Opvoed Show

We kunnen er niet meer omheen, je hebt een telefoon nodig om mee te doen aan de maatschappij. Een telefoon kan letterlijk je leven redden en er zijn 1000en redenen te vinden waarom het je leven verrijkt. 

Maar… het is helaas niet alleen maar positiviteit. De telefoon heb je altijd bij de hand en kan een constante afleiding zijn. Hoe ga jij hier mee om?  Om 100% aanwezig te zijn in een situatie, is het essentieel om de juiste telefoon strategie te hanteren waarbij je telefoon geen afleiding is. 

Telefoon gebruik heeft vele negatieve effecten: auto ongelukken, slaap verstoring, relatie problemen, en waarom ik het vandaag behandel, de ontwikkeling van je kind.

Prioriteiten

Kinderen voelen het haarfijn aan als je er niet helemaal bij bent. Ze voelen dat aandacht en liefde op dat moment beperkt is, waardoor ze er op positieve of negatieve manier om gaan vragen. 

Vanwege alle tijd besparende uitvindingen hebben we nooit in de geschiedenis zoveel tijd gehad om door te brengen met onze kinderen, ondanks dat veel ouders werken. Maar de kwaliteit van deze tijd is ook nog nooit zo laag geweest omdat we niet 100% aanwezig zijn. De telefoon is altijd in handbereik en een constante stoor zender.

Ik ga niet alle onderzoeken erbij pakken waarom het belangrijk is om telefoon tijd te kaderen, want ik denk dat iedereen wel weet hoe schadelijk het kan zijn. 

In plaats daarvan…

Wil ik ingaan op 4 manier om op een gezondere manier met je telefoon om te gaan

#1 No go zones voor je telefoon, bijvoorbeeld in je slaapkamer

#2 Slaap stand. Kies bewust voor een tijd met maximale aandacht met je gezin. Zet de telefoon op slaap stand. 

#3 Minder laagdrempelig. Haal apps van je telefoon die je te vaak opent zonder er bij na te denken. Door een drempel te creëren: bijvoorbeeld de app alleen via de computer of de browser te kunnen openen, is het minder aantrekkelijk om telkens je telefoon erbij te pakken

#4 Notificaties van email en whats app uitzetten. Hierdoor bepaal je zelf wanneer je communiceert. Instant reageren is problematisch als je telkens gedurende de dag gestoord wordt. Het is misschien even wennen voor vrienden als je later reageert, maar alles went!

De challenge

Ik begeef me op glad ijs haha. Het is niet makkelijk toe te geven dat het moeilijk is om je telefoon soms met rust te laten. Maar hopelijk zie je het belang er van in en ga je met kleine stapjes er mee aan de slag. Succes!

Je wilt graag anderen helpen en zegt dan ook (bijna altijd) ja tegen verzoekjes van anderen. Maar wat is de prijs die je er zelf voor betaalt, en anderen? Ik ga vandaag dieper in op [1] wat is assertiviteit, [2] I-model, [3] Begrip vanuit de ander en [5] de challenge. Laten we beginnen!

Als werkende ouder zal je regelmatig te maken hebben dat het maar niet lukt om het “to-do” lijstje af te krijgen.Wat zouden de effecten op je gezin zijn als je vaker niet meer als doel hebt om de hele wereld blij te maken, prioriteiten zou stellen door zo nu en dan nee zou zeggen.

Ouders hebben een over verantwoordelijkheidsgevoel, gevoelens van onzekerheid en boosten dit door voor anderen klaar te staan. Dit gaat helaas veel te vaak ten koste van zichzelf en hun gezin.

Wat is assertiviteit?

Assertiviteit is een manier van communiceren waarin je voor jezelf opkomt, op een duidelijke en respectvolle manier communiceren. Bij assertieve communicatie bespreek je jouw mening en wensen zonder hiervoor de bevestiging of goedkeuring van de ander terug te hoeven krijgen.

Als je niet assertief bent, heet dit passief. Je gaat dan het ene conflict uit de weg, maar betaalt wel een prijs. Die betaal je zelf, maar vaak ook een ander. 

I-Model

Assertieve communicatie is moeilijk voor een hoop mensen. Voornamelijk omdat ze niet geoefend zijn en liever een conflict uit de weg gaan dan hun grenzen aangeven. Daarom wil ik je vandaag handvatten meegeven hoe je gemakkelijk en op een respectvolle manier je grens aan kunt geven.

