Tại sao Meta sẵn sàng trả gần 15 tỷ USD cho Scale AI?

Trong cuộc đua AI toàn cầu khốc liệt, nơinhững ông lớn như OpenAI và Google không ngừng tung ra các mô hình ngôn ngữ vàsản phẩm trí tuệ nhân tạo tân tiến, Meta – gã khổng lồ đứng sau Facebook vàInstagram – đang phải đối mặt với áp lực ngày càng lớn. Dù đã tạo được dấu ấn vớidòng mô hình Llama, Meta vẫn có cảm giác bị tụt lại phía sau trong cuộc đua vềcông nghệ lõi và sự hấp dẫn đối với người dùng cuối. Mark Zuckerberg hiểu rõ điềunày, và ông không giấu nổi sự lo lắng. Để bù đắp khoảng cách và khẳng định vịthế, Meta tuyên bố sẽ chi tới 65 tỷ USD mỗi năm cho hạ tầng AI từ năm 2025 – mộtcon số thể hiện rõ tư duy “được ăn cả, ngã về không”.

Cao trào của bước đi chiến lược này chínhlà thương vụ đình đám vào tháng 6/2025: Meta đầu tư 14,3 tỷ USD để mua lại 49%cổ phần không có quyền biểu quyết tại Scale AI – một startup đang nổi như cồntrong mảng dữ liệu huấn luyện AI. Giá trị định giá của Scale AI sau thương vụ lậptức vọt lên 29 tỷ USD, gần gấp đôi so với chỉ một tháng trước. Nhưng điều Metanhắm đến không chỉ là cổ phần hay lợi nhuận tài chính. Đây là một nước cờ"acquihire" – thâu tóm để có được nhân tài. Alexandr Wang, CEO thiêntài của Scale AI, sẽ chính thức gia nhập Meta để lãnh đạo một đơn vị AI mới, đồngthời vẫn giữ vai trò trong ban lãnh đạo Scale AI.

Thương vụ này là sự kết tinh của nhiều mụctiêu chiến lược cùng lúc. Meta không chỉ mua dữ liệu – nguồn máu nuôi sống cácmô hình AI – mà còn mua trí tuệ và sức sáng tạo, những thứ không thể sao chép.Đây là lời đáp trả mạnh mẽ của Zuckerberg trước làn sóng cạnh tranh dữ dội, thểhiện rõ quyết tâm “gom về” công nghệ và con người để hiện thực hóa tham vọng AIvà cả giấc mơ Metaverse. Khoản đầu tư 14,3 tỷ USD vì thế không chỉ là mộtthương vụ, mà là một canh bạc lớn – một canh bạc có thể vẽ lại toàn bộ bản đồquyền lực công nghệ toàn cầu.

Ngành bán dẫn đã tiến hoá như thế nào?Nếu bạn cúi xuống nhặt một nắm cát trên bãi biển, bạn đang cầm trong tay nguyên liệu thô sơ nhất nhưng cũng quyền năng nhất của thế kỷ 21. Silicon (hay Silic), nguyên tố phổ biến thứ hai trên vỏ Trái Đất chỉ sau oxy, đã nằm lặng lẽ trong những hạt cát ấy hàng tỷ năm, vô giá trị và bị lãng quên. Nhưng chỉ trong vòng chưa đầy một thế kỷ qua, trí tuệ con người đã thực hiện một phép thuật vĩ đại nhất lịch sử: dạy cho cát biết suy nghĩ.Câu chuyện về vi xử lý hay những con chip bán dẫn không đơn thuần là lịch sử khô khan của kỹ thuật, vật lý lượng tử hay các sơ đồ mạch điện chằng chịt. Đó là một câu chuyện kịch tính về những con người kiệt xuất mang trong mình những khiếm khuyết vĩ đại, về những sự phản bội đau đớn giữa thầy và trò, về những canh bạc tỷ đô được quyết định trong các quán ăn bình dân, và những khoảnh khắc "Aha!" lóe lên trong tích tắc nhưng thay đổi mãi mãi cách nhân loại vận hành.Đó là cuộc chiến giữa những cái tôi khổng lồ như William Shockley và "nhóm tám kẻ phản bội", là sự đối đầu sinh tử kéo dài hàng thập kỷ giữa Intel và AMD, là tầm nhìn vượt thời đại của Morris Chang khi xây dựng đế chế TSMC từ con số không, và là sự trỗi dậy thần tốc của Nvidia từ những bữa ăn tại quán Denny's. Trong video hôm nay, chúng ta hãy cùng nhìn lại lịch sử thần kỳ của ngành bán dẫn, mà cụ thể hơn là của chip vi xử lý, để thấy được sức mạnh trí tuệ đã giúp con người đi xa đến cỡ nào.

