Sign up to save your podcasts
Or
Share Natakwala | Marathi Kavita | Stories | Information |
Share to email
Share to Facebook
Share to X
Share to email
Share to Facebook
Share to X
Or
Natakwala | Marathi Kavita | Stories | Information |
Natakwala | Marathi Kavita | Stories | Information | episodes
- 11 min
- मराठी कविता - फांद्यांमधूनी चंद्र - बा. भ. बोरकर
मराठीतील उत्तमोत्तम साहित्यकृती
कविता - फांद्यांमधूनी चंद्रकवि - बा. भ. बोरकरअभिवाचक - मंदार कुलकर्णी2 min - मराठी कविता - अहि-नकुल - कुसुमाग्रजमराठीतील उत्तमोत्तम साहित्यकृती
कविता - अहि-नकुल
कवि - कुसुमाग्रज
अभिवाचक - मंदार कुलकर्णी
ओतीत विखारी वातावरणी आगहा वळसे घालित आला मंथर नाग,मधुनीच उभारी फणा, करी फूत्कारये ज्वालामुखिला काय अचानक जाग!कधि लवचिक पाते खड्‍गाचे लवलवते,कधि वज्र धरेवर गगनातुन कडकडते,कधि गर्भरेशमी पोत मधे जरतारप्रमदेचे मादक वस्त्र जणू सळसळते.मार्गावर याच्या लवत तृणाची पातीपर्णांवर सुमने मोडुनि माना पडतीथरथरती झुडुपे हादरती नववेलीजग गुलाम सारे या सम्राटापुढती.चालला पुढे तो-काय ऐट!आनंद!अग्नीचा ओहळ ओहळतो जणु मंद,टाकली यमाने कट्यार वा कनकाचीचालली बळींचा वेध घेत ही धुंद.वा ताण्डव करता सोम प्राशुनी कालीरक्तात नाहली,शिरमुंडावळ भालीथयथया नाचता नरड्यांवर प्रेतांच्या,हे कंकण निखळुनि पडले भूवर काली.चालला पुढे तो लचकत मुरडत मान,अवतरे मूर्तिमान्‌ मल्हारातिल तानचांचल्य विजेचे,दर्याचे गांभीर्यचालला मृत्युचा मानकरीच महान!हा थांब-कुणाची जाळीमधे चाहूल,अंगारकणापरि नयन कुणाचे लाल,आरक्त ओठ ते ध्वजा जणू रक्ताच्या,रे नकूल आला!आला देख नकूल!थबकलाच जागी सर्प घालुनी वळसा,रिपु समोर येता सोडुनि अन् आडोसा,भूमीस मारुनी मागे तीव्र तडाखा,घे फणा उभारुन मरणाचा कानोसा.पडलीच उडी! की तडितेचा आघात!उल्केपरि तळपत कण्यात घुसले दात,विळख्यावर विळखे कसून चढवी सर्प,फुंफाट करी अन् पिशापरी त्वेषात!रण काय भयानक, लोळे आग जळात!आदळती,वळती,आवळती क्रोधात,जणु जिंकायासी गगनाचे स्वामित्वआषाढघनांशी झुंजे वादळवात!क्षणि धुळीत गेली वहात तो विषधारशतखंडित झाले ते गर्वोन्नत ऊरविच्छिन्न तनूतुनि उपसुनि काढुनि दातवायापरि गेला नकुल वनातुनि दूर.संग्राम सरे , रक्ताचे ओघळ जाती,आनंदे न्हाती त्यात तृणाची पाती,पिंजून कापसापरी पडे तो नाग,ते खंड गिळाया जमले किटक भोती!5 min - मराठी कविता - मातीची दर्पोक्ती - कुसुमाग्रज
मराठीतील उत्तमोत्तम साहित्यकृती
