Les armes de la critique

Joanna Van der Heyden

Joanna Van der Heyden werpt een intrigerende blik op hoe muziekjournalisten tussen 1830 en 1880 via smaak, roddel en ideologie de burgerlijke identiteit mee vormgaven en het maatschappelijke debat beïnvloedden.

Tussen 1830 en 1880 speelden muziekjournalisten een invloedrijke rol in het muzikale en maatschappelijke leven. Ze begeleidden luisteraars in hun muzieksmaak en presenteerden muziek als een middel tot sociale regulering, terwijl ze ook ruimte lieten voor roddel en sensatie. Vanuit een overwegend antiklerikale, liberale en stedelijke invalshoek droegen zij bij aan het sociale en politieke discours. Hun positie stelde hen in staat om burgerlijke normen te verspreiden en de waardering voor de West-Europese muziekcultuur te bevorderen. Vrouwelijke musici en publiek werden getoetst aan conventies; emancipatorische stemmen klonken nauwelijks. De muziekpers bewaakte als het ware de burgerlijke identiteit.

Bio Joanna Van der Heyden

Joanna Van der Heyden (°1952) studeerde geschiedenis en criminologie aan de VUB. In december 2024 verdedigde ze aan de Universiteit Antwerpen haar proefschrift “Les armes de la critique” - Het sociaal- cultureel narratief van de muziekjournalist: Belgische muziek- en kunsttijdschriften en hun melomaan publiek (1830-1880). Ze bouwde een loopbaan uit bij BRT3, Radio 3 en Klara als presentator, recensent en producer.

Nottebohmlezing op zondag 2 november 2025 in de Nottebohmzaal van de Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience