پادکست ۱۰ صبح

خیلی‌ها، چه درس‌اش را خوانده باشند و چه نه، درباره‌ی لزوم سیستمی فکر کردن و سیستمی نگاه کردن به کسب و کار می‌دانند و صحبت می‌کنند. اما کمتر کسی است که ایده‌ای داشته باشد که واقعاً چطور می‌شود به یک کسب و کار نگاه سیستمی داشت.

در این قسمت ابتدا درباره‌ی اهمیت داشتن نگاه سیستمی به کسب و کار صحبت کرده‌ایم و بعد گفته‌ایم که نداشتن چنین نگاهی، چطور می‌تواند به بیزینس صدمه بزند. سپس، یک مثال خیلی ساده از استقرار این نگاه سیستمی را با هم بررسی کرده‌ایم.

در ادامه هم آقای امیرحسین کارآگاه، مدیرعامل شتابدهنده‌ی پرسیس ژن، مقداری درباره‌ی روش کاری این شتابدهنده و مسیر موفقیت آن در 3 سال گذشته صحبت کرده است.

پیش از این درباره‌ی یکی از مهم‌ترین بخش‌های ""اقتصاد"" یک توافق سرمایه‌گذاری یعنی ارزش‌گذاری صحبت کرده بودیم؛ اما بخش اقتصاد، چیزی فراتر از ارزش‌گذاری است و لازم است موضوعات دیگری هم در آن بررسی شوند؛ مواردی مانند روش واگذاری سهام به بنیان‌گذاران (بله؛ بنیان‌گذاران ممکن است از ابتدا مالک همه‌ی سهام خود نباشند!)، اخراج بنیان‌گذاران، تضمین تملک سهام آتی و نقد شوندگی دارایی‌ها در صورت انحلال یا ورشکستگی.

در ادامه هم آقای امیرحسین کارآگاه، مدیرعامل شتابدهنده‌ی پرسیس ژن، درباره‌ی علت و چگونگی راه‌اندازی این شتابدهنده‌ی متفاوت برای ما صحبت کرده است.

دو قسمت قبل درباره‌ی اهمیت بخش‌های کنترل در مذاکرات و قراردادهای سرمایه‌گذاری صحبت کردیم. در این قسمت مقداری مفصل‌تر (و البته باز هم خلاصه نسبت به کل مبحث!) بخشی از بندهای کنترلی مرسوم در قراردادها را بررسی کرده‌ایم.

مباحثی مانند ترکیب اعضای هیأت مدیره، حق تقدم در خرید سهام، وضعیت مالکیت معنوی و حق وتو در هیأت‌مدیره و مجمع عمومی، تنها تعدادی از مباحث کنترلی هستند که در این قسمت درباره‌ی آنها بحث شده است.

این پادکست را با یادآوری این نکته‌ی اساسی گوش کنید که در ارتباط بین سرمایه‌گذار و سرمایه‌پذیر، همه چیز بر مبنای اعتماد است!

در این قسمت قصد داشتیم بندهای کنترلی قرارداد بین سرمایه‌گذار و استارتاپ را مرور کنیم، اما بحث به اینجا کشید که سرمایه‌گذاران و VCها از چه روش‌هایی برای نظارت و کنترل استارتاپ‌ها استفاده می‌کنند.

درباره‌ی علت لزوم این نظارت هم صحبت کردیم و گفتیم که اصولاً در ارتباط بین سرمایه‌گذار و سرمایه‌پذیر، همه چیز بر اساس اعتماد است :) و به همین خاطر طرفین تلاش می‌کنند تا جای ممکن همدیگر را کنترل کنند.

در ادامه هم بخش دوم مصاحبه با امین اسرافیلی، بنیان‌گذار و مدیرعامل رادیس، را می‌شنوید و با چالش‌های جذب سرمایه‌ی این استارتاپ کمی متفاوت آشنا خواهید شد.

خیلی از استارتاپ‌ها حین مذاکرات جذب سرمایه صرفاً روی ارزش‌گذاری بالاتر اصرار می‌کنند، غافل از اینکه سرنوشت استارتاپ را معمولاً بندهای دیگر قرارداد است که تعیین می‌کند؛ مواردی که از آنها با عنوان "بندهای کنترلی" نام می‌بریم.‏

در این قسمت درباره‌ی این صحبت کرده‌ایم که چرا توجه به بندهای کنترلی مهم است و چطور یک سرمایه‌گذار می‌تواند با توجه به وجود یا عدم وجود یک بند کنترلی در قرارداد، سرنوشت کار شما را تغییر دهد.‏

همچنین درباره‌ی علت و منشأ اصلی وجود بخش "کنترل" در قراردادهای سرمایه‌گذاری گپ زدیم و گفتیم چقدر همه چیز بر اساس اعتماد متقابل اتفاق می‌افتد!