कविता - मातीची दर्पोक्तीकवि - कुसुमाग्रजअभिवाचक - मंदार कुलकर्णीघनधार मृगाचा प्राशुनिया पर्जन्यत्या तृषार्त भूवर आले नव चैतन्य,उन्माद चढे, तो दर्प दर्वळे भोतीथरथरा कापली वर दर्भाची पातीते सुस्त धूलिकण गाउ लागले गीतकोलाहल घुमला चहूकडे रानात-अभिमानी मानव ! आम्हाला अवमानी !बेहोष पाउले पडती अमुच्यावरुनीत्या मत्त पदांना नच जाणीव अजूनीकी मार्ग शेवटी सर्व मातिला मिळतीमातीवर चढणे एक नवा थर अंती !दर्पणी पाहु द्या रमणि रूप दर्पातवा बाहू स्फुरु द्या बलशाली समरातपांडित्य मांडु द्या शब्दांचा आकांतते रूप, बुद्धि ती, शक्ति, आमुची भरती,मातीवर चढणे एक नवा थर अंती !कित्येक शिकंदर जग जिंकुनिया गेलेकित्येक वाल्मिकी अखेर इकडे आलेकित्येक मनू अन् मुनी धुळीने गिळलेस्मृतितीलहि त्यांच्या ओळी अंधुक होतीमातीवर चढणे एक नवा थर अंती !पाहून हासु ये तुमचे ताजमहालअन् गर्व किती तो ! काल काय जिंकाल ?शेकडो ताजही जिथे शोभले कालती प्रचंड नगरे आज आमुच्या पोटीमातीवर चढणे एक नवा थर अंती !धनवंत असू द्या, असु द्या दीन भिकारीकुणि संत असू द्या वा पापी व्यभिचारीइकडेच वाहते सर्वांची रहदारीहो भस्म चितेवर सारी नीति-अनीतिमातीवर चढणे एक नवा थर अंती !मरणोत्तर वाटे होइल आशापूर्तिस्वर्गीय मंदिरें घ्यायाला विश्रांतिलाभेल प्रभूची वा प्रमदांची प्रीतित्या व्याकुल मतिला इथेच अंतिम शांतीमातीवर चढणे एक नवा थर अंती !ही क्षुद्र बाहुली कोण करी निर्माण ?बेताल नाचवी, सूत्रधार हा कोण ?मातीतच अंती त्याचेही निर्वाण ?स्वामित्व जगाचे अखेर अमच्या हातीमातीवर चढणे एक नवा थर अंती !4 min - मराठी कविता - वामांगी - अरुण कोल्हटकर
मराठीतील उत्तमोत्तम साहित्यकृती - कविता
कविता - वामांगीकवि - अरुण कोल्हटकरदेवळात गेलो होतो मधेतिथे विठ्ठल काही दिसेना
रख्माय शेजारी
नुसती वीट
मी म्हणालो असू दे
रख्माय तर रख्माय
कुणाच्या तरी पायावर
डोकं ठेवायचं
पायावर ठेवलेलं
डोकं काढून घेतलं
आपल्यालाच पुढेमागे
लागेल म्हणून
आणि जाता-जाता सहज
रख्मायला म्हणालो
विठू कुठे गेला
दिसत नाही
रख्माय म्हणाली
कुठे गेला म्हणजे
उभा नाही का माझ्या
उजव्या अंगाला
मी परत पाहिलं
खात्री करून घ्यायला
आणि म्हणालो,
तिथे कुणीही नाही
म्हणते, नाकासमोर
बघण्यात जन्म गेला
बाजूचं मला जरा
कमीच दिसतं
दगडासारखी झाली
मान अगदी धरली बघ
इकडची तिकडं
जरा होत नाही
कधी येतो, कधी जातो
कुठं जातो, काय करतो
मला काही काही
माहिती नाही
खांद्याला खांदा भिडवून
नेहमी बाजूला असेल विठू
म्हणून मी पण बावळट
उभी राहिले
आषाढी-कार्तिकीला
इतके लोक येतात नेहमी
मला कधीच कसं कुणी
सांगितलं नाही
आज एकदमच मला
भेटायला धावून आलं
अठ्ठावीस युगाचं
एकटेपण...
