Opvoed Show

De aflevering van vandaag is uitgekomen op Moederdag. Dus wilde ik een thema behandelen over moeders die het hele jaar door in te zetten is. 

De relatie tussen ouder en kind is een bijzondere. Het begint met de hechting en veilige haven om veiligheid, vertrouwen en comfort te vinden tijdens het exploreren van de wereld. Langzamerhand kom je als kind steeds meer los van de ouder om op eigen benen te staan. Dit proces gaat vaak met horten en stoten en soms gebeurt het dan ook dat er deuken in de relatie ontstaan. Irritaties en frustraties zijn hele normale gevoelens als je naar de relatie tussen ouder en kind kijkt.

Maar er komt ook een moment dat het pijnlijk duidelijk wordt dat de tijd samen eindig is. Ouders worden ouder, ziek en soms verlies je een ouder al op jonge leeftijd. Op deze momenten kun je spijt hebben dat iets niet is uitgesproken of dat je nog iets wilde zeggen.

Met deze gedachte in het achterhoofd wil ik in deze aflevering ingaan op een diepgaand gesprek met je moeder aangaan.

Ben je er klaar voor? Laten we beginnen!

Een gesprek dus waar je van de oppervlakte wegblijft. Niet met jouw eigen kinderen of je vader erbij, maar 1:1 een goed gesprek met je moeder. Doe je dat wel eens?

Nou voordat je direct je moeder opbelt en het gesprek aangaat is het goed om eerst wat voorbereidingen te treffen en voor jezelf basisregels op te stellen om zoveel mogelijk uit het gesprek te halen en de “welles-nietes” discussie te vermijden of direct oud zeer aan te halen. Hoe bouw je zo’n gesprek op om de band te versterken?

Je moeder heeft waarschijnlijk een grote rol gehad in de persoon die je vandaag bent. Dit kan op een positieve manier, een negatieve manier of beide. 

Ik heb het over een gesprek waar je je kwetsbaar opstelt en waarin niet beschuldigd wordt. We hebben het vaker over erkenning gehad. Het gevoel dat je gezien en gehoord wordt. En erkenning is eigenlijk zwart/wit. Op het moment dat dit zo is voel je je veilig en ontstaat een constructief gesprek. Als je dit gevoel niet hebt, voel je je aangevallen en ontstaat het tegenovergestelde van een constructief gesprek. Daarom is een korte voorbereiding belangrijk met bepaalde basisregels om in het gebied van veiligheid te blijven. 

Aan de ene kant is jouw behoefte om alle negatieve kanten even van je af te praten. Deze jeuken het meest en je wilt zo snel mogelijk tot het punt komen. Maar wacht even… Je krijgt dan dus de verdediging of tegen aanval. Belangrijk is om het rustig op te bouwen.

Dit zijn vijf onderdelen voor een constructief gesprek met je moeder:

1. Maak een afspraak voor het gesprek en zoek een onafhankelijke locatie of via Zoom.
2. De kracht van vergeving
3. Kwetsbaarheid
4. Probeer het eerste gesprek positief te houden. 
5. Wat kun jij doen om het je moeder makkelijker te maken.

Vergeet de challenge niet op Instagram te zetten:

• Maak een screenshot van de Podcast player war je mee aan het luisteren bent. 
• Plaats deze op Instagram
• Vertel welke aflevering je hebt geluisterd en hoe de challenge is gegaan!
• Tag @bastinalexander in je bericht en dan reageer ik hier weer op!

Dit was hem weer voor deze week. Go get them… Je kunt het! Tot volgende week, ciao.

Laat me weten wat je van de aflevering vond!

Ik heb vandaag een korte aflevering voor je in petto met een heel specifieke opvoedingstool, namelijk die van de parallelle verhaal lijn. Deze tool kun je inzetten op het moment dat je kind bepaald sociaal-emotioneel probleemgedrag laat zien wat je wilt veranderen.

De leerpyramide van Bales stelt dat kinderen veel beter leren en onthouden als ze de informatie visueel zien of als ze het zelf te doen. Beter dan dat ze de informatie lezen of horen. En een doel van de opvoeding is om normen en waarden aan te leren aan je kinderen. Altijd is de eerste stap om via demonstratie het goede voorbeeld te geven. Dus eerst weten welke normen en waarden je belangrijk vindt om over te dragen en daarna voornamelijk erop te focussen dat je dit zelf laat zien, meer nog dan het van je kind te verwachten.