• Communiceer altijd vanuit je eigen persoon. Bespreek hoe het op je over komt. Als jij dat doet zegt/ voel ik mij… 
• Vermijd de discussie: “Nee ik kan vanavond helaas niet. Geen redenen gebruiken, want de ander heeft altijd “de oplossing”
• Breng de ander in de juiste “emotie” om de grens te ontvangen. Dit kan door specifiek aan te geven hoe de ander je kan helpen, in plaats van aan te vallen wat de ander niet goed doet.

Begrip vanuit de ander

80% van de reactie van de ander heeft met diegene te maken: heeft hij een beroerde dag gehad, een onzekere persoonlijkheid, etc. dan is de reactie heftiger dan wanneer hij goed in zijn vel zit. Maar 20% of vaak nog minder heeft met jou te maken. 

De challenge

Ik vraag je deze week om heel voorzichtig uit je comfort zone te stappen. Durf je het aan? Heel veel succes!

Ik heb de boeken How2Talk2Kids van Adele Faber en Elaine Mazlish en Omdenken van Berthold Gunster gelezen en hier handige opvoed tips uitgehaald. Tijdens deze aflevering wil ik mijn aantekeningen van beide boeken doornemen. 

* Let op de aantekeningen en opmerkingen zijn mijn interpretatie van het boek en dus niet per se de weerspiegeling er van. Als je geïnteresseerd bent in How2Talk2Kids kun je die hier aanschaffen. Als je geïnteresseerd bent in Omdenken kun je die hier aanschaffen. 

How2Talk2Kids

Algemene observaties

1. Het boek gaat over het effectief communiceren met je kind. Het boek kruipt erg in de rol van het kind en hoe dingen op haar overkomen. Daarmee wordt de vergelijking getrokken met hoe wij als volwassenen op andere volwassen zouden reageren. 

2. We reageren heel erg vanuit een instinct, hoe wij de wereld zien en wat wij er van vinden. Hierbij kijken we soms te weinig vanuit het perspectief van het kind te zien. Dit boek maakt dit door middel van voorbeelden duidelijk. Het opent je ogen hoe dingen op het kind over kunnen komen en geeft ruimte om na te denken over je eigen invulling hierop.

3. We zoomen soms in op de dagelijkse details en vergeten hierbij het overall plaatje. Wat is jouw doel van de opvoeding? Hoe zou jij willen dat je kinderen zich ontwikkelen? Welke eigenschappen, vaardigheden, normen en waarden? Antwoorden op deze specifiek vragen, kan je helpen om de dagelijkse details in perspectief te zetten. Om niet elk conflict aan te gaan. Is het nou echt zo erg? Ik noem het zelf niet uit principe opvoeden. Eigenlijk maakt de overtreding niet heel veel uit maar gewoon omdat je denkt dat het zo hoort, ga je de confrontatie aan. Door jouw overall doelen te weten, zal het je veel energie schelen dat je niet overal op in hoeft te gaan. En je kinderen zullen zich ook vrijer voelen!

4. Ben jij de held of de mentor van je kind? Met andere woorden, als je kind een vergissing maakt, faalt of vast zit: Neem je het dan over om je kind direct beter te laten voelen, of coach je je kind om met de situatie om te gaan. In een ander (marketing) boek van Don Miller praat hij over de gids en de held. In elke Hollywood film je een held en een mentor: Batman en Alfred, Luke Skywalker en Obi One, Ninja Turtles en Splinter. Zou je ook de mentor voor je kind kunnen zijn? Dus niet de held die de problemen oplost maar de begeleider waarbij je kind de situatie oplost of het gevoel heeft controle te hebben over de oplossing.

Mijn take aways van het boek

• Stemming van de leraar of ouder heeft een grote invloed op het gedrag van je kind.
• Erken de gevoelens van je kind. I.p.v. snel gevoelens om te willen draaien, laat ze hun emoties eens uitspreken en vraag wat een oplossing zou kunnen zijn i.p.v. direct er één aan te dragen, weg te wuiven of lastig te vinden. 
• Als je wilt dat je kind coöperatief gedrag vertoont, vermijd beschuldiging (kun je nou nooit normaal doen) en een etiket plakken (je kamer is een zwijnenstal), maar in plaats daarvan geef een keuze of omschrijf jouw gevoel. Breng je kind in de situatie waarin hij kan helpen, dan motiveer je tot coöperatief gedrag.
• Eigenwaarde van je kind vergroten door gewenst gedrag specifiek te prijzen (alles wat je aandacht geeft groeit).
• Bevrijd je kind van een rol. Ken je het Pygmailian effect nog? Benoem het gedrag en benoem het niet als identiteit.

