Bị mụn nên ăn gì

Nhóm thực phẩm người bị mụn nên tiêu thụ gồm các nhóm chất có tác dụng hỗ trợ ức chế quá trình tổng hợp các hóa chất gây viêm, giảm tiết insulin hay kìm khuẩn. Cụ thể như sau:

Carbohydrate có chỉ số GI thấp

Các nghiên cứu cho thấy chế độ ăn GI thấp có thể làm giảm tổn thương gây ra bởi mụn, góp phần triệt tiêu các cơn tăng đường huyết. Khi đường huyết tăng cao có thể gây ra nhiễm trùng toàn cơ thể, tăng tiết bã nhờn và góp phần dẫn đến mụn.

Chất béo không bão hòa

Các loại acid béo không bão hòa đa nối đôi (PUFA) có tác động tốt cho da, như các loại omega 3, omega 6, bao gồm các acid béo không bão hòa thiết yếu (EFA) như linoleic acid (LA) và α-linolenic acid (ALA). Các acid béo này cơ thể người không thể tự tổng hợp được mà phải nhờ vào nguồn thức ăn bên ngoài.

Vitamin

Các vitamin quan trọng cho bệnh nhân mụn gồm A, C, D, E và các vitamin nhóm B.

Khoáng chất

Kẽm và selen là các khoáng chất quan trọng trong điều trị mụn.

Bị mụn nội tiết sau sinh là tình trạng mụn ở phụ nữ sau sinh thường kéo dài từ quá trình mang thai và tiếp diễn đến giai đoạn sau sinh.

Mụn nội tiết sau sinh có thể xuất hiện ở bất cứ đâu trên cơ thể, nhưng thường xuất hiện trên mặt ở vùng chữ U bao gồm cằm dưới, đường viền hàm, cổ và lưng.

Nguyên nhân hình thành mụn nội tiết sau sinh

Ở phụ nữ, estrogen và progresterone là 2 hormone sinh sản chính, được tiết ra từ buồng trứng. Trong thời kỳ mang thai, nồng độ progesterone tăng cao liên tục là nguyên nhân gây ra mụn. Sau khi sinh con, mức progesterone trở lại bình thường và mụn nội tiết thường biến mất. Tuy nhiên, đối với một số phụ nữ, phải mất nhiều thời gian hơn để nồng độ hormone trở lại bình thường, vì vậy vẫn tiếp tục tình trạng mụn trứng cá, hay còn gọi là mụn nội tiết sau sinh.

Tuy nhiên, progesterone không phải là nguyên nhân duy nhất gây ra mụn trứng cá. Trầm cảm được cho là một trong những vấn đề phổ biến nhất mà phụ nữ gặp phải sau sinh. Việc thích nghi với những thay đổi trong cơ thể và những thói quen mới có thể làm tăng mức độ căng thẳng, điều này cũng có thể gây ra mụn.

Mụn nội tiết là gì?

Bị mụn nội tiết hay mụn trứng cá ở người trưởng thành là một loại mụn phổ biến có nguyên nhân từ tình trạng gia tăng sản xuất hormone androgen trong cơ thể. Hormone androgen kích thích tình trạng tăng tiết bã nhờn trên da kết hợp với bụi bẩn và tế bào chết làm bít tắc lỗ chân lông.

Khi tuyến bã nhờn trên da bị tắc nghẽn, vi khuẩn P. acnes có thể phát triển và gây viêm nhiễm, dẫn đến sự hình thành của các nốt mụn đỏ, mủ và sưng tấy. Mụn nội tiết có thể xuất hiện trên mặt, cổ, lưng, ngực và thường gây ra cảm giác khó chịu và mất tự tin.