Maar goed, laten we er vanuit gaan dat je het goede voorbeeld hebt gegeven maar dat je kind dit niet heeft overgenomen en dus “probleemgedrag” laat zien. Hoe kun je dit gedrag dan corrigeren. Hoe kun je het gesprek aangaan zonder dat er een conflict en “ja maar” gesprek ontstaat.

De theorie gaat er vanuit dat je kind wel weet wat het goede voorbeeld is maar dat ze een reden heeft waarom ze dit niet kan laten zien. Met andere woorden: er zit een emotie vast aan de situatie waardoor je kind besluit anders te gedragen dan de norm is bij jullie thuis. 

Via demonstratie is het dus niet gelukt en via uitleg is het niet gelukt. Dan is het tijd om je kind het zelf uit te laten leggen en daar komt de parallelle verhaallijn bij kijken.

Met de parallelle verhaallijn creëer je een soort gelijke situatie fictief. Je kunt dus voor het slapen gaan een verhaal vertellen over een fictieve personage. Je kunt een personage uit het lievelingsboek gebruiken of de knuffel, dat maakt niet zoveel uit. Je vertelt een verhaal over een soortgelijke situatie als waar je kind probleem gedrag laat zien en je laat je kind vervolgens de personage of knuffel advies geven.

Belang van knuffels en poppen
Een gevoel van veiligheid is belangrijk voor een gezonde ontwikkeling van het kind. En een knuffel is er altijd, beschikbaar en consistent. Allemaal elementen die met veiligheid te maken hebben. Daarnaast is het ook belangrijk voor de ontwikkeling van de verbeelding van het kind en is er creativiteit nodig om de band met de knuffel te versterken.

Uit onderzoek is ook gebleken dat kinderen de wereld om zich heen ontdekken en begrijpen door middel van visualisatie en verhalen. Dus ook hierin zijn knuffels, poppen en karakters uit boeken belangrijk. 

Een verhaal waar je kind niet emotioneel aan is gehecht
En om dan weer terug te schakelen naar het probleemgedrag, kan de knuffel, een pop of karakter uit het lievelingsboek een perfecte manier zijn om je kind de oplossing voor het probleemgedrag uit te laten leggen. Een verhaal over een soortgelijke situatie, zonder dat je kind emotionele waarde hecht aan de situatie.

Hiervoor hoe je niet de link te leggen naar de echte situatie. Dit gebeurt namelijk onbewust en je kind zal hier de volgende keer naar handelen. Dat komt doordat wat hij knuffel, nu onderdeel is van zijn identiteit. Dit zijn namelijk zijn normen en waarden waar hij naar handelt. Een van de pilaren van waar gedrag vandaan komt is van de identiteit. Wie ben ik en hoe verwachten anderen dat ik zou reageren?

En op het moment dat het een keer toch niet goed gaat? Dan kun je op dat moment de link leggen met het verhaal. Weet je nog wat je de knuffel adviseerde? Zou je ook zo kunnen reageren? Ik vond dat toen zo’n goed idee van je!

Soms kom je iemand online tegen, in dit geval op Instagram, die je met extra interesse volgt vanwege overeenkomsten. En in mijn geval is dat Loes Waanders. Zij is net als  ik Orthopedagoog en woont ook in het buitenland waarbij we een business hebben waarin we als Orthopedagoog Nederlandse klanten hebben.

Dus toen ik naar een expert op zoek was om dieper in te gaan op het vinden van een balans tussen werk en gezin, was de keuze snel gemaakt.

Loes helpt werkende moeders met het vinden van een voor hun goede werk-privé balans en verschillende opvoed vraagstukken. In deze aflevering van de Opvoed Show ga ik samen met Loes dieper in op hoe je die balans kunt vinden. 

• Wat zijn tekenen dat de balans er niet is
• Hoe kun je je baan leuk houden in combinatie met het hebben van een gezin
• Tools om de opvoeding leuker en makkelijker te maken
• En nog veel meer.

Het was een super leuk interview met waardevolle tips! Zoals erkennen dat de combinatie tussen werk en opvoeden zwaar is en hoe je kunt nagaan waar je grootste uitdagingen liggen.

Veel plezier met het interview.