Omdenken

Algemene observaties

Omdenken is op een andere manier met problemen omgaan. Het is het tegenovergestelde van vast denken: we krijgen te maken met een probleem en direct gaan

Volgende week zondag is het vaderdag dus ik wil deze aflevering in het teken zetten van je relatie, om een power team te creëren. Voor jezelf en voor hem. Komende week kun je hem het beste kado geven: een positieve relatie. Weet je nog over het doorbreken van het patroon? Verander jouw rol en hij verandert vanzelf mee. 

Ten behoeve van je eigen geluk, dat van je partner maar ook als voorbeeld voor je kinderen is je relatie van groot belang. Ik ga vandaag dieper in op [1] negativiteit als standaard, [2] laat hem winnen, [3] assertieve communicatie formule, [4] twee tips uit de wetenschap en [5] de challenge. Laten we beginnen!

Negatief als default

Ons miljoenen oude brein registreert negativiteit veel intenser dan positiviteit. Aan het einde van de vakantie hoor je veel meer over de tas die te laat was aangekomen en de ene dag regen dan over alle prachtige dingen. 

Kritiek komt hiermee ook veel zwaarder aan dan een compliment. Als je 100 complimenten ontvangt en één keer kritiek, zal de kritiek toch blijven hangen. Hoe zit dit in jouw relatie? Is er een goede balans tussen complimenten en kritiek?

Laat hem winnen

 “Waarom heb je de afwas niet gedaan?” Een die nog wel eens voorkomt in het gemiddelde huishouden. Maar niet een vraag waar hij winnend op kan antwoorden. Of hij is dom want hij is het vergeten of hij is een eikel want hij heeft het niet gedaan.

Bekijk het grotere plaatsje en leg geen frustratie in je vraag. Niet voor hem, maar voor jezelf. Minder frustratie ervaren betekent meer energie, waarin je partner gemotiveerder raakt om de afwas te doen (de afwas is uiteraard een metafoor :)).

In plaats van bovenstaande vraag, geef aan wat het met je doet als je thuis komt en de afwas is niet gedaan. “Lieverd, als ik thuis kom zou ik het zo fijn vinden als de afwas is gedaan. Zou je deze alsjeblieft voor me willen doen?”. 

Assertieve communicatie formule

Zoals je hoort gaat het over jouw gevoelens die de afwas met zich meebrengt en niet over zijn acties. Op het moment dat je iemand kan helpen, is de kans groter dat je het WILT doen.

De formule gaat als volgt: “Als je X wel/niet doet, dan voel ik mij Y. Zou je dit voor me willen veranderen?”

2 tips vanuit onderzoek

Gottman is een wetenschapper naar de relaties van ouders. Hij heeft onder andere twee aspecten geobserveerd die hij ziet in gelukkige relaties tegenkomt. 

1. Lief tegen elkaar zijn 
2. Een ratio van 5 versus 1 van positieve en negatieve commentaren.

Challeng

Ben je toegewijd om deze week je communicatie te veranderen ten behoeve van de relatie en voorbeeld voor de kinderen? Heel veel succes. Ik geloof in je!

Ik heb een gratis checklist geschreven met stap voor stap hoe je met een driftbui van je kind in het openbaar om kunt gaan. Lees de checklist eerst door voor je de aflevering luistert.

Download de checklist

Ik wil vandaag dieper ingaan op [1] wat is een driftbui precies [2] 1ste fase van een driftbui: je kind wordt boos maar is nog aanspreekbaar [3] 2e fase: de driftbui  [4] 3e fase: als de rust is wedergekeerd en [5] de challenge

Betekenis van een driftbui

Je kind wordt overspoeld met een boosheid of frustratie en uit dit op ongecontroleerde wijze. Het lukt niet meer om de emotie op een rustige manier te uiten. De driftbui kan zich uiten in huilen, gillen, schoppen, slaan, met dingen gooien of dingen stuk maken. Ze kan brutaal en agressief zijn. 