TRUMPF là ai mà cả Apple, NVIDIA và ASML đều phải phụ thuộc?

Trên thế giới, có những công ty mà tên tuổicủa họ đồng nghĩa với sản phẩm họ tạo ra. Bạn nói "Google", người tanghĩ đến "tìm kiếm". Bạn nói "Coca-Cola", người ta nghĩ đến"nước giải khát". Và rồi, có những công ty mà bạn có thể chưa bao giờnghe tên, nhưng nếu thiếu họ, thế giới hiện đại của chúng ta sẽ ngừng hoạt động.Những công ty này không làm ra sản phẩm cho bạn, họ làm ra những cỗ máy làmra sản phẩm cho bạn. Họ là những "Nhà vô địch Thầm lặng".

Trong thế giới của những gã khổng lồ vôhình này, có một cái tên đứng ở một vị thế độc nhất: TRUMPF. Nếu bạn đang cầm mộtchiếc điện thoại thông minh, con chip bên trong nó được tạo ra bởi một cỗ máytrị giá 200 triệu đô la. Trái tim của cỗ máy đó, một hệ thống laser phức tạp đếnmức phi lý, được chế tạo bởi TRUMPF. Nếu bạn đang lái một chiếc ô tô, khung vỏcủa nó có thể được cắt và hàn bởi các cỗ máy laser của TRUMPF. Nếu bạn có mộtmáy tạo nhịp tim, hoặc một khớp hông nhân tạo, các bộ phận titan siêu nhỏ đó cóthể đã được gia công bởi TRUMPF.

Câu chuyện về TRUMPF không chỉ là câuchuyện về một công ty. Đó là biên niên sử về ngành sản xuất hiện đại. Đó là mộtbộ phim tài liệu kéo dài một thế kỷ về sự tò mò của con người, về lòng can đảmdám đặt cược cả gia tài vào một tia sáng, và về một triết lý kinh doanh độc đáocủa người Đức: kiên nhẫn, chính xác, và luôn luôn nhìn về tương lai. Video nàykhông phải là một câu chuyện hào nhoáng của Thung lũng Silicon với những vòng gọivốn hàng tỷ đô la. Đây là một câu chuyện bắt đầu từ đống tro tàn, được xây dựngbằng mồ hôi, dầu máy, và cuối cùng, được thắp sáng bởi thứ vật chất thuần khiếtnhất: ánh sáng.

Kubota – Xưởng đúc Nhật Bản đã thay đổi cách cả thế giới làm nông như thế nào?

Nếu lịch sử công nghiệp thế giới là một bức tranh khổng lồđược dệt nên bởi tiếng ồn của động cơ và sức nóng của lò nung, thì câu chuyện củaKubota Corporation là một nét vẽ màu cam rực rỡ, bền bỉ và đầy nhân văn chạy dọctheo chiều dài của bức tranh ấy. Không giống như những tập đoàn công nghệ hàonhoáng khởi đầu từ thung lũng Silicon, hay những đế chế tài chính sinh ra từ phốWall, Kubota bắt đầu hành trình của mình từ những nhu cầu cơ bản và cấp thiếtnhất của con người: nước sạch để uống và lương thực để ăn.  

Hơn 130 năm trôi qua, từ một xưởng đúc nhỏ bé nằm lọt thỏmgiữa lòng Osaka thế kỷ 19, Kubota đã vươn mình trở thành một "gã khổng lồ"thực sự của nền nông nghiệp và công nghiệp toàn cầu. Doanh thu hàng chục tỷ đôla, sự hiện diện tại hơn 120 quốc gia, và hơn 50.000 nhân viên trên toàn cầu chỉlà những con số bề nổi. Ẩn sâu bên dưới là một triết lý kinh doanh đậm chất NhậtBản: "On Your Side" (Luôn bên cạnh bạn) – một cam kết đồng hành cùngnhân loại giải quyết những bài toán sinh tử về lương thực, nước và môi trường.  

Video này sẽ không chỉ là một video lịch sử khô khan về cácmốc thời gian. Chúng ta sẽ cùng nhau bước vào một thước phim tài liệu sống động,quay ngược thời gian trở về những ngày tháng khói lửa của thời Minh Trị, chứngkiến cuộc chiến sinh tử với dịch bệnh, sự trỗi dậy từ đống tro tàn của Thế chiếnthứ hai, và cuộc hành trình chinh phục những cánh đồng lúa bạt ngàn từ Nhật Bảnđến Việt Nam, từ những trang trại rộng lớn ở Mỹ đến những ruộng bậc thang nhỏbé ở châu Á. Đây là câu chuyện về ý chí của sắt thép và trái tim của những ngườikỹ sư đã dành cả cuộc đời để lắng nghe tiếng thở của đất đai.

