پادکست هنگامه

اعظم خاتم

جامعه شناس توسعه و مطالعات شهری

دکترای مطالعات شهری، دانشگاه یورک کانادا

اعظم خاتم سابقه‌ای طولانی در تحقیق، تدریس و انتشار در زمینه معضلات توسعه و مسائل شهری در ایران و خاورمیانه دارد. او تحصیلات خود را در دانشگاه تهران در حوزه جامعه‌شناسی آغاز کرد و دکترای خود را در زمینه محیط شهری از دانشگاه یورک کانادا دریافت ‌کرده است. او در دهه هفتاد و هشتاد شمسی از یکسو به عنوان برنامه‌ریز شهری و توسعه در طرح‌های مختلف فعالیت می‌کرد و از سوی ‌دیگر به عنوان محقق مستقل در انجمن جامعه‌شناسی ایران و سازمان محققان مستقل مسائل زنان مسئولیت اداره گروه‌های تحقیقاتی مختلف را به عهده داشت. از جمله فعالیت‌های برنامه‌ریزی او تدوین سیاستهای مسکن اجتماعی در ایران، مشارکت در طرح هدایت توسعه تهران (۱۳۸۵)، هدایت برنامه‌های توانمندسازی سکونتگاه‌های غیررسمی در شهرهای مختلف و برنامه‌های اشتغال زنان در ایران بوده است. تهیه این برنامه‌ها او را در شناخت دقیق سیاستهای کلان و برنامه‌های توسعه دولتی یاری کرده در حالی که او در عین‌حال به طور فعال تحقیقات شخصی خود را برای شناخت تحولات اجتماعی کشور درماورای این طرح و برنامه‌ها ‌دنبال کرده است. بنابراین مقالات او بر‌ایند این دو نوع علاقه و تجربه متفاوت است. آخرین مقاله او به فارسی به نام « گفتارها و سیاست‌‌‌های  توسعه در ایران بعد انقلاب» درخرداد ماه سال ۱۳۹۸ در مجله گفتگو به چاپ رسیده است. اما موضوع بحث این اپیزود کتاب « توانمندی زنان: نقدی به رویکردهای رایج توسعه به زنان» است که بیش از یک دهه قبل توسط انتشارات آگه به چاپ رسید.

لینک مقاله گفتارها و سیاست‌‌‌های  توسعه در ایران بعد انقلاب

https://bit.ly/2Ijz5Po

در این اپیزود ابتدا کمی درباره توانمندسازی زنان در جریان اصلی صحبت خواهم کرد و سپس از زبان برخی همراهان این پادکست به تعدادی از ابهامات و پیچیدگی‌های این مفهوم اشاره خواهد شد. برای این اپیزود همراه با جمعی از همراهان پادکست کتاب زیر را خواندیم.

توانمندی زنان: نقدی بر رویکردهای رایج توسعه

گردآوری و تدوین: اعظم خاتم

مؤلفان:

نایلا کبیر، ویویان وی، فریدا شهید

مترجمان: فاطمه صادقی، اعظم خاتم، اکرم خاتم، هما مداح، فاطمه محمدی

نشر آگه

سایر منابع:

Women’s Empowerment Principles: Equality Means Business

https://www.unwomen.org/en/digital-library/publications/2011/10/women-s-empowerment-principles-equality-means-business#view

https://www.unwomen.org/en/digital-library/publications/2011/10/women-s-empowerment-principles-equality-means-business#view

Duflo, E 2012, Women Empowerment and Economic Development, Journal of Economic Literature 2012, 50(4), 1051–1079

Where are all the women?

https://www.weforum.org/agenda/2015/10/where-are-all-the-women/

Missing women—revisited

Reduction in female mortality has been counterbalanced by sex selective abortions

Amartya Sen,

The decline in 'missing women' in Bangladesh

https://www.opendemocracy.net/en/5050/decline-in-missing-women-in-bangladesh/

https://www.nytimes.com/2017/10/05/opinion/the-myth-of-womens-empowerment.html

ترجمه این مقاله در این آدرس:

افسانه توانمندسازی زنان - رفیعه ذکریا - فلاخن ۸۷

http://manjanigh.com/?p=2516

اعظم بهرامی پژوهشگر و فعال محیط زیست و برابری جنسیتی است.