1ste fase

• Empatisch luisteren 
• Geef aan dat het OK/ logisch is om je zo te voelen maar dat je er helaas niks aan kan veranderen
• Twee keuze tool

2de fase

• Laat op dit moment verbaal en/of non-verbaal je onvoorwaardelijke liefde en acceptatie zien
• Bied een alternatieve manier aan om boosheid te uiten
• Stel je principes uit tot de derde fase
• Benoem wat je kind wel goed doet
• Negeer de mening van omstanders
• Reageer altijd op dezelfde manier

3e fase

• Na een driftbui heeft je kind liefde nodig 
• Geef aan dat ze mag er zijn en je van haar houdt 
• Keur buitensporig gedrag af maar niet het kind
• Help haar in haar ontwikkeling en maak samen een plan

De Challenge

Perfect als je de challenge tijdens een driftbui kan oefenen, maar bedenk dat het ook in andere situaties kan. Ik besef me dat ik wat van je vraag als ouder, maar ik weet ook dat je het aankunt, echt waar.

Het staat buiten kijf dat je onvoorwaardelijk van je kind houdt, maar waarom heb ik er dan toch voor gekozen om er een aflevering aan te wijden? Nou, soms is iets voor jou heel erg duidelijk en lijkt het alsof je dit heel erg uitstraalt, maar komt het niet zo over bij je kind. 

Vandaag wil ik dieper in gaan op bewust worden wat onvoorwaardelijke liefde naar je kind voor jou betekent, en hoe je hierover met je kind over kunt praten. Het is namelijk gemakkelijk om trots te zijn als alles goed gaat, maar juist in tijden van tegenslag is het belangrijk om te laten zien uit welk hout je gesneden bent. Ik wil vandaag bespreken [1] onvoorwaardelijke liefde als waarde [2] gedrag versus je kind afkeuren [3] effecten van onvoorwaardelijke liefde en [4] de challenge

Onvoorwaardelijke liefde als waarde

Onvoorwaardelijke liefde is jouw liefde aanbieden en tonen zonder dat hier voorwaarden aan zitten. Onvoorwaardelijke liefde naar je kind betekent op mooie momenten maar ook in moeilijke tijden liefde en acceptatie laten zien. 

Dit betekent niet dat je niet boos mag zijn, of je kind nooit vervelend mag vinden. Maar aan je kind LATEN ZIEN dat er geen grenzen zit aan jouw liefde.

Om onvoorwaardelijke liefde in moeilijke tijden op de beste manier naar je kind te kunnen tonen is het van belang om deze voor jezelf uit te werken. Wat betekent onvoorwaardelijke liefde voor jou. Net als met al je waarden is het belangrijk om zo specifiek mogelijk te zijn en het uit te werken in acties. 

Onvoorwaardelijke liefde communiceren naar je kind

Een ander aspect wat ik altijd benadruk aan mijn klanten is om NOOIT je kind af te wijzen, maar alleen haar acties. Je kunt bijvoorbeeld zeggen: ik vind je geweldig maar ik vind het niet leuk als je tegen me schreeuwt. 

Onvoorwaardelijke liefde tonen, komt niet altijd over bij je kind. Dit kan verschillende factoren hebben, maar het is goed om te praten over de onvoorwaardelijke liefde. Dit kun je direct aan je kind vragen: Weet je dat, ondanks dat ik soms ook boos ben, mama altijd van je zal houden?

Effecten van onvoorwaardelijke liefde

Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat een kind dat onvoorwaardelijke liefde heeft ervaren:

• Een diepere relaties met ouders heeft 
• Gezonde relaties in het algemeen heeft
• Veerkracht toont in stressvolle situatie
• Een positiever zelfbeeld heeft
• Minder angstig is

Challenge

Powervolle, maar lastige challenge deze week. Go get them.. Ik geloof in je!

 “Your beliefs become your thoughts.  Your thoughts become your words.  Your words become your actions.  Your actions become your habits.  Your habits become your values.  Your values become your destiny.” ~ Mahtma Ghandi

En deze kettingreactie gaat ook andersom. Ik wil focussen op ~ woorden worden je gedachten en die worden je overtuigingen ~ en dus andersom. Je gedachten zijn zoveel belangrijker dan op het eerste oog lijkt. Je gedachten worden je werkelijkheid, je bestemming. Juist daarom is het belangrijk om hier bewust van te zijn.

Ik wil het met jullie hebben over hoe je tegen jezelf praat en welke impact dit heeft op je leven. Ik wil dieper ingaan op [1] duiveltje versus engeltje op je schouder [2] het belang van je normen en waarden en [3] de challenge. 

Laten we beginnen!

‘Wat gij niet wilt dat u geschiedt, doe dat ook een ander niet.

We kennen deze uitspraak allemaal maar heb je hem ook wel eens anders geïnterpreteerd? Hoe je tegen anderen praat, praat ook zo tegen jezelf. Tijdens mijn coaching kom ik er telkens achter dat we ons tegen anderen met veel begrip reageren, op een veel coulantere manier. “Ah joh, dat kan iedereen toch eens gebeuren, volgende keer beter. Niemand is perfect”. Is wat we tegen anderen kunnen zeggen, maar tegen onszelf zijn we niet zo coulant en veel strenger.

Duiveltje versus engeltje

Iedereen, echt iedereen heeft een duiveltje en engeltje op de schouder. Maar wie is het luidst?

Ouders zijn erg goed zijn in zichzelf veroordelen over… nou ja alles eigenlijk. De lat ligt erg hoog en het is hierdoor moeilijk om te slagen, succes te ervaren. Herken je jezelf hierin? Laat ook jij het duiveltje veel luider zijn? Hoe kun je dit omdraaien?

Normen en waarden

Om het engeltje een luidere stem te geven en meer zelfvertrouwen te ontwikkelen moeten we leren om de wereld van binnen naar buiten te interpreteren i.pv. andersom. Niet aan de verwachtingen van de maatschappij proberen te voldoen maar een moment stil staan bij wie je eigenlijk zelf wilt zijn. Hoe zou je beschreven willen worden door je omgeving? Begin hier eens naar te handelen. 

Challenge

Wat denk je van de challenge van deze week. Haalbaar? Heel veel succes. Go get them.. JE KUNT HET!!

Het kan confronterend zijn om je kind te zien praten of gedragen want het is echt een kopie van jezelf. Herkent iemand dit gevoel?

Hetzelfde geldt voor jouw energie. Je bent een veilige haven voor je kind. Haar reactie hangt af van jouw reactie. (Non) verbaal maar voornamelijk ook in je energie. Kinderen voelen dit haarfijn aan en nemen deze emotie en energie over. Als je gefrusteerd en boos bent op je kind en je wilt dat ze rustig wordt, zal dit niet werken. Zoeits als schreeuwen dat de ander rustig moet doen. 

In plaats daarvan, vermijd om uit emoties te reageren. Zorg dat je in je interactie met je kind rationeel bent. 

Wow, is dat mogelijk? Jazeker!

Hoe? Door diep door je buik te ademenen en hardop uit te ademen. Ademhaling is de communicatie tussen je bewustzijn en autonome zenuwstelsel. Rustig ademhaling brengt je emotionele centrum in je brein tot rust.

Als dit niet direct effect heeft, is het helemaal niet erg als je even weg moet lopen om tot je zelf te komen: “Mama loopt even weg om niet boos te worden maar komt zo weer terug”. Zo leer je je kind ook wat het kan doen bij boosheid.

Een keer niet gelukt? Geen probleem! Bied je excuses aan je kind aan en vertel hoe je had gewild dat je had gereageerd. Je hoeft niet perfect te zijn en dit wil je ook aan je kind laten zien. Niemand is perfect en sorry zeggen is iets heel normaals wat papa en mama ook doen. Stel dus een voorbeeld hoe je wilde dat zij reageert in een dergelijke situatie. Je mag fouten maken en wees hierin een voorbeeld voor je kind.

Challenge

Succes met de challenge van deze week. Go get them… Je kunt het!

Om autonome kinderen op te voeden is het belangrijk dat ze leren om de juiste keuzes te maken. En dit kun je op dagelijkse basis met je kind oefenen. En daarbij voorkom je een hoop confrontaties. Laat het me beter uitleggen:

Alles wat je aandacht geeft groeit. Dus ik ben groot voorstander van om kinderen aandacht te geven op het moment dat ze positief gedrag laten zien waarvan we willen dat ze dit vaker doen. Aandacht als een vorm van beloning. 