Vinamilk đã thống trị ngành sữa Việt Nam như thế nào?Năm 1976, khi đất nước vừa thống nhất và nền kinh tế còn vô cùng khó khăn, có ba nhà máy sữa cũ kỹ gần như ngừng hoạt động, thiếu nguyên liệu, thiếu vốn, công suất chỉ còn chưa tới 5%. Trong bối cảnh mà việc đủ ăn còn là vấn đề, ý tưởng xây dựng một ngành công nghiệp sữa hiện đại nghe gần như không tưởng. Nhưng chính từ những nhà máy im lìm đó, một thương hiệu sau này sẽ trở thành niềm tự hào của hàng chục triệu người Việt bắt đầu hình thành. Đứng sau bước khởi đầu ấy là một nữ kỹ sư trẻ vừa trở về từ Liên Xô, mang theo kiến thức và một niềm tin đơn giản nhưng bền bỉ: người Việt có thể tự làm ra những sản phẩm dinh dưỡng chất lượng cho chính mình. Video này này là hành trình biến những dây chuyền cũ kỹ thành một đế chế sữa tỷ đô, và biến một kỹ sư thầm lặng thành người dẫn dắt một trong những doanh nghiệp lớn nhất trong lịch sử kinh tế Việt Nam.

GPS đã thay đổi thế giới như thế nào?

Nếu một ngày nào đó, bạn thức dậy và chiếcđiện thoại không thể chỉ đường, máy ATM ngưng hoạt động, máy bay không thể cấtcánh, xe tải không biết phải giao hàng ở đâu, và cả thành phố chìm trong hỗn loạn— bạn sẽ nghĩ điều gì đã xảy ra? Không phải chiến tranh. Không phải mất điện.Mà chỉ đơn giản là… GPS biến mất.

Chúng ta đã quen với việc bấm một nút làbiết mình đang ở đâu. Nhưng đằng sau sự tiện lợi tưởng chừng hiển nhiên ấy là mộthệ thống phức tạp đến mức… chỉ cần sai lệch vài phần triệu giây, cả nền vănminh hiện đại có thể rối loạn. Điều thú vị là: GPS không bắt đầu từ Google,cũng không xuất phát từ thói quen “sợ lạc đường” của con người. Nó ra đời từ nỗilo lớn hơn nhiều — nỗi lo của các siêu cường trong Chiến tranh Lạnh, khi chỉ mộtsai số vài trăm mét cũng có thể dẫn đến thảm họa hạt nhân.

Vậy chính xác GPS là gì? Ai đã tạo ra nó?Vì sao một công nghệ quân sự tuyệt mật lại trở thành công cụ định hướng chohàng tỷ người? Và quan trọng nhất: GPS đã âm thầm thay đổi cuộc sống của chúngta như thế nào mà nhiều người thậm chí không nhận ra?

Trong video này, chúng ta hãy cùng quay lạinăm 1957 — nơi tất cả bắt đầu bằng những tiếng “bíp… bíp…” yếu ớt vọng xuống từbầu trời. Một âm thanh nhỏ bé… nhưng đã mở ra kỷ nguyên của vị trí, dẫn đườngvà thời gian chính xác trên toàn cầu.

Tại sao đế chế lốp xe Michelin lại có quyền lực trong ngành ẩm thực?Một chàng người tuyết tròn trịa, trắng toát, tay cầm một chiếc ly cao và cười rất tươi. Nhưng trong chiếc ly ấy không phải là rượu, mà là đinh, mảnh kính vỡ và đá sắc. Đó không phải hình ảnh trong một bộ phim rùng rợn, mà là biểu tượng của Michelin. Nhân vật đó có tên là Bibendum, cái tên nghe như bước ra từ thần thoại La Mã. Tờ Financial Times từng xem đây là một trong những logo xuất sắc nhất thế kỷ. Đằng sau vẻ ngoài vui nhộn ấy là câu chuyện về một gia đình kinh doanh trải qua nhiều biến cố, về những phát minh làm thay đổi cách con người di chuyển, và về những quyết định có sức ảnh hưởng rất lớn.Michelin về bản chất là một công ty bán lốp xe. Thế nhưng, cùng lúc, họ lại có quyền lực đặc biệt trong thế giới ẩm thực. Một ngôi sao Michelin có thể đưa một nhà hàng hay một đầu bếp lên đỉnh cao danh vọng, nhưng cũng có thể tạo ra áp lực nặng nề đến mức hủy hoại sự nghiệp và cuộc sống. Họ khởi đầu từ một xưởng cơ khí nhỏ ở một vùng quê nước Pháp đang bên bờ phá sản, rồi từng bước vươn lên và đánh bại các tập đoàn công nghiệp lớn của Mỹ ngay trên thị trường của họ.Đó là một hành trình hơn 130 năm, từ bờ vực sụp đổ đến vị thế hàng đầu thế giới. Và câu chuyện ấy không bắt đầu từ những bánh xe, mà từ một quả bóng đồ chơi của một người phụ nữ đến từ Scotland.

