News Albo Fake News

Co wiemy na temat rosyjskiej szczepionki na raka? W tym przypadku mamy do czynienia z fake newsem czy raczej z nadinterpretacją doniesień naukowych? Jakie są faktyczne źródła tej informacji - czy opierają się na publikacjach naukowych, czy głównie na przekazach medialnych i politycznych, które mogą powielać fejki? Dlaczego narracja o "ukrywanym leku na raka" tak łatwo trafia do opinii publicznej? Jak informacja o takim „sensacyjnym przełomie w medycynie” wpływa na decyzje konkretnych pacjentów onkologicznych? Jak słuchacze mogą samodzielnie odróżnić odkrycie naukowe od propagandy, pseudonaukowych doniesień, czy medycznego fake newsa? Goście: dr Paweł Sobczuk, specjalista onkologii klinicznej, Vall d'Hebron Institute of Oncology w Barcelonie, członek zarządu Polskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej.

Po ostatnich pożarach turbin wiatrowych, na platformach społecznościowych pojawiło się mnóstwo wpisów podważających w ogóle sens odnawialnych źródeł energii. Jak często - według wiarygodnych danych - dochodzi do pożarów turbin wiatrowych w Polsce? Dlaczego nagrania płonących instalacji tak łatwo i szybko rozpalają dezinformację w sieci? Jakie są najczęstsze narracje związane z OZE? Na ile twierdzenia o „toksycznych chmurach” z płonących turbin wiatrowych mają oparcie w faktach? Jaką rolę w rozprzestrzenianiu dezinformacji na ten temat odgrywają platformy społecznościowe? Jaki jest całkowity wpływ OZE na środowisko? Gość: Piotr Pająk, redaktor naczelny serwisu Gramwzielone.pl.

Obraz jak z kalkulatora, a mówimy o jednej z najważniejszych misji kosmicznych XXI wieku - Artemis II. To już budzi emocje a w sieci pojawiają się głosy: "to wygląda podejrzanie". Podejrzanie słabo. Gdzie kończą się techniczne ograniczenia, a zaczynają internetowe manipulacje czy wręcz teorie spiskowe? Jak bardzo ta kiepska jakość może stać się źródłem teorii spiskowych? "Ziarnisty" obraz na żywo z kosmosu jest czymś podejrzanym czy raczej techniczną normą? Kompresja danych oraz przepustowość łącza laserowego i radiowego decydują o tym, co i w jakiej jakości widzimy na Ziemi? Jakie ograniczenia techniczne wpływają na jakość obrazu z misji Artemis II? Czy użycie smartfonów przez astronautów - nagłaśniane w mediach przez NASA - paradoksalnie zwiększa ryzyko dezinformacji? Jak odróżnić uzasadnioną krytykę jakości obrazu transmisji od narracji podważających w ogóle autentyczność lotu? Gość: Maciej Myśliwiec, Space Agency.

Po kilkudniowym maratonie jedzenia wielu z nas zaczyna dziś poświąteczny poranek z pełną lodówką… i masą recept na przejedzenie? Jak skutecznie wrócić do formy bez łykania fejków? Internet podpowiada szybkie detoksy i cudowne diety - tylko pytanie: czy to działa, czy raczej szkodzi? Jak to się ma do często powtarzanego, że "śniadanie to najważniejszy posiłek dnia"? To też mit? Czy warto teraz eliminować konkretne grupy produktów, żeby szybciej "naprawić" dietę? Czyli np. żadnych słodyczy, a jajka z majonezem czy sałatka warzywna najwcześniej pod koniec kwietnia? Szukanie ratunku w produktach "light" i "fit" to dobre rozwiązanie na poświąteczne dni, czy marketingowa pułapka? Te wszystkie rady z internetu o "spalaniu świątecznych kalorii" można nazwać po prostu dezinformacją? Gościni - Ewa Sypnik-Pogorzelska, dietetyczka (Dietosfera).

Amerykański wymiar sprawiedliwości zasądził miliony dolarów odszkodowania od gigantów technologicznych, uznając, że mogły świadomie projektować mechanizmy uzależniające najmłodszych, nie dbając np. o bezpieczeństwo dzieci. Czego dotyczy przełomowy wyrok? Czy to już twardy fakt potwierdzony w tej sprawie, czy raczej nośna teza, którą łatwo dziś nadinterpretować? Na ile europejskie regulacje, jak DSA, rzeczywiście zmieniają sytuację użytkowników, a na ile są przedstawiane w debacie publicznej w sposób uproszczony lub wprowadzający w błąd? Jakie znaczenie ma świadomość tego, kto stoi za serwisami społecznościowymi? Gościnie: prof. Katarzyna Gajlewicz-Korab, medioznawczyni, Uniwersytet Warszawski oraz Katarzyna Szymielewicz, prawniczka, Fundacja Panoptykon.