2 min - मराठी कविता - प्रेम - कुसुमाग्रजमराठीतील उत्तमोत्तम साहित्यकृतीकविता - प्रेमकवि - कुसुमाग्रजअभिवाचक - मंदार कुलकर्णीपुरे झाले चंद्रसूर्यपुऱ्या झाल्या तारापुरे झाले नदीनालेपुरे झाला वारामोरासारखा छाती काढून उभा रहाजाळासारखा नजरेत नजर बांधून पहासांग तिला तुझ्या मिठीतस्वर्ग आहे साराशेवाळलेले शब्द आणिकयमकछंद करतील काय?डांबरी सडकेवर श्रावणइंद्रधनू बांधील काय?उन्हाळ्यातल्या ढगासारखा हवेत रहाशील फिरतजास्तीत जास्त बारा महिने बाई बसेल झुरतनंतर तुला लगिनचिठ्ठीआल्याशिवाय राहील काय?म्हणून म्हणतो जागा होजाण्यापूर्वी वेळप्रेम नाही अक्षरांच्याभातुकलीचा खेळप्रेम म्हणजे वणवा होऊन जाळत जाणंप्रेम म्हणजे जंगल होऊन जळत रहाणंप्रेम कर भिल्लासारखंबाणावरती खोचलेलंमातीमध्ये उगवूनसुद्धामेघापर्यंत पोचलेलंशव्दांच्या या धुक्यामध्ये अडकू नकोसबुरुजावरती झेंड्यासारखा फडकू नकोसउधळून दे तुफान सगळंकाळजामध्ये साचलेलंप्रेम कर भिल्लासारखंबाणावरती खोचलेलं3 min
- मराठी कविता - गणपत वाणी - बाळ सीताराम मर्ढेकर
मराठीतील उत्तमोत्तम साहित्यकृती
कविता - गणपत वाणीकवि - बाळ सीताराम मर्ढेकरअभिवाचक - मंदार कुलकर्णीगणपत वाणी बिडी पितानाचावायाचा नुसतीच काडी;म्हणायचा अन मनाशीच कीया जागेवर बांधिन माडी;मिचकावुनि मग उजवा डोळा
आणि उडवूनी डावी भिवयी,भिरकावुनि ती तशीच ध्यायचालकेर बेचव जैसा गवयी.गिऱ्हाईकाची कदर राखणे;
जिरे,धणे अन धान्यें गळित,खोबरेल अन तेल तिळीचेविकून बसणे हिशेब कोळित;स्वप्नांवरती धूर सांडणे
क्वचित बिडीचा वा पणतीचामिणमिण जळत्या; आणि लेटणेवाचित गाथा श्रीतुकयाचा.गोणपटावर विटकररंगी
सतरंजी अन उशास पोते;आडोशाला वास तुपाचा;असे झोपणे माहित होते.काडे गणपत वाण्याने ज्या
हाडांची ही ऎशी केलीदुकानातल्या जमीनीस तीसदैव रुतली आणिक रुतली.काड्या गणपत वाण्याने ज्या
चावुनि चावुनि फेकुन दिधल्या,दुकानांतल्या जमीनीस त्यासदैव रुतल्या आणिक रुतल्या.गणपत वाणी बिडी बापडा
पितांपितांना मरुन गेला;एक मागता डोळे दोनदेव देतसे जन्मांधाला2 min - मराठी कविता - कणा - कुसुमाग्रज
मराठीतील उत्तमोत्तम साहित्यकृती
कविता - कणाकवि - कुसुमाग्रजअभिवाचक - मंदार कुलकर्णी'ओळखलत का सर मला'--पावसात आला कोणीकपडे होते कर्दमलेले केसावरती पाणी।क्षणभर बसला नंतर हसला बोलला वरती पाहून:'गंगामाई पाहुणी आली, गेली घरट्यात राहूनमाहेरवाशीण पोरीसारखी चार भींतीत नाचलीकळ्या हाती जाईल कशी-बायको मात्र वाचली—भिंत खचली चूल विझली होते नव्हते नेलेप्रसाद म्हणून पापण्यांमधे पाणी थोडे उरले—कारभारणीला घेऊन संगे सर, आता लढतो आहेपडकी भिंत बांधतो आहे.चिखलगाळ काढतो आहे.'-खिशाकडे हात जाताच हसत हसत उठला"पैसे नको सर, जरा एकटेपणा वाटला—मोडून पडला संसार तरी मोडला नाही कणापाठीवरती हात ठेवून नुसते लढ म्हणा!3 min - हर कोई ऍक्टर नहीं बन सकता - पं. सत्यदेव दुबे
A message for every actor by Pandit Satyadev Dubey
Reciter - Mandar Kulkarni3 min - मला आवडलेलं एक वाक्य - राम गणेश गडकरी
Try | understand | Learn & Recite it again n again until you do it in a single breath.
1 min
About Natakwala | Marathi Kavita | Stories | Information |
From the publisher's feed
नाटकवाला प्रस्तुत अनेकविध नाट्यकृती.