Bạn không biết công ty này, nhưng nếu thiếu nó, nền nông nghiệp sẽ gặp vấn đề - YanmarCó những công ty bạn nghe tên mỗi ngày. Nhưng cũng có những công ty gần như vô hình, dù sản phẩm của họ đang vận hành cả thế giới. Hãy thử tưởng tượng một buổi sáng không có máy cày trên cánh đồng, không có động cơ trên những con tàu cá, không có máy móc trong các công trường xây dựng. Hàng triệu người sẽ phải quay lại làm việc bằng sức người, như cách đây hàng trăm năm.Có một công ty Nhật Bản đã âm thầm ngăn điều đó xảy ra suốt hơn một thế kỷ. Họ không quảng cáo rầm rộ. Không chạy theo hào quang. Nhưng sản phẩm của họ xuất hiện ở khắp nơi con người lao động. Câu chuyện này bắt đầu từ một cậu bé ở vùng quê nghèo Nhật Bản, lớn lên với một câu hỏi rất đơn giản: Vì sao con người phải làm những công việc nặng nhọc đến kiệt sức, trong khi máy móc có thể làm thay? Từ câu hỏi ấy, một đế chế được hình thành. Và hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau đi qua hành trình hơn 110 năm của Yanmar – gã khổng lồ thầm lặng đã giải phóng sức lao động cho hàng trăm triệu người trên khắp thế giới.

Dầu mỏ đã huỷ hoại nền kinh tế Venezuela như thế nào?Giữa thế kỷ 20, nếu có ai đó nói rằng một trong những quốc gia giàu nhất thế giới, nơi sở hữu trữ lượng dầu mỏ lớn hơn cả Ả Rập Xê Út, sẽ có ngày người dân phải bới rác tìm đồ ăn và tháo chạy khỏi quê hương theo hàng triệu người, chắc chắn đó sẽ bị coi là một lời nói đùa ác ý. Thế nhưng, đó chính là thực tại tàn khốc của Venezuela – quốc gia từng là niềm tự hào của cả Nam Mỹ. Từ những đại lộ rực rỡ ánh đèn ở Caracas cho đến những giếng dầu sùng sục chảy dưới lòng đất, Venezuela đã từng có tất cả. Vậy điều gì đã khiến một "thiên đường" sụp đổ? Liệu đây là một âm mưu địa chính trị phức tạp từ bên ngoài, hay là một chuỗi sai lầm nối tiếp sai lầm từ bên trong?Câu chuyện về Venezuela không chỉ là câu chuyện về những con số kinh tế khô khan, mà là bài học xương máu về quyền lực, tài nguyên và những quyết định làm thay đổi vận mệnh của cả một dân tộc. Trong video này, chúng ta sẽ cùng ngược dòng thời gian để chứng kiến sự thăng hoa rực rỡ của quốc gia từng được mệnh danh là "Ả Rập Xê Út vùng Nam Mỹ" và phân tích những nút thắt định mệnh đã đẩy quốc gia này vào một trong những cuộc khủng hoảng tồi tệ nhất lịch sử hiện đại.

Miếng gạc vô trùng đã tạo nên đế chế Johnson & Johnson như thế nào?Có những cái tên xuất hiện âm thầm trong cuộc sống đến mức chúng ta chẳng bao giờ để ý, nhưng nếu một ngày chúng biến mất, cả thế giới sẽ trở nên lạ lẫm. Johnson & Johnson là một cái tên như vậy. Từ phòng mổ của thế kỷ 19 đầy rủi ro, cho đến những gia đình hiện đại hôm nay, hành trình của họ là câu chuyện về sự kiên trì theo đuổi một mục tiêu duy nhất: bảo vệ sức khỏe con người bằng những giải pháp đơn giản nhất, thiết thực nhất. Không phải là những phát minh ồn ào, mà là những cải tiến nhỏ bé nhưng làm thay đổi hàng triệu cuộc đời — từ miếng gạc vô trùng, phấn em bé, đến các công nghệ y học tiên tiến.Và để hiểu vì sao một tập đoàn có thể đi từ một nhà máy cũ bên bờ sông Raritan (nước Mỹ) đến trở thành biểu tượng toàn cầu của ngành chăm sóc sức khỏe, chúng ta hãy quay về thời điểm nơi mọi thứ bắt đầu. Một thời đại mà phẫu thuật là một canh bạc, và cái chết là một khái niệm quen thuộc sau những ca phẫu thuật thành công.