Sieć do czerwoności rozgrzała informacja na temat "zielonego światła błyskowego dla strażaków OSP". To prawda, internetowy fejk a może primaaprilisowy żart? Czego dokładnie dotyczy poselski projekt konsultowany przez MSWiA? W jakich sytuacjach byłyby używane takie światła ostrzegawcze? Prywatny samochód z zielonym kogutem - jadący na wezwanie do remizy - będzie pojazdem uprzywilejowanym? Co jest największym mitem wokół "zielonego światła dla strażaków-ochotników", który warto natychmiast zdementować? Gościni: Karolina Gałecka, rzecznik Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Czy linie lotnicze naprawdę każą swoim pasażerom płacić za nadwagę? W sieci krąży fala oburzenia po tym, jak portale społecznościowe sensacyjnie ogłosiły, że linie lotnicze zaczynają wprowadzać "opłatę od nadwagi pasażera". To prawda czy uproszczenie, które dobrze klika się w sieci? Ta historia wzięła się ze zmiany realnej polityki cenowej czy z błędnej interpretacji pojedynczego przypadku? Czy w branży lotniczej istnieją dziś jakiekolwiek regulacje, które uzależniają cenę biletu bezpośrednio od wagi pasażera? Takie fake newsy, jak ten o "dodatkowych opłatach dla otyłych pasażerów", mogą mieć realny wpływ na decyzje podróżnych? Gościni: Joanna Wieczorek, ekspert prawa lotniczego.

W sieci krążą setki niepokojących informacji, które podsycają strach i chaos związany z cenami paliwa. Fejki biorą się ze strachu? Czy strach przed rosnącymi cenami paliw może sprawić, że ludzie chętniej wierzą w informacje niezweryfikowane? Przepisy, które obniżają ceny paliw o ok. 1,20 zł/l uspokoją emocje czy wręcz przeciwnie, podjęte przez rząd działania będą "paliwem" dla kolejnych fejków? Skąd bierze się ten zalew fake newsów i jak nie dać się wciągnąć w dezinformację? Gość: Kamil Zieliński, psycholog i trener biznesu, Uniwersytet WSB Merito.

Policjanci alarmują: cyberprzestępcy podszywają się pod sprzedawców biletów. Po otrzymaniu przelewu - wraz z pieniędzmi - znikają. Problem jest na tyle duży, że tylko jednego dnia i jedynie do skierniewickiej komendy wpłynęło kilka zgłoszeń takich oszustw. Mamy do czynienia ze zorganizowaną falą wyłudzeń? Jak działają i jak nie dać się złapać? Jak wygląda schemat takiego oszustwa? W jaki sposób kupujący sami ułatwiają działanie oszustom? Na co powinniśmy zwrócić uwagę, gdy w internecie natrafimy na podejrzanie wyglądającą ofertę sprzedaży biletów? Należy również uważać na fake newsy o rzekomo „oficjalnej odsprzedaży” czy „dodatkowych pulach biletów”, bo takie wpisy na platformach społecznościowych nie tylko wprowadzają w błąd, ale kuszą swoją nieuczciwą ofertą. Gość: mł. asp. Aneta Placek, Komenda Miejska Policji w Skierniewicach.

W serwisach społecznościowych wszystko wygląda wspaniale: jedno wideo, kilka zdjęć "przed i po" oraz oczywiście historia o spektakularnej przemianie. W sieci ortotropia zdobywa coraz większą popularność i niesie dezinformację, która może kosztować zdrowie dzieci. Czym dokładnie jest ortotropia? Czy to recepta cud? Czy znajduje potwierdzenia w aktualnej wiedzy medycznej? Jakie prawa mają pacjenci, kiedy trafiają na ofertę leczenia, niezgodną z aktualną wiedzą medyczną? Jakie działania podjął Rzecznik Praw Pacjenta wobec gabinetów promujących ortotropię? Gość: Paweł Grzesiewski - dyrektor Departamentu Prawnego Biura Rzecznika Praw Pacjenta.