Opname december 2025

Vandaag sprak ik met Jarno Vandepoel, jonge melkveehouder van De Vaerendriesch in Hoeleden in het Hageland.

Jarno nam enkele jaren geleden het familiebedrijf over en schakelde bewust over naar bio. Niet vanuit een vast recept, maar vanuit continue observatie en de vraag: hoe kan dit bedrijf eenvoudiger, robuuster en economisch kloppend werken?

In het gesprek komen onder meer aan bod:

• waarom gras het hart van zijn systeem vormt, en hoe dat doorwerkt in rantsoen, arbeid en kosten

• de keuze voor dubbeldoelkoeien, en wat hardheid, vruchtbaarheid en lage input betekenen in de praktijk

• stripgrazen als leerproces: vallen, bijsturen, observeren

• kalving op de wei en een sterk seizoensgebonden ritme in het bedrijf

• wat hij ziet veranderen in bodem, gewas en dieren, zonder zich te verliezen in cijfers of modellen

• hoe eenvoud, goed rekenen en keuzes durven maken hand in hand gaan

Bekijk zeker het filmpje over stripgrazen, mestkevers en het onderzoek van Mieke Lateir bij INBO.

Het artikel Regeneratief begrazen in Vlaanderen brengt ervaringen en inspiratie samen.

Lees verder bij Regionaal Landschap Zuid-Hageland over biodivers rantsoen en schaduwbomen en voederheggen

En volg De Vaerendriesch op Facebook!

–

Deze podcastreeks "Pier review bio" is een initiatief van ⁠Regenerate4Resilience⁠, in opdracht van ⁠BioZktBoer⁠, en wordt mogelijk gemaakt met steun van het Agentschap Landbouw & zeevisserij.

Opname november 2025

Vandaag sprak ik met Karel Dewaele, bloggende bio-akkerbouwer uit de Westhoek.

Karel vertelt hoe hij stap voor stap omschakelde van een klassiek gemengd bedrijf naar biologische akkerbouw, waarom kijken in de bodem voor hem belangrijker is dan vaste recepten, en wat experimenten hem écht geleerd hebben.

Karel ging de laatste twee jaar naar Groundswell-festival en laat zich al lang heel breed inspireren. Hij benadrukt dat de vertaalslag naar het eigen bedrijf altijd nodig blijft. We spreken over droogtestress, de zin en onzin van composteren, en we vonden de pendelaars waarvan we allebei warm werden.

Beluister zeker ook zijn passage op Radio Inagro en volg hem op Bluesky

Extra bronmateriaal over biodynamische akkerbouwer Erwin Westers, die werd aangehaald:

- video over regeneratieve aardappelteelt

** correctie: in de podcast zei ik per hectare aardappelen 1/3 van die oppervlakte groene mulch, maar het is anderhalve keer de oppervlakte.

- podcast Nieuw Voer

–

Deze podcastreeks "Pier review bio" is een initiatief van Regenerate4Resilience, in opdracht van BioZktBoer, en wordt mogelijk gemaakt met steun van het Agentschap Landbouw & zeevisserij.

Opname oktober 2022

Vandaag sprak ik met Tuur Vandeweyer, die samen met Stephanie het dynamisch veebedrijf Trezemieke uitbaat in Retie. Tuur is ook adviseur en betrokken bij Agrosymbio. In het vervolg van ons gesprek doken we dieper in de uitdagingen van teeltrotatie, bodemleven en rooivruchten. We hadden het over innovatieve technieken zoals directzaai, het gebruik van compostthee en hoe groenbemesters en bomen bijdragen aan gezonde bodems en koeien. Tuur deelt ook zijn inzichten over regelgeving, samenwerking tussen boeren en de rol van bomen als medicijnkastjes voor vee.

In het tweede deel van mijn gesprek met Tuur Vandeweyer, mede-uitbater van het dynamische veebedrijf Trezemieke in Retie, gaan we dieper in op innovatieve landbouwtechnieken en uitdagingen binnen de sector:

Bomen als schaduwleverancier en medicijnkast voor koeien.

Een inspirerend en doorleefd verhaal over innovatieve, agro-ecologische landbouw en de uitdagingen en mogelijkheden van de moderne boer.

Mis het einde niet voor inzichten over kwantumlandbouw!

Connecteer met Jeroen Watté voor suggesties/feedback. Of om samen te werken.

via Regenerate4Resilience.eu

Opname oktober 2022

Vandaag sprak ik met Tuur Vandeweyer, die samen met Stephanie het dynamisch veebedrijfTrezemieke uitbaat in Retie. Tuur is ookadviseur en betrokken bijAgrosymbio. We hadden het over hun start als zorgboerderij, het omschakelen naar agro-ecologische praktijken, en hoe ze extensieve begrazing combineren met innovatieve proefvelden. We spraken over bodemleven, de uitdagingen van meststoffen, en hoe je als boer out-of-the-box kan denken. Eenmaal in de boomhut geraakten we er nog moeilijk uit, dus het vervolg hoor je in deel 2 van ons gesprek.

Het gesprek ging over:

• Start van het bedrijf: Van zorgboerderij naar een agro-ecologisch veebedrijf.

• Regeneratieve landbouw: Hoe Tuur en zijn vrouw Stephanie werken met bodemleven, kruidenrijke weilanden en extensieve begrazing.

• Vergunningsuitdagingen: Obstakels en oplossingen bij het opstarten van een kleinschalige boerderij in landbouwgebied.

• Alternatieve bemesting: Waarom zouten in kunstmest een probleem vormen en hoe natuurlijke processen een oplossing bieden.

