News Albo Fake News

Pod wpisem z tymi słowami - rzekomo wypowiedzianymi przez Przemysława Czarnka - pojawiło się ponad dwa tysiące udostepnień, prawie dwa i pół tysiąca komentarzy. I ani jeden z refleksją, a może te słowa nie padły i są zmyślone? Co wskazuje, że mamy do czynienia z fake newsem? Jakie konkretne techniki manipulacji są tu użyte? W takich przypadkach bardziej groźna jest sama dezinformacja, czy jej „drugie dno”, czyli np. próba wyłudzenia pieniędzy lub danych? Jak - krok po kroku - wygląda proces weryfikacji takiego wpisu? Gość: Marcin Daszkiewicz, badacz oszustw i edukator cyberhigieny.

"Dwa lata bez PiS-u i wartość polskiego Orlenu przekroczyła wartość rosyjskiego Gazpromu. Wystarczy nie kraść" - napisał premier Donald Tusk na portalu X. I rozpętała się burza. Czy wartość Orlenu faktycznie wzrosła dzięki zmianie władzy w Polsce, czy to zbyt daleko idące uproszczenie, a może i manipulacja? Co wpłynęło na tę zmianę: decyzje polityczne w Polsce, globalne czynniki, jak wojna i sankcje wobec Rosji? Czy porównanie "jeden do jednego" Orlenu i Gazpromu ma w ogóle sens? Czy samo w sobie nie jest mylące, biorąc pod uwagę zupełnie różne warunki działania i otoczenie rynkowe tych koncernów? Gościni : Magdalena Melke, analityk ds. energetyki i polityki międzynarodowej, Energetyka24.com.

W Polsce mężczyźni żyją średnio o ponad siedem lat krócej niż kobiety i rzadziej korzystają z opieki medycznej, w tym z badań profilaktycznych. Jednak problem nie dotyczy wyłącznie indywidualnych decyzji, choć przecież słyszymy: czuje się dobrze, więc nie potrzebuję badań albo nic mnie nie boli, to po co iść do lekarza - a nóż coś znajdzie. Przecież prawdziwy facet nie choruje, za wyjątkiem "męskiej grypy" - wtedy walczy o życie albo umiera. Czuję się dobrze, chodzę na siłownię, biegam, pływam, jeżdżę na rowerze, to po co robić badania, a profilaktyka to raczej sprawa kobiet. Te hasła funkcjonują na platformach społecznościowych jako żarty lub "męskie prawdy życiowe", ale w praktyce usprawiedliwiają odkładanie wizyty u lekarza. Goście: Agnieszka Dahlke-Kubik - chirurg, proktolog oraz Piotr Leszczyński - lekarz zajmujący się profilaktyką chorób i medycyną stylu życia.

To służbowy Mustang ministra Kierwińskiego? Nowy sportowy radiowóz już został zniszczony? Uwaga, to fake newsy! Skąd bierze się ta "klikalność" niezweryfikowanych doniesień, że policyjny Mustang miał ulec wypadkowi albo miał stać się służbowym autem szefa MSWiA? Wykorzystanie takiego sportowego samochodu przez policję może skutecznie promować bezpieczną jazdę czy raczej być źródłem kolejnych fejków? Co bardziej działa na wyobraźnię kierowców: realne konsekwencje prawne, nieuchronność kary czy głośne historie, nawet jeśli okazują się fake newsami? Jaki jest najbardziej popularny mit wśród kierowców: „jeżdżę szybko, ale bezpiecznie?”

Gościni: Gosia Prus, kierowca rajdowy.

Internet "uśmiercił" Benjamina Netanjahu, a chwilę później on sam wrzucił do sieci filmik, by udowodnić, że żyje. Zresztą w tej samej przestrzeni cyfrowej krążą różne opowieści o słynnej izraelskiej "Żelaznej Kopule". Jedni twierdzą, że zatrzyma każdą rakietę - inni, że to propagandowa "jedna wielka mistyfikacja". Co w tych historiach jest prawdą, co niebezpieczną dezinformacją? Czy to oznacza, że wchodzimy w epokę, w której zdjęcie czy wideo przestają być dowodami? Jak to możliwe, że wokół izraelskiego systemu obrony przeciwrakietowej pojawiają się także fantastyczne teorie, np. takie, które mieszają ją z koncepcjami globalnych szklanych kopuł czy nawet teorią płaskiej Ziemi? Jak weryfikować takie sensacje, zanim klikniemy „udostępnij”? Gość: Mateusz Cholewa, Demagog.