Links
Website van Loes

Opvoeding is natuurlijk niet een one size fit all. Maar ik heb wel de overtuiging dat met basisprincipes je een authentieke ouder kan zijn die met de uitdagingen van de opvoeding om kan gaan.

En soms is het zo gemakkelijk als de situatie vanuit een ander perspectief zien. Wat ik daarmee bedoel is dat door jezelf andere feedback te geven, de lat wat lager te leggen of jezelf een andere vraag te stellen, de situatie heel anders kan zijn.

Je kunt hierbij jezelf de vraag stellen: Ben ik op dit moment de held of the mentor voor mijn kind?

Iedereen wilt altijd de held zijn. Je identificeert jezelf met de held die voor de eind goed al goed zorgt. Dat is logisch en nogmaals dat wil iedereen. 

Maar dit kan een valkuil zijn voor de opvoeding. Laat me het voorbeeld geven van een klant waarin we een situatie bespraken die zij meemaakte met haar zoontje. 

Ze had haar zoontje van school opgehaald en op de terugweg naar huis vertelde hij dat er een vervelende situatie was gebeurt in de klas. Twee andere jongetjes hadden wat van hem afgepakt en ze hadden hem geduwd. Hij wordt verder niet gepest maar had hij hier nu wel een heel vervelend gevoel over. Moeder vond dit natuurlijk niet leuk om te horen maar moest een beslissing maken hoe ze er mee om zou gaan: 

• Langs de ijscoman een lekker ijsje kopen zodat zoon zich beter zou voelen.
• De docent opbellen en vertellen over het incident en zorgen dat hij beter op gaat letten.
• De ouders van de andere jongetjes bellen en zorgen dat het niet meer gebeurt.
• Of iets anders? Wat zou jij doen?

Nou wil ik niet zeggen dat dit of dat antwoord goed of fout antwoord is, maar ik wil deze situatie wel gebruiken om de held en mentor metafoor te verduidelijken.

Om te beginnen:

Het doel van de opvoeding is om:

1. Een veilige en stimulerende omgeving te bieden aan je kind
2. Normen en waarden van de maatschappij mee te geven
3. Zelfverzekerdheid en veerkrachtig te ontwikkelen bij je kind

En het mentor/held verhaal past in het derde punt: zelfverzekerdheid en veerkracht ontwikkelen bij je kind. Ik zei zojuist dat iedereen de held wilt zijn, dus jij als ouder maar ook jouw kind. Dus bij de voorbeeld acties zoals ik die benoemde die je kunt doen als ouder, kun je jezelf de vraag stellen: wie zou er in die situaties de held zijn?

Je kind heeft een probleem met andere jongetjes uit de klas. In plaats van de held te zijn, wat zou je kunnen doen om je kind de held te laten zijn en zelf de rol van mentor aan te nemen?

Het is belangrijk om niet direct het probleem voor je kind op te lossen, anders zou je de held zijn. Maar wat zou je dan wel kunnen doen om een mentor te zijn?

Veerkracht en zelfverzekerdheid ontwikkel je niet door in een gespreid bedje op te groeien
waarbij er nooit een tegenslag is en waar problemen altijd voor je worden opgelost. Je ontwikkelt dit door ruimte te geven aan het gevoel en deze vervolgens om te zetten in acties om het probleem zelf op te lossen.

Als ouder is er niks vervelender om te zien als je kind pijn of verdriet heeft. En daar wil ik je ook in erkennen hoe lastig zo’n situatie zou zijn. Maar als je je alleen focust om je kind direct beter te laten voelen, mis je een leer moment.

Daarom wil ik je vragen de volgende keer als je kind een probleem heeft of een negatieve emotie ervaart, dat je jezelf de vraag stelt: Wat kan ik doen om mijn kind de held te laten zijn van dit verhaal.

Beluister hier de aflevering op de officiële website.

Wat ik bij ouders vaak tegenkom is de vergelijkingskwestie. Niet per se in de negatieve zin van het woord om beter te zijn, maar als bevestiging dat je kind niet achter loopt of niks te kort komt.

Spelen heeft de laatste decennia een ontzettende ontwikkeling doorgemaakt. De sky is the limit als je kijkt naar het speelgoed wat tegenwoordig beschikbaar is.

Maar wat is spelen eigenlijk, en wat voor soort speelgoed zou de ontwikkeling van je kind het best stimuleren? Hoe kom je uit de race om telkens maar nieuw speelgoed en nieuwe prikkels aan te bieden?