در ادامه هم بخش اول مصاحبه با امین اسرافیلی، بنیان‌گذار استارتاپ رادیس، را می‌شنوید و با این استارتاپِ کمی غیرمتعارف آشنا می‌شوید.

چه بخواهیم و چه نخواهیم، روش‌های کمی ارزش‌گذاری استارتاپ‌ها حتی برای استارتاپ‌های مراحل اولیه هم به کار می‌روند؛ چرا که بعضی افراد و سرمایه‌گذاران کمتر آشنا با منطق استارتاپی، فقط از اینجور روش‌ها سر در می‌آورند!

در این قسمت، خیلی کوتاه درباره‌ی روش محبوب و معروف ""جریان نقدی تنزیل شده"" و البته دو روش کمی دیگر صحبت کرده‌ایم و توضیح داده‌ایم که چرا استفاده از روش‌های کمی هم بعضاً با عدم قطعیت‌های بالا همراه است!

این قسمت کاربردی را همراه با یک امید ساکت و یک میثم پر حرف بشنوید!

وقتی صحبت از تأمین مالی می‌شود، یکی از اولین گزینه‌هایی که به ذهن می‌رسد "جذب سرمایه" است. در حالی که جذب سرمایه نه تنها همیشه بهترین راه تأمین مالی نیست، که در مقایسه با دیگر روش‌های تأمین مالی اغلب مواقع راه پر دردسرتری هم هست.‏

در این قسمت درباره‌ی راه‌های دیگری که بر اساس آنها می‌توان تأمین مالی کرد صحبت کرده‌ایم و پیشنهادهایی داده‌ایم که ممکن است با خیلی از آنها از پیش آشنا باشید؛ اما این یادآوری کمک می‌کند با ذهن بازتری به مفهومی به نام "تأمین مالی" فکر کنید.‏

در ادامه هم با آقای تیم لطیف، هم‌بنیان‌گذار و مدیرعامل استارتاپ "ازکی"، گپ زده‌ایم و با تشکیل این استارتاپ و روش مدیریت این کارآفرین سریالی آشنا شده‌ایم.

ارزش‌گذاری استارتاپ‌ها به همین سادگی هم نیست! هزار نکته‌ی باریک‌تر ز مو اینجاست که پیش از ارزش‌گذاری باید به آنها دقت کنیم.

در این قسمت چند نکته‌ی تأثیرگذار در ارزش‌گذاری را مرور کرده‌ایم؛ مواردی مثل ارزش‌گذاری بر اساس شاخص‌های کلیدی عملکرد، اهمیت زمان ارزش‌گذاری در عدد نهایی، ارزش‌گذاری استارتاپ‌های بدون درآمد و ...

بعلاوه، درباره‌ی اهمیت بیشتر ""کنترل"" در مقایسه با ارزش استارتاپ در به نتیجه رسیدن یک توافق سرمایه‌گذاری حرف زده و میثم هم یکی از اشتباه‌های خودش در قسمت‌های قبلی را اصلاح کرده است.

"پس از معرفی روش "برکوس"، نوبت به معرفی روش بسیار خوب "کارت امتیازی" می‌رسد.

در این قسمت درباره‌ی گام‌های سه‌گانه‌ی روش "کارت امتیازی" در ارزش‌گذاری استارتاپ‌ها صحبت کرده‌ایم و گفته‌ایم که چرا در شرایط فعلی نمی‌شود از این روش در ایران استفاده کرد!

در ادامه هم قسمت دوم مصاحبه با "نیما نامداری" معاون توسعه و نوآوری شرکت ارتباط فردا را می‌شنویم.

در ابتدای این قسمت بحث کوتاهی در مورد فلسفه‌ی ارزش‌گذاری استارتاپ‌های بذری (Seed Stage) کرده‌ایم و درباره‌ی دشواری ارزش‌گذاری آنها گپ زده‌ایم.

در ادامه هم اولین روش ارزش‌گذاری استارتاپ‌ها یعنی ""برکوس"" (Berkus) معرفی شده و گفتیم که استفاده از اعداد این روش کار درستی نیست و حتی شاید بتوان گفت که کمتر کسی است که در ایران تجربه‌ی کافی برای استفاده از این روش بسیار ساده را داشته باشد!

در این قسمت میزبان ""نیما نامداری"" معاون توسعه و نوآوری شرکت ارتباط فردا هم بودیم که در آن نیما درباره‌ی تجربیاتش از راه‌اندازی این شرکت برای‌مان گفت.