News Albo Fake News

Na TikToku pojawiły się filtry, które z pozoru wyglądają niewinnie - jednak kryją treści pornograficzne dostępne dla dzieci. Problem jest na tyle poważny, że młodzi użytkownicy sieci zaczęli się sami nawzajem ostrzegać. Jak działa ten mechanizm i dlaczego platformy znów nie nadążają za zagrożeniem? Czym właściwie są "filtry ZB" i dlaczego tak trudno je wychwycić rodzicom? Czy mamy do czynienia z nową formą cyfrowego grooming’u? Jak szybko takie treści rozchodzą się wśród dzieci i o jakiej skali mówimy? Co każdy rodzic powinien zrobić jeszcze dziś, zanim dziecko ponownie otworzy TikToka? Gościni: Dominika Bucholc, rzeczniczka KidsAlert, ekspert AI i strategii cyfrowej.

W ostatnich tygodniach zalewają nas informacje o hantawirusie, eboli i kolejnych potencjalnych zagrożeniach epidemicznych. Wystarczył jeden przypadek zakażenia na statku wycieczkowym i kilka alarmujących nagłówków, by w sieci znów pojawiły się zapowiedzi nowej pandemii? Dlaczego każda informacja o pojedynczym przypadku hantawirusa natychmiast zamienia się w internetowe hasło: „Przed nami pandemia 2.0”? Co jest większym zagrożeniem: sam wirus czy fake newsy na jego temat? Jakie jest dziś ryzyko epidemii? Język strachu i nawiązania do COVID-19 są uzasadnione? dr Paweł Grzesiowski, Główny Inspektor Sanitarny.

Maryla Rodowicz padła ofiarą brutalnej manipulacji w sieci. Oszuści przy pomocy sztucznej inteligencji stworzyli fałszywe nagranie, na którym artystka rzekomo atakuje przedstawiciela branży farmaceutycznej. To nie jest niewinny internetowy żart, a co nas najbardziej powinno niepokoić: sam deepfake czy to, jak łatwo w niego uwierzyć? Filmik ma wzbudzić emocje, uwiarygodnić oszustwo oraz wyciągnąć dane i pieniądze od nieświadomych użytkowników? Czy dziś przeciętny internauta jeszcze ma realną szansę odróżnić prawdziwe nagranie od materiału wygenerowanego przez AI? Ofiarą deepfake’ów może być każdy z nas, kto na platformy społecznościowe wrzuca swoje zdjęcia czy nagrania? Gościni: dr inż. Ewelina Bartuzi-Trokielewicz, kierownik Zakładu Analiz Audiowizualnych i Systemów Biometrycznych, NASK.

Dlaczego temat paliw alternatywnych tak skutecznie napędza dezinformację? Skąd właściwie wziął się ten fejk i dlaczego pierwotna wiadomość została źle zinterpretowana? Chodzi o wyciągnięte z kontekstu zdanie z niemieckiego dzielnika "Die Welt", który tak naprawdę opisywał jak Hamburg przygotowuje się na sytuację kryzysową? Czyli bardziej chodzi tu o pragmatyzm - tzw. plan B, o odporność na ewentualny kryzys, np. w sytuacji blackoutu, awarii sieci energetycznej i braku prądu, by nie dopuścić, żeby komunikacja miejska stanęła? Dlaczego fake newsy o transporcie elektrycznym tak dobrze "klikają się" na platformach społecznościowych? Co jest obecnie największym wyzwaniem elektromobilności?

Maciej Gis, Polskie Stowarzyszenie Nowej Mobilności.

Fałszywa wiadomość, prawdziwe emocje i internet, który znów uwierzył bez weryfikacji. Historia rzekomej wycieczki do muzeum Bandery pokazuje, jak łatwo dziś podkręcić społeczne napięcia spreparowanymi dokumentami. Kto i po co korzysta na chaosie wokół tego fejka? Jak wyglądał mechanizm rozchodzenia się tej fałszywki na polskich platformach społecznościowych? Dlaczego internauci tak chętnie udostępniali tę historię bez sprawdzenia źródła? Ciągle pokutuje brak weryfikacji? Po czym poznać, że to fake news? W tej sprawie widać typowe techniki rosyjskiej propagandy? Czy podobne narracje dotyczące Ukrainy pojawiają się dziś częściej niż rok temu? Gość: Mateusz Cholewa, Demagog.