Trend pokazujący irańskich żołnierzy wygenerowanych przez AI zgromadził dziesiątki milionów wyświetleń. Jak bardzo to niepokojące czy niebezpieczne zjawisko? Czy wchodzimy w zupełnie nową fazę wojny informacyjnej? To propaganda wizerunkowa, próba zmiany percepcji Iranu na świecie, czy raczej cyniczne internetowe "obrazki pod klikalność"? W jakim stopniu takie obrazy mogą realnie wpływać na emocje społeczne, percepcję konfliktu, a może i sam przebieg wojny? Im więcej fałszywych materiałów krąży w sieci, tym bardziej zaczynamy wątpić również w prawdziwe nagrania? "o jeden z najgroźniejszych efektów nowej fali dezinformacji? Gościni: Dominika Bucholc, ekspert AI i strategii cyfrowej.

Po ostatniej podwyżce za przejazd autostradą A2, w internecie natychmiast pojawiły się komentarze: „Nie dość, że mamy najmniej autostrad, to są one najdroższe w Europie”. Czy faktycznie tak jest? Czy to raczej uproszczenie, które dobrze niesie się na portalach społecznościowych? Jak wyliczyć rzeczywisty koszt przejazdu autostradą, by był miarodajny i odzwierciedlał realną wartość ekonomiczną? Czy porównywanie polskich opłat za autostrady z czeską, słowacką, węgierską czy austriacką winietą jest w ogóle uprawnione? Koncesjonariusz tłumaczy podwyżki m.in. rosnącymi kosztami utrzymania i inwestycji - czy te argumenty mają dziś realne podstawy? Czy w Polsce mamy dziś mało autostrad, czy raczej problem polega na tym, że sieć jest nierównomierna? Dlaczego temat opłat za przejazd autostradami tak łatwo staje się paliwem dla dezinformacji w internecie? Gosć: Adrian Furgalski, Prezes Zarządu Zespołu Doradców Gospodarczych TOR.

W internecie krążą nagrania, które mają pokazywać zdenerwowanych klientów i kompromitujące zachowania urzędników. Autorzy wpisów sugerują, że nagrania przedstawiają prawdziwe sytuacje i dowodzą ogólnopolskiego problemu. Jednak z ustaleń m.in. Demagoga wynika, że materiały te są wyrwane z kontekstu albo w ogóle nie dotyczą ZUS. Co właściwie przedstawiają i po co powstają takie nagrania? Dlaczego wzbudzają tyle emocji? ZUS jest jedną z instytucji publicznych, które bardzo często pojawiają się w wideo AI. Czy w ostatnim czasie widać wzrost takich treści? W związku z tym, że fejkowe filmiki wyglądają bardzo wiarygodnie, czy zdarzają się sytuacje, w których fałszywe nagrania z sieci przekładają się na realne emocje klientów - jest np. więcej skarg, telefonów czy wizyt w oddziałach? Gościni: Małgorzata Korba z biura prasowego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Podczas sobotniej konferencji, Przemysław Czarnek ostro skrytykował obecną politykę energetyczną państwa, ceny prądu i sensowność odnawianych źródeł energii. Ponadto ogłosił, że Polska wypowie ETS oraz "wróci do normalności", czyli do wydobycia węgla. Jaki jest rzeczywisty wpływ OZE na ceny energii? Czy opowieść o wielkim renesansie węgla to realna strategia energetyczna, czy raczej polityczna demagogia? Co jest realnym problemem transformacji energetycznej w Polsce? Czy możliwe jest wypowiedzenie ETS i zaprzestanie płacenia za emisje? Jakie uproszczenia są szczególnie niebezpieczne w debacie dotyczącej transformacji energetycznej? Adam Błażowski, inżynier transformacji energetycznej, prezes Stowarzyszenia WePlanet.

W ostatnich dniach w sieci pojawiło się sporo sensacyjnych komunikatów o gwałtownych podwyżkach cen paliw i możliwych brakach na stacjach benzynowych. Grozi nam kryzys paliwowy, czy to raczej kolejna burza w na platformach społecznościowych? Czy dziś istnieją jakiekolwiek realne przesłanki, by mówić o ryzyku niedoborów paliw w Polsce? Jak w praktyce wygląda dziś bezpieczeństwo dostaw gazu, ropy i paliw do Polski? Jak bardzo jesteśmy zależni od tego, co dzieje się na Bliskim Wschodzie, np. od sytuacji w Cieśninie Ormuz? Jak duży wpływ na ceny paliw na naszych stacjach mają globalne czynniki: kurs dolara, notowania ropy czy sytuacja geopolityczna? I czy taki konflikt może - z dnia na dzień - wywrócić u nas ceny paliw? Gość: Wojciech Jakóbik, Ośrodek Bezpieczeństwa Energetycznego.