Tuy nhiên, nó chỉ là thuật ngữ để nói về sự đáp ứng quá mức của tuyến bã nhờn với nội tiết tố trong cơ thể. Bởi không phải ai bị mụn nội tiết đều có nồng độ nội tiết tố trong máu cao, mà ngược lại, đa số đều ở mức bình thường. Vậy nên, để chính xác hơn, trong y khoa thường gọi mụn nội tiết là mụn liên quan nội tiết.

Thực đơn cho người mụn nội tiết ăn gì?

Để dễ hình dung, Doctor Acnes sẽ liệt kê những loại thực phẩm người bị mụn nội tiết nên ăn và tránh như sau đây:

Thực phẩm nên sử dụng

Các loại rau: bông cải xanh, cải bó xôi, cải xoăn, bí xanh, súp lơ trắng, cà rốt…

Trái cây: bưởi, cam, táo, đào, chuối, lê, nho…

Ngũ cốc nguyên hạt và rau củ giàu tinh bột: khoai lang, bí ngô, gạo lứt, yến mạch…

Chất béo tự nhiên tốt cho da: trứng, dầu ô liu, dầu dừa…

Các lựa chọn thay thế sữa có nguồn gốc thực vật: sữa hạt điều, sữa hạnh nhân…

Protein chất lượng cao: cá hồi, cá thu, đậu phụ, thịt gà, trứng…

Các loại đậu: đậu xanh, đậu đen…

Các loại thảo mộc và gia vị chống viêm: nghệ, quế, tiêu đen, tỏi, gừng, ớt…

Thực phẩm và đồ uống cần tránh

Sữa động vật và các chế phẩm từ sữa: phô mai, sữa chua…

Thực phẩm chế biến sẵn: thức ăn nhanh, ngũ cốc có đường, khoai tây chiên, bánh mì trắng, cơm trắng…

Đồ ngọt và đồ uống có đường: kẹo, bánh ngọt, soda, bánh quy, nước tăng lực, nước ngọt…

Phi kim là gì?

Lăn kim là một kỹ thuật thẩm mỹ xâm lấn tối thiểu sử dụng nhiều kim nhỏ siêu bén và vô trùng để chọc thủng lớp biểu bì của da, tạo ra các vết thương vi điểm có kiểm soát trên da. Quá trình gây ra vết thương và lành thương này có tác dụng làm trẻ hóa làn da bằng cách kích thích sản xuất collagen nội sinh, do đó phương pháp này còn có các tên gọi khác là liệu pháp cảm ứng collagen (collagen induction therapy – CIT) và cảm ứng collagen qua da (percutaneous collagen induction – PCI).

Đồng thời, phương pháp này cũng giải phóng các yếu tố tăng trưởng. Tất cả điều này thúc đẩy tái tạo lại lớp trung bì và hạ bì của da, mang lại hiệu quả làm mờ nếp nhăn, kể cả các nếp nhăn sâu và cải thiện kết cấu tổng thể của làn da. Ngoài ra, kỹ thuật này còn được sử dụng để đưa các hoạt chất chẳng hạn như tế bào gốc, huyết tương giàu tiểu cầu PRP hoặc acid hyaluronic vào sâu hơn trong da.

Trong kỹ thuật lăn kim, mặc dù bị đâm xuyên bởi các kim nhỏ nhưng nhìn chung lớp biểu bì vẫn còn tương đối nguyên vẹn, do đó các tác dụng phụ gần như là tối thiểu.

Lăn kim là phương pháp mà Bác sĩ Da liễu lựa chọn để điều trị nhiều tình trạng da khác nhau. Các chỉ định của kỹ thuật này trong thẩm mỹ y khoa đã phát triển đáng kể, giúp lăn kim sớm trở thành phương pháp điều trị được sử dụng rộng rãi trong da liễu. Cụ thể, lăn kim được chỉ định để điều trị và cải thiện các tình trạng như sẹo mụn, sẹo phẫu thuật, nếp nhăn, kết cấu da lỏng lẻo, mất đàn hồi, lỗ chân lông to, tăng sắc tố da hay đốm nâu và vết rạn da. Lăn kim còn là phương pháp trẻ hóa da hiệu quả, giúp cải thiện cả về vẻ ngoài và cảm nhận của làn da.

Sẹo lõm là gì? Nguyên nhân gây sẹo lõm

Sẹo lõm, hay còn gọi là sẹo rỗ, thường được nhận biết qua những vết lõm xuất hiện trên bề mặt da, có thể nông, sâu, miệng rộng hoặc hẹp tùy vào mức độ tổn thương. Sẹo lõm hình thành khi da bị tổn thương nhưng không có đủ collagen để tái tạo, dẫn đến tình trạng thiếu hụt collagen dưới da. Quá trình này cũng có thể bị ảnh hưởng bởi sự gia tăng quá mức của enzyme collagenase – enzyme phân giải collagen – khiến lượng collagen càng giảm sút, làm da kém săn chắc và dẫn đến các vùng lõm.

Sẹo lõm có tự đầy được không?

Câu trả lời là “không”. Sẹo lõm không thể tự đầy do thiếu hụt collagen và elastin, hai thành phần quan trọng giúp duy trì cấu trúc và độ đàn hồi của da. Sẹo lõm là dạng tổn thương sâu bên trong da và có xu hướng tồn tại vĩnh viễn. Tuy nhiên, hiện nay đã có nhiều phương pháp hiện đại giúp cải thiện sẹo lõm hiệu quả, tùy thuộc vào loại sẹo, tuổi sẹo và tình trạng da của từng người.

Sử dụng vitamin C cho da mụn thế nào?

Về nguyên tắc, vẫn có thể sử dụng vitamin C cho da mụn nếu ghi nhớ và tuân thủ đúng các nguyên tắc sau:

Lựa chọn vitamin C dạng sodium ascorbyl phosphate

Sodium ascorbyl phosphate là vitamin C ở dạng muối, ít gây kích ứng và có hoạt tính kháng khuẩn, phù hợp sử dụng cho nền da mụn.

Theo nghiên cứu của Klock và cộng sự thực hiện trên 60 bệnh nhân mụn bị mụn vùng mặt, sodium ascorbyl phosphate 5% sử dụng đơn trị trong thời gian 12 tuần có tỉ lệ bệnh nhân đáp ứng điều trị từ tốt đến rất tốt lên đến 76.9%.

Sử dụng vitamin C nồng độ thấp

Vitamin C nồng độ càng cao thì tính kích ứng càng mạnh. Ở nồng độ 20% hoặc cao hơn, tính kích ứng của vitamin C thể hiện rất rõ. Tuy nhiên sử dụng nồng độ vitamin C quá thấp sẽ không mang lại hiệu quả điều trị như mong muốn.

Sử dụng vitamin C với retinoid

Retinoid dạng bôi bao gồm tretinoin, adapalene, tazaroten là một trong các liệu pháp quan trọng trong điều trị mụn trứng cá nhờ cơ chế làm thông thoáng lỗ chân lông, giảm bài tiết bã nhờn và kháng viêm.

Da đang bị mụn có nên dùng kem chống nắng

Có thể thấy, dưới tác động của ánh sáng mặt trời, các cơ chế bệnh sinh của mụn trở nên trầm trọng hơn và do đó, da bị mụn cần phải được bảo vệ khỏi tác động của ánh sáng mặt trời bằng cách bôi kem chống nắng và các biện pháp che chắn cơ học khác như nón rộng vành, khẩu trang, áo chống nắng… để ngăn chặn một phần cơ chế bệnh sinh của mụn trứng cá.

Cùng với tăng sừng biểu bì, tia UV còn làm tăng sinh và tích tụ tại biểu bì của hắc sắc tố melanin, góp phần làm da thâm sạm.

Theo nghiên cứu của Flament 2013, bức xạ tia cực tím từ mặt trời là nguyên nhân gây ra 80% các dấu hiệu lão hóa trên khuôn mặt như nếp nhăn, khô, chảy xệ và đốm nám. Do đó, da dù ở trạng thái nào, có mụn hay không cũng cần được bảo vệ trước những tác động của ánh nắng mặt trời.

Cách chọn kem chống nắng đúng cách

Cách chọn kem chống nắng cho da nhạy cảm

Nếu sở hữu làn da nhạy cảm, hãy tránh các sản phẩm chứa hương liệu, cồn, paraben, và chất bảo quản. Nên chọn kem chống nắng vật lý dạng lotion hoặc dạng sữa, vì thành phần của nó thường lành tính và an toàn. Trước khi sử dụng, hãy kiểm tra kỹ thành phần chính để đảm bảo phù hợp với làn da.

Kem chống nắng bổ sung hoạt chất như hyaluronic acid, niacinamide, panthenol rất phù hợp cho da nhạy cảm. Chuyên gia da liễu khuyến cáo nên thử một lượng nhỏ sản phẩm trên da trước khi sử dụng hàng ngày để đảm bảo không gây kích ứng.

Cách chọn kem chống nắng cho da dầu (da nhờn)

Làn da dầu dễ bị bít tắc lỗ chân lông và nổi mụn nếu sử dụng kem chống nắng không phù hợp. Hãy chọn các loại kem không gây nhờn (non-greasy) hoặc có tính chất kiềm dầu. Kem chống nắng chứa các chất giữ ẩm như hyaluronic acid, glycerin hay niacinamide giúp kiểm soát lượng dầu thừa và duy trì độ ẩm cho da mà không gây bít tắc lỗ chân lông.

Cách chọn kem chống nắng cho da khô

Làn da khô dễ chọn kem chống nắng hơn, nhưng cần lưu ý chọn sản phẩm chứa thành phần dưỡng ẩm như hyaluronic acid, lô hội và ceramide sẽ giúp da khô được bảo vệ và dưỡng ẩm hiệu quả.

Cách chọn kem chống nắng cho da mụn

Da mụn cần sự bảo vệ tuyệt đối khỏi viêm nhiễm và bít tắc lỗ chân lông. Nên chọn kem chống nắng có dán nhãn “non-comedogenic” (không gây bít lỗ chân lông) và tránh các sản phẩm chứa hương liệu, cồn và paraben. Ưu tiên kem chống nắng có kết cấu nhẹ và không chứa dầu để tránh làm tình trạng mụn trở nên nghiêm trọng hơn.

Nên bôi kem dưỡng da trước kem chống nắng không?

Kem chống nắng nên được bôi sau kem dưỡng ẩm. Lý do là kem chống nắng được thiết kế để bảo vệ da khỏi tia UV và cần là lớp cuối cùng để phát huy hiệu quả tối đa. Nếu bôi trước kem dưỡng ẩm, lớp chống nắng có thể bị loãng hoặc thay đổi tính chất, khiến khả năng bảo vệ da giảm đi.

Để tránh làm giảm hiệu quả của kem chống nắng, nên bôi kem dưỡng ẩm trước và đợi ít nhất 15 phút để dưỡng chất thẩm thấu vào da, sau đó mới bôi kem chống nắng.

Các bước chăm sóc da với kem dưỡng ẩm và kem chống nắng

Việc kết hợp kem dưỡng ẩm và kem chống nắng đúng cách là chìa khóa để duy trì làn da khỏe mạnh, đặc biệt trong chu trình chăm sóc da hàng ngày. Dưới đây là các bước chăm sóc da hiệu quả khi sử dụng cả hai sản phẩm này:

Bước 1: làm sạch da.

Bước 2: sử dụng toner (nước cân bằng).

Bước 3: thoa serum (nếu cần).

Bước 4: thoa kem dưỡng ẩm.

Bước 5: bôi kem chống nắng.

Bước 6: trang điểm (nếu cần).