Op het moment dat (1 van) je kind(eren) gedrag laat zien waarvan je zou willen dat ze dat verandert, dan is de “Twee keuze” tool een goeie om beperkt aandacht te geven aan het negatieve gedrag. Het kind kan doorgaan met het negatieve gedrag met een consequentie, of het gedrag veranderen met een positieve uitkomst. Net als in het echte leven.

Twee keuze tool

Jeroen zit video’s te kijken op de iPad terwijl jij en je partner aan het kletsen zijn. De iPad staat te hard. Na een aantal keer vragen of de Ipad zachter kan of dat Jeroen zijn koptelefoon pakt, doet Jeroen de iPad steeds weer harder. op dit moment kun je hem de twee keuzes bieden: “Of je laat de iPad op deze volume staan en ik zet hem over precies 30 seconden uit of je pakt je koptelefoon en je mag nog 15 minuten doorkijken”.

Welke andere voorbeelden van positieve bekrachtiging of consequentie van gedrag kun je verzinnen?

LET OP: De tweede optie blijft het meest hangen. Van nature beginnen we altijd met de keuze die je wilt die ze kiezen, maar doe dit andersom. Altijd eindigen met het gewenste gedrag. Ook altijd een realistische consequentie bedenken en NOOIT bluffen!

Bij niet luisteren, zet de consequentie door. De eerste keer kan dit een hoop herrie veroorzaken, helemaal als hij niet gewend is dat je een consequentie doorzet, maar geloof me dit is het waard. Dit is een waardevolle les waardoor hij de volgende keer beter zal kiezen. 

Houd het veilig maar negeer het negatieve gedrag zoveel mogelijk. Jeroen mag boos zijn en laat hem dat zijn. De consequentie kan een grote teleurstelling zijn waarvan hij tijd nodig heeft om dit te verwerken. Geef hem die tijd. Benoem ook altijd wat hij wel goed doet. Bijvoorbeeld als hij goed met boosheid omgaat. 

Challenge

Veel succes met de challenge van deze week. Ik ben erg benieuwd hoe je kind op deze nieuwe manier van opvoeden reageert!

Ieder mens gedraagt zich zoals die denkt dat dit door de omgeving wordt verwacht. Welke rol heb jij in sociale kringen? De grappenmaker, de stille kracht, de feitjes kenner. Onbewust gedraag je je zoals je denkt dat dit van je verwacht wordt, de rol die je speelt in sociale kringen. 

Bij kinderen is dit niet anders. Die gedragen zich hoe zij denken dat dit door de buitenwereld wordt verwacht en hier heb je als ouder een grote rol in. Hoe zie jij je kind en hoe verwacht je dat je kind het gaat doen in welke situatie? Grote kans dat dit uitkomt, vanwege deze verwachtingen.

Pygmalion effect

Robert Rosenthal is de bedenker van het Pygmalion effect. Hij heeft onderzoek gedaan naar de verwachtingen van docenten naar leerlingen en het effect hiervan op hun gedrag en resultaten. Hij manipuleerde intelligentie tests van een random gekozen groep kinderen in de klas en gaf bij de docent aan dat deze kinderen naar verwachtingen gingen floreren in het komende schooljaar. Deze random gekozen groep presteerde significant hoger dan de eerste originele test zou vermoeden.

Thuissituatie

Terug naar de thuis situatie. Hoe kun je dit nou vertalen naar de thuissituatie? Nou:

1. Zie gedrag los van hun identiteit. Een kind kan zich op vele manier ontwikkelen. Als het nu slecht luistert is het niet een kind dat slecht luistert maar een kind die dit gedrag laat zien. Misschien een klein verschil maar significant op hoe het kind zal reageren.
2. Wees bewust hoe je over je kinderen praat. Als ze er bij zijn EN als ze er niet bij zijn. Kinderen zijn super gevoelig voor je energie en de kleinste onbewuste signalen worden al opgepakt om aan “jouw verwachtingen te voldoen”.
3. Alles wat je aandacht geeft groeit. In plaats van te focussen op het gedrag wat niet goed gaat, wat gaat wel goed en vergeet dit niet te benoemen. 
4. Creëer nieuwe verwachtingen en zoek bewijs uit het verleden en heden waarom deze kloppen.

Check out de challenge van deze week aan het einde van de aflevering!

Links
Video die het Pygmalian effect uitlegd.