Po mikronadajnikach 5G w kleszczach i "cudownych nalewkach" na boreliozę, teraz w sieci krążą historie o zrzucaniu tych pajęczaków z samolotów na pola i lasy. Gdzie kończą się fakty, a zaczyna zbiorowa paranoja? Dlaczego teorie spiskowe o rzekomym "desancie kleszczy" tak łatwo zdobywają popularność? To tylko niewinny absurd, czy jednak przykład groźnego kryzysu zaufania do nauki? Ma to związek z kończącymi się pracami nad nową szczepionką o symbolu LB6V? Co dziś jest największym mitem dotyczącym boreliozy i dlaczego wokół niej narosło tyle emocji i teorii alternatywnych - bardziej niż wokół innych chorób zakaźnych? Czy media czasem same nie napędzają paniki wokół kleszczy, używając np. przesadzonych nagłówków?

Gosć: prof. Ernest Kuchar, specjalista chorób zakaźnych, Kierownik Kliniki Pediatrii z Oddziałem Obserwacyjnym, Warszawski Uniwersytet Medyczny.

Czy Unia Europejska naprawdę "kradnie" Polsce Marię Skłodowską-Curie? Wokół nowych banknotów euro rozpętała się emocjonalna burza, choć sporo internetowych przekazów ma niewiele wspólnego z faktami. Skąd wzięło się hasło „kradną nam Skłodowską” i dlaczego tak mocno wciąż się klika? Czy Europejski Bank Centralny faktycznie już podjął decyzję o nowych banknotach z wizerunkiem noblistki? W internecie widzimy projekt banknotu, czy on w jakikolwiek sposób odzwierciedla prace prowadzone przez EBC? Jak działa taka dezinformacja i dlaczego tak łatwo trafia w narodowe emocje? Jak portale społecznościowe wzmacniają poczucie narodowego zagrożenia? Co ta cała burza internetowa wokół banknotów euro z Marią Skłodowską-Curie mówi o nas i o naszych społecznych emocjach? Gość: Rafał Mundry, ekonomista.

Fałszywy profil, zmyślone komunikaty i tysiące ludzi, którzy dali się wciągnąć w internetową prowokację. Czym jest fejk o "Zielonogórskiej Straży Obywatelskiej", która rzekomo kontroluje rozprzestrzenianie się hantawirusa? To swego rodzaju "eksperyment społeczny"? Dlaczego klikamy w fejki, choć wiemy, że „brzmi to absurdalnie, ale może coś w tym jest”? Dezinformacja potrafiąca wywoływać lęk czy oburzenie, może przenosić się z sieci do świata realnego? Doświadczenie pandemii COVID-19 sprawiło, że jesteśmy bardziej podatni na podobne narracje? Dlaczego fake news działa szybciej niż zdrowy rozsądek? Żyjąc w czasach przebodźcowania emocje wygrywają dziś z rozsądkiem? Co dzieje się z człowiekiem, który codziennie konsumuje alarmujące i fałszywe treści? Gość: Zbigniew Piotr Kamrat, psycholog i psychoterapeuta, Centrum Zdrowia Psychicznego w Zielonej Górze.

Wygenerowany przez sztuczną inteligencję deepfake ze zmarłym 15 lat temu Andrzejem Lepperem wywołał internetową dyskusję nad tym, czy to nowa jakość pozyskania wyborców czy zdecydowanie przekroczona granica manipulacji? To forma zainteresowania wyborców? Tak w obecnych czasach wygląda polityczny PR? Właśnie wchodzimy w epokę, w której nie możemy już wierzyć własnym oczom i uszom? Groźniejsza jest sama treść filmu, czy jego viralowy potencjał? Jak taki deepfake wpływa na nasze zaufanie do prawdziwych nagrań i autentycznych wypowiedzi - nie mówiąc o szacunku do zmarłych? Gościni: prof. Katarzyna Bąkowicz, medioznawczyni, ekspertka ds. komunikacji, Uniwersytet SWPS.

Maturzyści walczą z arkuszami, ósmoklasiści ze stresem, a internet właśnie produkuje kolejne egzaminacyjne mity. Coraz częściej młodzi ludzie słyszą, że egzaminy "są bez sensu", "szkoła nic nie daje", a wiedzę i tak zastąpi sztuczna inteligencja. Tylko czy naprawdę chodzi dziś o same testy, a może raczej o chaos informacyjny i podważanie zaufania do edukacji? Czy największym problemem matur są dziś arkusze, czy raczej internetowe fejki wokół samych egzaminów? Gościni: dr Zuzanna Jastrzębska-Krajewska, Fundacja Wspomagania Rozwoju Dzieci, Nauczycielka Roku 2026.