News Albo Fake News

Przez lata słyszeliśmy, że obecność wiatraków wpływa negatywnie na wartość sąsiadujących działek i domów. Właśnie poznaliśmy wyniki dużego raportu, opartego na dziesiątkach tysięcy transakcji. Z badań wynika, że ceny gruntów rosły niemal identycznie w gminach z wiatrakami i bez nich. Co ten wynik mówi o realnym wpływie farm wiatrowych? Skąd bierze się dezinformacja wokół energetyki wiatrowej? Czy manipulacja na temat OZE może realnie hamować inwestycje warte miliardy złotych? Gość: Marta Głód, ekspert ds. energetyki wiatrowej.

Znany lekarz, logo państwowej instytucji i obietnica "cudownego leczenia" - brzmi i wygląda wiarygodnie? Właśnie na tym dziś zarabiają internetowi oszuści wykorzystujący narzędzia sztucznej inteligencji. Jak nie dać się nabrać, gdy fałszywe reklamy coraz trudniej odróżnić od prawdy? Dlaczego oszuści wykorzystali akurat wizerunek Głównego Inspektora Sanitarnego? Jaka jest dziś najważniejsza zasada bezpieczeństwa w sieci, gdy widzimy „sensacyjną” reklamę zdrowotną ze znanym lekarzem? Czy dziś deepfake’i są już na tyle dobre, że przeciętny odbiorca praktycznie nie ma szans ich wykryć? Gość: Przemysław Dudek, Demagog.

Jeszcze nie opadł dym po wielkim pożarze na Lubelszczyźnie, a internet już płonie od teorii spiskowych na ten temat. W sieci pojawiły się fałszywe interpretacje zdjęć, nagrań oraz wpisy, że to "ustawka", „wiosenne wypalanie” albo „czyszczenie terenu”. Dlaczego wokół pożarów niemal natychmiast pojawiają się teorie spiskowe i jakie fakty najmocniej im przeczą? Internet dziś bardziej informuje o pożarach, czy raczej podsyca chaos i emocje? Czy dezinformacja o akcji gaśniczej może realnie utrudniać pracę strażaków i leśników? Lasy Państwowe są przygotowane na walkę zarówno z ogniem, jak i dezinformacją? Gościni - Regina Klimaszewska, Lasy Państwowe.

Informacja o tym, że po Sopocie nie mogą poruszać się osoby z niepełnosprawnością obiegła internet i wywołała falę oburzenia. Skąd wziął się ten przekaz na platformach społecznościowych? Od czego się zaczęło? Na czym dokładnie polegała błędna interpretacja znaku drogowego, która wywołała całą burzę? Czy możemy mówić o klasycznym przykładzie manipulacji, czy raczej o niekompetencji w znajomości przepisów? To błędna interpretacja czy celowe wprowadzanie w błąd - jeśli tak, to jaki jest cel tej dezinformacji? Jakie - np. dla wizerunku miasta - mogą być realne konsekwencje rozpowszechniania takich nieprawdziwych informacji? Gość: Emil Bogumił, eSopot.pl.

W sieci krąży historia o "strażach sąsiedzkich", które w Witkowie mają rzekomo chronić mieszkańców. Emocje rosną, liczba udostępnień też, tylko kto i po co podkręca tę narrację? Skąd w ogóle wziął się fejk na temat "straży sąsiedzkiej" i dlaczego ten temat jest tak nośny? Chodzi tu o próbę budowania zasięgów przez konkretne konta? Czy takie narracje mogą prowadzić do realnych, niebezpiecznych zachowań w świecie offline? Jak reagują miejscowe, prawdziwe służby na takie zjawiska? Gość: Rafał Wichniewicz, Gniezno24.com.

Czy rząd naprawdę chce walczyć z pszczołami, czy to kolejny przykład groźnej dezinformacji? W sieci krążą alarmujące doniesienia o rzekomym "ataku" na pszczelarstwo. Obecne w internecie wpisy sugerują, że ochrona dzikich zapylaczy może oznaczać walkę z pszczołą miodną i tym fejku pojawia się wątek konfliktu między tymi owadami. Czy istnieje jakikolwiek projekt przepisów, który mógłby uderzyć w pszczelarzy, czy to całkowita manipulacja? Pojawiły się jakiekolwiek oficjalne dokumenty rządowe, które uznają pszczoły za zagrożenie dla środowiska? Czy w tle tej dezinformacji mogą być źle zinterpretowane przepisy środowiskowe lub unijne regulacje? Gdzie szukać przyczyn dezinformacji na ten temat i skąd w ogóle wziął się ten zmanipulowany przekaz? Goście: Zofia Danielewicz, Demagog. Krzysztof Witwicki - prezydent Polskiego Związku Pszczelarskiego.