Ik heb Juf Bianca uitgenodigd om hier dieper op in te gaan. Bianca is trainer, docent en auteur en helpt kleuter docenten hoe zij spelen kunnen organiseren in het klas lokaal.

In deze aflevering zullen we dit vertalen naar de thuissituatie. Hoe kun je je kind leren spelen en spelenderwijs laten leren. Hoe om te gaan met verveling en hoe jouw aandacht te verdelen om tijd voor jezelf te creëren.

Ik vond het super interessant om met Juf Bianca hier over te hebben en ze kwam met ontzettende mooie inzichten en goede tips. Ik hoop dat je net zo geniet van het interview.

Links
Website van Juf Bianca

Deze aflevering is op 7 maart 2021 online gekomen en dan is het internationale vrouwendag. Daarom is deze aflevering voor alle moeders die luisteren! Ik heb er voor gekozen om er een inspirationele aflevering van te maken waarbij ik hoop dat moeders aan het einde van de aflevering met de vuist op tafel slaan om de situatie te creëren die het best bij ze past en die ze ook verdienen. Het is tijd om voor jezelf te kiezen en niet meer van buitenaf te laten bepalen.

Ik heb Paula Snippe uitgenodigd om hier samen met mij dieper op in te gaan. Paula haar onderneming heet “Moms in business” en dat is precies wat ze doet. Ze helpt ambitieuze moeders met het starten van een eigen onderneming, of een bestaande onderneming winstgevender maken.

Het was een zeer inspirerend interview, perfect voor internationale vrouwendag. Paula “leads by example”. Als power moeder laat ze zien wat mogelijk is en helpt hier andere moeders bij.

We gaan in het interview dieper in op het vehaal van Paula. Hoe is zij tot de conclusie gekomen om een eigen onderneming te starten? We kijken naar de voordelen van een eigen business. Maar is dit wel voor iedereen en hoe kom je hier achter? Hoe vind je balans als ambitieuze moeder en hoe verbeter je de tijd management. Ga er maar eens goed voor zitten en laat je inspiren!

Links
E-book: "In 10 stappen naar een mom in business"
Gratis Kennismakingsgesprek

Beluister de aflevering op de website.

In de tijd waarin we tegenwoordig leven kan het allemaal zo snel gaan. Door onze telefoons zijn we constant met elkaar in contact en ligt het op de loer door constant updates te krijgen van vrienden, kennissen, familie en het nieuws. Maar soms is het goed om daar van los te komen en even in het hier en nu stil te staan. En dit geldt voor zowel kinderen als hun ouders.

Ik maak zelf altijd het onderscheid tussen druk en lawaai als we het over stress hebben. Stress wat onder de druk categorie valt is in het hier en nu en verbetert je prestaties, zorgt voor moed en is gezond. Lawaai gaat altijd over iets wat in het verleden is gebeurt of eventueel in de toekomst kan gaan gebeuren. Je hebt er geen controle over en als deze stress reactie te lang duurt kan dit ongezond voor je zijn.

Mindfullness en meditatie kunnen mooie tools zijn om met lawaai gedachten om te gaan. In mijn coaching komt dit ook vaak naar voren. Maar wat ik zie is dat mensen nog wel eens een verkeerd en complex beeld hiervan hebben.

Daarom dat ik het tijd vond om hier meer aandacht aan te geven. En dit doe ik niet alleen. Ik heb namelijk Kyrsten, van Kyrsten kindercoaching uitgenodigd om dieper op dit onderwerp in te gaan. Kyrsten is kindercoach die gevoelige kinderen en ouders met volle hoofden ontspannen leert leven.

We gaan dieper in op mindfulness en meditatie en hoe je dit laagdrempelig in jouw leven kunt incorporeren. Kyrsten noemt ook een aantal goede oefeningen die je samen met je kind kan doen om een connectie te maken en even een adempauze te nemen.

Veel luisterplezier weer!

Links
Gratis sparringsessie met Kyrsten
Gratis relax oefeningen voor kinderen

Beluister hier de aflevering op de web pagina

Ik heb vandaag een korte aflevering voor je in petto maar ik denk wel een heel belangrijke. Het is een kwestie die veel bij mijn klanten naar voren komt tijdens de coaching als we strijd in de opvoeding aan het minimaliseren en vermijden zijn.

