Kan het zijn dat er wel besmetting heeft plaatsgevonden zonder dat er sporen van immuunstoffen terug te vinden zijn?

Dick Veerman van Foodlog.nl belde afgelopen woensdag met Van de Sande vanwege intrigerend nieuws: kan het waar zijn dat SARS-CoV-2 bij maar weinig mensen immuunstoffen in het bloed laat zien omdat het cellulaire afweersysteem het virus bij de meeste mensen afwimpelt? Het zou kunnen betekenen dat veel meer mensen besmet zijn dan we weten, maar niet te registreren zijn. Of dat klopt, is een zaak van eindeloze speculatie

Jos van de Sande werd landelijk bekend door zijn tijdige analyse van de Q-koorts. De aanvankelijk als mysterie beschouwde ziekte bleek een zoönose die via geiten op mensen overspringt; dat gebeurde in Brabant aanvankelijk in een klein gebied. Van de Sande herleidde de kwaal al vroegtijdig tot geiten. Toch werd er nauwelijks naar hem geluisterd. Van de Sande was destijds als GGD-er belast als hoofd van de infectiebestrijding van de Brabantse GGD. Hij is inmiddels met pensioen maar niet minder betrokken of kritisch. 

Op basis van openbaar verkrijgbare RIVM-cijfers, houdt Van de Sande dagelijks een lijst van Nederlandse gemeenten bij die de opvallendste stijgingen van positief geteste mensen aanwijst. Daarmee kon hij ook vaststellen dat de nertsen in Deurne de vermoedelijke oorzaak zijn van het bovengemiddelde aantal corona-gevallen in die gemeente. Ook in andere gemeenten stelt hij 'rode' uitslagen vast. Wat kan daar de oorzaak van zijn? Het is logisch om te veronderstellen dat 'gesloten gemeenschappen' de bron zijn, stelt Van de Sande. Dat zijn mensen die vooral onder elkaar verkeren. Het kan gaan om bijvoorbeeld arbeidsmigranten (zoals mensen die werkzaam zijn in vlees, kasgroenten en bij verzendorganisaties), religieuze gemeenschappen of gemeenschappen van ouderen in tehuizen. Als ze contact hebben met anderen die wel vrij contact hebben, dan zijn ze zowel extra bevattelijk voor SARS-CoV-2 als haarden voor verdere verspreiding. Monitor daarop, juist nu de unlock op gang komt en per gemeente de belangrijkste ziektehaarden te volgen zijn.

Het gesprek gaat in op het gebruik van Apps en leren over het gedrag van het virus. Zonder App en ingewikkelde privacykwesties kun je al veel meer leren dan nu het geval lijkt, zegt Van de Sande. Maar dan moet je het wel doen en systematisch vaststellen in welke situaties besmettingen optreden. Luister naar een praktisch gesprek vol eenvoudige aanwijzingen voor beleidsmatig gebruik.