23 tysiące złotych na wiatę garażową - brzmi jak szybka i łatwa dotacja. Skąd wziął się ten fałszywy przekaz, który stał się viralem na temat tej dotacji i dlaczego tak szybko się rozprzestrzenił? Czy w obecnych programach Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska w ogóle istnieje dopłata na samą wiatę garażową? Na czym polega manipulacja w nagłówkach sugerujących, że wystarczy złożyć wniosek i pieniądze są pewne? Jakie mogą być konsekwencje finansowe dla osób, które uwierzą w takie internetowe sensacje i podejmą decyzje inwestycyjne? Jakie są te najczęstsze fejki dotyczące dotacji ekologicznych w Polsce? Jak odbiorca może samodzielnie odróżnić rzetelną informację od marketingowego nadużycia? Gdzie szukać wiarygodnych informacji o naborach i warunkach programów? Gościni: Anna Trudzik, Dyrektor Departamentu Energetyki Prosumenckiej, Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Po głośnej aferze wokół rynku kryptowalut, wraca pytanie: kto mówi prawdę, a kto sprzedaje iluzję zysku? Internet zalewają obietnice, które często mają więcej wspólnego z marketingiem niż z faktami. Jakie są fejki odnoszące się do świata kryptowalut i kto na nich naprawdę zarabia? Czy kryptowaluty to dziś bardziej aktywo inwestycyjne, czy już raczej spekulacyjny rollercoaster napędzany emocjami i dezinformacją? Ile prawdy jest w przekazie, że "krypto to szybki i łatwy zysk"? Co może zrobić osoba, która stała się ofiarą oszustwa - m.in. informacyjnego - na rynku krytpoaktywów? Goście: prof. Krzysztof Piech - ekonomista, Uczelni Łazarskiego oraz prof. Konrad Zacharzewski - prawnik, Akademia Leona Koźmińskiego.

Katarzyna Tusk-Cudna skrytykowała zbiórkę Łatwoganga? Rafał Trzaskowski ogolił się na łyso dla podopiecznych Fundacji Cancer Fighters? Influencer Piotr Garkowski ma otrzymać Order Orła Białego? Dlaczego tego typu miękkie manipulacje - nie wprost kłamstwa - bywają trudniejsze do wykrycia niż klasyczne fake newsy? Jaką rolę odegrały portale plotkarskie i platformy społecznościowe w rozprzestrzenianiu tych narracji? Mamy do czynienia z dezinformacją czy raczej z clickbaitową nadinterpretacją? Czy petycje internetowe i oddolne inicjatywy mogą być wykorzystane do budowania mylącego przekazu? Jakie wspólne mechanizmy łączą te trzy przypadki i co mówią one o nas i o kondycji polskiej infosfery? Gościni: dr Ilona Dąbrowska, specjalistka w dziedzinie mediów społecznościowych i dziennikarstwa internetowego, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej.

Coraz więcej Polaków styka się z teoriami spiskowymi - ale najnowszy raport NASK pokazuje coś bardziej niepokojącego: wielu z nas uznaje je za prawdopodobne. To nie tylko kwestia internetu, lecz emocji, które sprawiają, że fałsz brzmi po prostu wiarygodnie. Kto i dlaczego w to wierzy? I co to mówi o nas, o naszej odporności na dezinformację? Dlaczego wierzymy w fejkowe teorie? Wiara w spiski wynika bardziej z braku wiedzy, czy raczej z potrzeby łatwych odpowiedzi na trudne pytania dotyczące funkcjonowania świata? Które narracje spiskowe dziś najmocniej rezonują w Polsce: zdrowie, polityka, wojna? Użytkownicy świadomie wybierają takie treści, czy raczej „wpadają” w nie za sprawą algorytmów? Skąd popularność teorii spiskowych, które nie mają żadnego potwierdzenia w nauce? Wykształcenie, obycie w świecie czy cyfrowe kompetencje realnie chronią przed wiarą w dezinformację, czy to fejk? Gościni: dr Agnieszka Ładna, Kierownik Zespołu Badań Cyberbezpieczeństwa i Cyberprzestrzeni, NASK.