. همچین چیزی نیست، تو قرآن هم نیست. خوب بود که (آزادسازی قره باغ) از طریق صلح انجام می شد… مثلا من تو یوتیوب دیدم که ملت ارامنه، ملت معمولی ارامنه رو میگم ها، اولادشونو که برای سربازی می فرستادن گریه هاشونو دیدم. مردم ما هم عینا همونطور گریه می کنند. همه گریه می کنیم. همه مون عین هم فکر می کنیم، که بچه م داره میره به پیشواز مرگ. اگه (آزادسازی) از طریق صلح اتفاق می افتاد، شاهد قتل عام نمی شدیم دیگه.»

رقیه کبیری: خوی زلزله‌سی، بعضی فعاللارین تجروبه‌سی

این روزها جامعه ایران بیش از هر زمان دیگر در حسرت گذشته است و در حال بازنمایی تفاوت‌های دیروز و امروز است و وضعیت موجود را نامطلوب ارزیابی می‌کند. در هیچ دوره‌ای از دهه‌های سپری‌شده دولت‌های بعد از انقلاب، این‌گونه حسرتِ بازگشت به گذشته آرمانی وجود نداشته است. این رؤیا یا مطالبه بیش از آنکه بر واقعیتی قابل تحقق استوار باشد، واکنشی به وضع موجود است که متأسفانه دولت سیزدهم همواره از آن به‌عنوان وضعیت مطلوب و ایدئال نام برده است. اهمیتی ندارد که تا چه میزان آنچه دولت سیزدهم ایدئال ارزیابی می‌کند، با واقعیت منطبق باشد و بیش‌از‌آن، اهمیتی ندارد که مردم تا چه حد در ناهنجاری‌های موجود اغراق می‌کنند. مهم، باوری است که از طریق «بیان» به وجود آمده و به‌عنوان «شکلی از زندگی» ناهنجار تجسد یافته است. حتی با ارائه آمارهای دقیق از رشد اقتصادی که مورد تأیید نهادهای بین‌المللی است، هم نمی‌توان بر باور مردمی که وضعیت را نامطلوب قلمداد می‌کنند، غلبه کرد. آنچه مردم به‌وضوح شاهد آن هستند، تفاوت خودشان با خودشان است، نه حتی تفاوت خودشان با دیگران.