این سومین اپیزود از سری «جنسیت و توسعه» است که در آن با اعظم بهرامی درباره اهداف توسعه پایدار و برابری جنسیتی مصاحبه کرده‌ام

اپیزود قبلی مقدمه این اپیزود است و اگر با این اهداف چندان آشنا نیستید ابتدا آن را گوش دهید

در این اپیزود درباره موارد زیر حرف زده‌ام:

روند و بحثهایی که منجر به تدوین اهداف توسعه پایدار شد

اهداف توسعه پایدار را چطور باید فهمید

انتقادات اقتصاددانان فمینیست بر رویکردهای برابری جنسیتی در توسعه چه بود

اشاره به برخی آمارهای برابری جنسیتی

رویکرد سازمان ملل برای دستیابی به برابری جنسیتی

منابع:

Gender mainstreaming in The Wiley Blackwell Encyclopedia of Gender and Sexuality Studies, First Edition. Edited by Nancy A. Naples.

Development policies, in The Elgar Companion to Feminist Economics

https://www.unwomen.org/en/digital-library/publications/2010/1/gender-responsive-budgeting-in-practice-a-training-manual

http://www3.weforum.org/docs/WEF_GGGR_2020.pdf

http://hdr.undp.org/en/content/table-3-inequality-adjusted-human-development-index-ihdi

http://hdr.undp.org/en/content/gender-inequality-index-gii

https://www.oxfam.org/en/research/gendered-impact-imf-policies-mena

https://pecritique.com/2020/03/08/%d8%b2%d9%86%d8%a7%d9%86-%d9%85%db%8c%d8%a7%d9%86-%d8%af%d9%88-%d8%aa%db%8c%d8%ba%d9%87%e2%80%8c%db%8c-%da%a9%d8%a7%d8%b1-%d8%ae%d8%a7%d9%86%da%af%db%8c-%d9%88-%da%a9%d8%a7%d8%b1-%d9%85%d8%b2%d8%af/

افسانه آموزش رایگان از این توئیت:

https://twitter.com/Adovom/status/1280488807444480000

به نقل از:

مقاله‌ی «سهم دهک‌های درآمدی در ظرفیت دانشگاه‌های برتر» از دکتر رضا امیدی و گفت و گوی ایشون با روزنامه‌ی ایران با عنوان «پیامدهای کالاشدگی آموزش در تربیت لاکچری»

این اولین اپیزود از یک سری جدید و کوتاه در موضوع جنسیت و توسعه است. در این اپیزود درباره ۳ مفهوم حرف زده‌ام: «زنانه‌شدن کار»، «زنانه‌شدن فقر» و «جنسیت و مصرف».

منابع این اپیزود:

Feminization of Labor - Zach Richer - The Wiley-Blackwell Encyclopedia of Globalization, First Edition. Edited by George Ritzer.

Feminization of poverty - Sylvia Chant - The Wiley-Blackwell Encyclopedia of Globalization, First Edition. Edited by George Ritzer.

Gender and Consumer culture - Emma Casey - The Wiley Blackwell Encyclopedia of Consumption and Consumer Studies

Definitions of Gender - Joan C. Chrisler & Sarah A. Lamer - The Wiley Blackwell Encyclopedia of Gender and Sexuality Studies, First Edition. Edited by Nancy A. Naples.

موسیقی ابتدایی:

https://www.youtube.com/watch?v=rmI7wuKYeF4

موسیقی پایانی:

https://www.youtube.com/watch?v=fToFkYI5h4w

کمک دوجانبه زیر مجموعه مفهوم کلی‌تر کمک خارجی است. کمک خارجی منتج از منطقی است که میگوید کشورهای توسعه‌یافته باید به کشورهای در حال توسعه کمک کنند تا آنها هم شرایط اقتصادی‌شان بهتر شود.

بخش اول (اپیزود ۶) مقدمات بود و این بخش کمی تحلیل.

در این قسمت ضمن نگاهی به شکل‌گیری این گفتمان در ایالات متحده مروری کردم بر بستر بزرگتری که کمک خارجی یکی از عناصر آن است. و اینکه چطور میشود که به ازای هر ۱ دلاری که وارد کشورهای در حال توسعه میشود ۲۴ دلار از آنها خارج میشود!

آیا با این وضع هنوز جای سوال است که چرا برخی کشورها پیشرفت نمی‌کنند؟

متن هر اپیزود به همراه منابع را میتوانید در این آدرس پیدا کنید.

https://hengamehpodcast.wordpress.com/

کانال تلگرام پادکست:

https://hengamehpodcast.wordpress.com/

یک توضیح: من هر اپیزود را با یک آهنگ بدون کلام آغاز و با یک آهنگ سیاسی-اجتماعی تمام میکنم. اگر از تلگرام گوش میکنید اهنگ‌ها کامل است. اما اگر از اپلیکیشن‌های پادکست گوش میکنید حدود یک دقیقه بیشتر نیست.

اپیزود ششم: کمک دوجانبه

(Bilateral Aid)

کمک دوجانبه زیر مجموعه مفهوم کلی‌تر کمک خارجی است. کمک خارجی منتج از منطقی است که میگوید کشورهای توسعه‌یافته باید به کشورهای در حال توسعه کمک کنند تا آنها هم شرایط اقتصادی‌شان بهتر شود.

در این اپیزود مفاهیم و مقدمات کلی این موضوع طرح شده است. بالاخره موفق شدم به پرتکرارترین بازخوردی که در این مدت گرفته‌ام عمل کنم و اپیزود کوتاه‌تر! تولید کنم. در واقع این موضوع را به دو بخش تقسیم کردم. بخش اول که این اپیزود باشه مقدماته. بخش دوم که چند هفته دیگه منتشر میشه کمی تحلیل.

در این اپیزود مروری کرده‌ام بر برخی مفاهیم و روند تاریخی رویکردهای این حوزه

فهرست مطالب و زمان هر مطلب در اپیزود به شرح زیر است:

۵:۵۲ - مقدمه و مرور فشرده گذشته

۸:۰۰ - آمار مختصری از وضعیت توسعه زنان

۱۴:۰۰ - زنان جهان سوم ترکیب همگنی نیست.

۱۶:۱۶ - ارتباط بین برابری جنسیتی (gender equality) و توسعه

۲۱:۰۰ - ظهور حوزه «زنان، جنسیت و توسعه»

در ادامه نگاهی به این رویکردها شده:

۲۷:۲۵ - رویکرد رفاهی Welfare approach

۳۴:۱۰ - رویکرد زنان در توسعه women in development (WID)

۴۶:۴۰ - رویکرد زنان و توسعه women and development (WAD)

۵۳:۲۰ - رویکرد جنسیت و توسعه gender and development (GAD)

۵- رویکرد اثربخشی effective approach (EA) (۳ خط مطلب بیشتر نیست)

۱:۱۰ - ۱- رویکرد برابری جنسیتی جریان اصلی mainstreaming gender equality (MGE)

برخی دیگر از عناوین:

۳۰:۱۵ - هند و برنامه عمومی کاهش نرخ تولد و استفاده از جراحی عقیم‌سازی

۰۱:۰۱ - ۱ جنسیت در حوزه محیط زیست و اکوفمینیسم

همچنین شما می‌توانید از طریق کانال تلگرام به منابع و متن دسترسی داشته باشید

https://t.me/hengamehpodcast

توضیحات پیوستِ اپیزود دوم

مرور مختصری بر تئوری‌های امپریالیسم

آهنگ ابتدایی: لیکو دلگانی (موسیقی بلوچستان)

https://soundcloud.com/homteh/shirmohammad-espandar

تهیه‌کننده: رادیو نواحی https://radionavahi.com/

موسیقی پایانی: سوت کارخنه (موسیقی مازندرانی)

https://www.youtube.com/watch?v=4GN2uJ_1bjI&list=RD4GN2uJ_1bjI&start_radio=1&t=298&t=1

منابع:

Ritzer, G. (2005). Encyclopedia of social theory. Thousand Oaks, CA: Sage Publications.

Rosa Luxemburg, The Accumulation of Capital, (1913)

تراب ثالث دربارۀ امپرياليزم

https://www.youtube.com/watch?v=5Xj55yhSdBw&t=304s