• Bodemgezondheid: Het belang van mycorrhiza-schimmels, bodemleven en minimale bodembewerking.

• Praktische innovaties: Proeven met compostthee, directzaai en het gebruik van 23 verschillende soorten in één perceel. 

• Weerstand tegen verandering: Hoe boeren omgaan met de overgang naar nieuwe landbouwmethodes en de rol van traditie en onderwijs.

• Dierenwelzijn: Kruidgevoerde koeien, natuurlijke dekking en het belang van horens voor de mineralenhuishouding.

• Resultaten: Hogere opbrengsten, weerbaardere gewassen en duurzame praktijken die écht werken.

Een boeiend gesprek over landbouw, innovatie en de drang om altijd te blijven verbeteren.

Deze aflevering werd geproduceerd door Regenerate4Resilience (Jeroen Watté) en werd gefinancierd door Wervel vzw.

Podcast episode met melkveehouder Hans Dereepere over regeneratief begrazen

Opname april 2023

Vandaag sprak ik met Hans Dereepere, melkveehouder uit het Oost-Vlaamse Knesselare, die pioniert met regeneratieve begrazing. We hadden het over hoe hij de ploeg liet staan, kunstmestafbouwde en begon met kruidenrijk grasland. Hans vertelde dat zijn weides droogtebestendiger werden en dat deplassen verdwenen zijn na hevige regen. Hans hoopt dat pachten makkelijker wordt voor agro-ecologische boeren en dat boeren en natuurverenigingen leren samenwerken. Hij droomt van coöperaties die grasgevoerde melk verwaarden. 

Waar gaat dit gesprek over?

• historiek van bedrijf

• diversiteit aan genetica door kruising: Holstein, Brown Suisse, Zweeds Roodbont, en MRY

• omschakeling naar regeneratief werken

• diergezondheid

• evolutie in vet- en eiwitgehalte

• inzaaien van kruiden

• beheer van de weides

• evolutie van bodemkwaliteit

• afbouwen van kunstmest, sproeistoffen en ontworming

• inspiratiebronnen - waaronderwebinar waterbeheer van Jos Van Reethhttps://youtu.be/PHhKAZqQzkE enYoutubekanaal van Greg Judy 

• mix méteil en agroforestry

• vragen bij bodem- en voederanalyses

• toekomst visie voor agro-ecologisch pachten

• verwaarding van graszuivel

Deze reeks krijgt steun van de Vlaamse overheid en het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling: Europa investeert in zijn platteland.

Deze aflevering werd geproduceerd door Jeroen Watté en gefinancierd door Wervel vzw.

Podcast episode 3 over syntropische landbouw met Jos Willemsen

Opname 23 februari 2024

Jos Willemsen is syntropische landbouwer en belichamer vande mens als nuttige soort (bekijk de film)⁠. Hij werkt aan een boek en ⁠geeft cursussen⁠ over voedselbossen en syntropische landbouw. Heel erg aan te raden zijn deartikels op zijn blog. Beluister ook de eerste en tweede episode.

Waar gaat dit gesprek over?

We bespraken hoe je met syntropie een economisch groeimodel vormgeeft zowel op korte als langere termijn en hoe je op bestaande gangbare bedrijven elementen van syntropie in kan brengen. We staan ook stil bij de techniek van enten om de bestaande groeikracht in ecosystemen optimaal aan te wenden voor voedselproductie. En tot slot hadden we het over hoe syntropie water opnieuw door de fijnste haarvaten van het landschap wil doen stromen en hoe we door in te grijpen in vegetatiestructuur, met vortexen water kunnen uitnodigen in het landschap.

Het belang van bodemgezondheid en biodiversiteit: hoe we planten zoals klis, perzikkruid, en pitrus inzetten om de bodemgezondheid te verbeteren en biodiversiteit te stimuleren. 

Duurzaam verdienmodel in de landbouw: hoe syntropische landbouw kan bijdragen aan een verdienmodel door diversificatie en stapelen van functies. "Je hebt vier, vijf teelten door elkaar, of misschien zelfs meer, en daarmee heb je vijf keer veertig procent opbrengst, dus tweehonderd procent." Hoe je plantensoorten selecteert: "Wat we vaak doen is de toekomst uitproberen."

Synergie met Natuurlijke Processen: hoe belangrijk samenwerking is met natuurlijke processen en andere levensvormen om gezamenlijk oplossingen te creëren. "We moeten zorgen dat al die andere levensvormen die staan te popelen om mee te werken, mee kunnen werken." 

Watermanagement en klimaatverandering: hoe een divers bos impact heeft op de condensatie van waterdamp en het genereren van regen op continentale schaal. "Een bos dat bestaat uit één soort en allemaal van dezelfde leeftijd en een gesloten kroondak heeft, iets heel anders is dan een divers bos wat een open kroondak heeft."  "Een gezond bos is beneden kouder en boven warmer." Aan te bevelen literatuur over het werk van Victor Schauberger over oa. water en vortexen: “Living energies (Callum Coats)”

Deze podcast kwam er met steun van het Vlaams Agentschap Innoveren en Ondernemen, meer info op ⁠www.agroforestryvlaanderen.be

Deze aflevering werd geproduceerd door Jeroen Watté en gefinancierd door Wervel vzw.

Podcast episode 2 over syntropische landbouw met Jos WillemsenOpname 23 februari 2024

Jos Willemsen is syntropische landbouwer en belichamer vande mens als nuttige soort (bekijk de film)⁠. