Nowości Dominikańskiego Ośrodka Liturgicznego

Wszyscy znacie Litanię Loretańską, prawda? Ale czy śpiewaliście ją na TAKĄ melodię z XVII w.? Posłuchajcie trzygłosowej adaptacji przygotowanej w oparciu o korsykańskie manuskrypty z 1649 r. przez o. Wojciecha Sznyka OP.

Poznajcie byłego luterańskiego pastora, którego cięty język i genialny umysł pomogły ukształtować współczesne rozumienie katolickiej liturgii. To fascynująca podróż przez historię (przed)soborowej refleksji i posoborowej reformy, odkrywanie żydowskich korzeni Mszy i poruszający portret teologa, który do końca walczył o odnalezienie autentycznego sacrum.

Jak brzmi modlitwa, która przez wieki była przekazywana ustnie? Jak rodziła się liturgia w świecie bez świątyni, wśród ludów o tradycjach nomadycznych? I co łączy śpiew synagogalny z chorałem gregoriańskim? W odcinku specjalnym z okazji 40. rocznicy wizyty Jana Pawła II w synagodze rozmawiamy z etnomuzykolożką Agnieszką Waśniewską.

Na koniec Oktawy Wielkiej Nocy – co wcale nie oznacza końca okresu paschalnego! – dzielimy się z Wami jednym z najpopularniejszych na świecie wielkanocnych śpiewów. „O filii et filiae” to hymn przypisywany francuskiemu zakonnikowi, br. Jeanowi Tisserand OFM, zmarłemu w 1497 r. Pierwotnie miał 9 zwrotek, ale dość szybko rozbudowano go o kolejne, pochwalające tych błogosławionych, którzy choć nie widzieli, to jednak uwierzyli w zmartwychwstanie Chrystusa. Jedną z tych późniejszych zwrotek wybraliśmy do dzisiejszego nagrania.

Dzielimy się z Wami dominikańskim śpiewem Haec dies, używanym przez braci i siostry Zakonu Kaznodziejskiego jako responsorium po krótkim czytaniu w nieszporach. Nagranie miało miejsce w kościele pw. Zmartwychwstania Pańskiego prowadzonym przez Księży Zmartwychwstańców w Krakowie, a wzięli w nim udział Hubert Boćko, Mateusz Solarz i Łukasz Miśko OP.

Poznaj teologa, który badał historię liturgii z pasją detektywa! Ale austriacki jezuita Josef Jungmann to nie tylko autor monumentalnego „Missarum Sollemnia", lecz także twórca teologii kerygmatycznej, dbający o to, by chrześcijańska celebracja podkreślała radość z otrzymanego daru zbawienia. Posłuchaj, jak wikary z małej wioski w Tyrolu stał się architektem reformy, z której korzystamy do dziś.

Wszyscy znamy początkowe zwrotki tradycyjnej pieśni pasyjnej „Krzyżu Chrystusa, bądźże pochwalony”, ale chyba rzadko udaje się podczas liturgii dośpiewać ją do końca. W Śpiewniku Pelplińskim z 1871 r. (którego pełny tytuł to „Zbiór pieśni nabożnych katolickich do użytku kościelnego i domowego”) pieśń ta ma aż 12 zwrotek i charakteryzują się one zarówno głęboką teologią, jak i przepięknym językiem poetyckim.

„Krzyżu święty i chwalebny” to anonimowy motet powstały w złotym wieku polskiego renesansu, którego tekst odwołuje się do hymnu św. Wenancjusza Fortunata „Pange lingua gloriosi” (Sław, języku, bój chwalebny). Wydany w Krakowie w 1558 roku w drukarni Mateusza Siebeneichera, utwór ten jest częścią tzw. Kancjonału Zamojskiego. W nagraniu, zrealizowanym w kościele św. Idziego w Krakowie, udział wzięli: Karolina Ruchlewicz (sopran), Zofia Draus (alt), Mateusz Solarz (tenor) i Łukasz Miśko OP (bas).

Liturgia jako... gra? Brzmi dość niepoważnie, ale dla Romano Guardiniego „święta gra” nie była brakiem powagi, ale najwyższą formą wolności i bezinteresowności przed Bogiem. W dzisiejszym odcinku poznajemy jednego z najbardziej wpływowych teologów i duszpasterzy XX wieku, zastanawiamy się również, dlaczego współczesny człowiek ma problem ze zrozumieniem symboli i czy tę wrażliwość można w sobie na nowo wyćwiczyć.

Łukasz Miśko OP, Mateusz Solarz