Is er iets mis met mijn kind. Met andere woorden, is er sprake van een gedragsstoornis die het probleemgedrag van mijn kind verklaart?

Maar, en daarom heb ik er een aflevering van de Opvoed Show aan besteed, is dit wel de juiste vraag? Kijk nu wordt het interessant.

Ik ben orthopedagoog en als orthopedagoog voer je diagnostische onderzoek uit om een eventuele stoornis uit te sluiten of te bevestigen. En ik heb in mijn werk als orthopedagoog ook regelmatig gedaan. Maar wat ik zag is dat de eventuele diagnose meer als een excuus wordt gezien voor het gedrag. En het behandelplan wat op de diagnose volgde werd geschreven om het kind in de huidige situatie te laten functioneren.

En hierbij komen we tot de kern. De misvatting is namelijk dat een stoornis en gedragsproblematiek hetzelfde is. Maar dit is helemaal niet zo. Een kind met ADHD hoeft helemaal geen probleemgedrag te laten zien.

Pas op het moment dat de verwachtingen van het kind niet in balans zijn met de mogelijkheden van het kind of realiteit ontstaat het probleemgedrag. Niet vanwege de diagnose maar vanwege de frustratie die daar bij komt kijken.

Maar hoe pak je het dan aan? Nou, daar ga ik in de aflevering dieper op in.

Samengevat is het belangrijk om de situatie niet als statisch te zien waar je kind in moet functioneren, maar juist naar de krachten en mogelijkheden van je kind en daar de juiste omgeving bij creëren. Als je aan een gedragsstoornis denkt, is het altijd goed om dit te laten onderzoeken. Maar staar je hier niet blind op. Gebruik het om de juiste omgeving bij je kind te vinden. Want een gedragsstoornis en probleemgedrag zijn twee verschillende dingen.

Heb je hier vragen over? Wees niet verlegen en stuur me een mailtje op [email protected].

Hier kun je de webpagina van de aflevering vinden.

Ik heb weer een aflevering vol met golden nuggets voor je in petto over de passie vinden in je relatie.  Ik ben sinds 2002 samen met Debbie. We hebben samen op drie continenten gewoond en voor de nodige uitdagingen gestaan. We zijn in situaties geweest waarin we afhankelijk waren van elkaar om er doorheen te komen. 

Ik weet hoe belangrijk het is om elkaar beter te maken in een relatie in plaats van als concurrentie te zien. Hoe belangrijk het is om te blijven communiceren over serieuze onderwerpen. Over wat er in je omgaat, ook om het over niks te hebben en met elkaar te lachen. 

Voor de aflevering van vandaag heb ik de expert over relatie coaching uitgenodigd, namelijk Annemieke Visser. Je zult merken hoe aanstekelijk haar positieve karakter is en hoe fijn het is om naar haar te luisteren. Echt te gek wat we allemaal hebben besproken en hoeveel concrete tips weer naar voren komen. 

We hebben een heleboel besproken, wat denk je bijvoorbeeld van 

·      Patroon doorbreken en het plezier in je relatie terugvinden

·      Het verschil tussen relatie met en zonder kinderen

·      Een What’s App oefening die je direct kunt doen

·      Wat zijn nou kenmerken van een goede relatie

·      Wat is de drie keer waarom vraag oefening en hoe kun je die inzetten als je een lastig onderwerp wilt bespreken

·      De vijf talen van de liefde van Chapman

·      Hoe voorkom je dat je uit elkaar groeit

·      Wat heeft een man en wat heeft een vrouw nodig in een relatie

·      De egel versus de gorilla metafoor in een conflict

Naar aanleiding van mijn interview met Annemieke hebben Debbie en ik een aantal oefeningen gedaan om elkaar nog beter leren kennen.

Ga het gesprek met je partner aan. Kom erachter wat de moeder taal is om liefde te uiten en doe je best om daarin in de behoefte van je partner te voldoen. Een goed voorbeeld zijn voor je kinderen is zo ontzettend belangrijk. Kinderen leren meer door wat ze zien dan wat ze horen. Stel jezelf als doel om een betere partner te zijn, al is het maar 1 procent. En wacht niet tot de ander de eerste stap zet.

Houd pen, papier en je partner bij de hand! Veel plezier met het interview!

Website van Annemieke
Gratis e-book
Programma 

Strijd in de opvoeding en een kind dat niet luistert zijn klassieke energie zuigers. Hoe kun je nou de strijd in jouw opvoeding vermijden? De strijd ombuigen in connectie. Hoe doe je dit als je het gevoel hebt dat het niet uitmaakt wat je zegt of doet? Elke interactie lijkt wel in strijd en ruzie te eindigen?

Er zijn een aantal opvoed regels die tegen de natuurlijke reactie in gaan. Maar met die natuurlijke reactie maak je het jezelf een stuk lastiger en op dit moment leveren ze strijd op. Je komt in een negatieve spiraal waardoor conflicten frequenter en intensiever worden. Het lijkt alsof het niet meer uitmaakt wat je doet of zegt, het eindigt in een boos kind en strijd.

Ongeacht het karakter van je kind of als er sprake is van een gedragsstoornis, het begint altijd bij deze drie opvoed pilaren.

#1 Frustratie emmer legen

Ik geef altijd het voorbeeld van mijzelf. Neem een willekeurige situatie die regelmatig voor strijd zorgt. Een trigger die strijd zou kunnen ontvlammen. Zet mij nou eens in die situatie en bedenk hoe ik zou reageren op het moment dat ik een top dag heb. Ik heb goed nieuws gekregen, heerlijk gesurft, het is prachtig weer buiten, ik kom thuis en dan komt die trigger. Op dat moment kan ik die trigger goed handelen en reageer rustig.

Maar bedenk nou eens dat ik een enorm vervelende dag achter de rug heb. Alles valt tegen en er lijkt maar geen eind aan de dag te komen. Hetzelfde voorval vindt plaats als ik thuis kom. Reageer ik nog steeds rustig en handel ik het gemakkelijk af? Nee, waarschijnlijk niet. Het is de druppel die de emmer die de hele dag al vult doet overlopen.

Mijn punt is dat als jouw frustratie emmer vol is, dat iemand kan zeggen of doen wat hij wilt, maar het komt niet binnen. Het belangrijkste is daarom om de frustratie emmer te legen in plaats van te verwachten dat je kind goed met tegenvallers omgaat.

#2 Het zelfbeeld van je kind veranderen

Ken je het Pygmalion effect nog van aflevering 2? Deze stelt namelijk dat de verwachtingen van anderen, jouw gedrag en prestaties beïnvloeden. Of in dit geval dat het gedrag van je kind wordt beïnvloed door jouw verwachtingen. Dit is in onderzoek beschreven voor docenten met verwachtingen naar leerlingen en bij trainers naar soldaten tijdens een trainingsweek.

Charles Cooley zei het mooi: ik ben niet wie ik denk dat ik ben. Ik ben niet wie jij denkt dat ik ben. Maar ik ben wie ik denk dat jij denkt wie ik ben. Met andere woorden ik ben wat ik denk dat jij van mij verwacht.

Een kind gedraagt zich onbewust hoe hij denkt dat de omgeving dit van hem verwacht. Opmerkingen die jij maakt over de identiteit van je kind, zorgen onbedoeld voor een versterking van dit gedrag. De tweede opvoed pilaar is dat je het gedrag van je kind positief kan beïnvloeden door je verwachtingen te veranderen.

Ik ga in een aflevering die binnenkort uitkomt dieper in op specifieke acties. Want het is niet alleen andere opmerkingen maken, maar het ligt iets breder.

#3 Demonstreer in plaats van het te vertellen

Volgens de leerpyramide van Bales, leert een kind veel minder door het te horen dan door demonstratie. Met andere woorden, als je het een zegt maar het ander doet, zal wat je doet veel meer impact hebben. Je kind leert door wat het ziet, niet door wat het hoort.

Waar ik naartoe wil is dat je kind ontzettend gevoelig is voor jouw energie. Jouw energie bepaalt of er gevaar dreigt, iets vervelends aan de hand is of hij zich geen zorgen hoeft te maken. Demonstreer het gedrag zelf wat je van je kind zou willen zien.

Dit zijn de drie opvoed pilaren die probleem gedrag van je kind veroorzaken of versterken. Voor vandaag was mijn doel om je dit inzicht te geven. Houd de opvoed show in de gaten want over een paar weken ga ik dit vertalen naar concrete acties hoe je hier in de opvoeding g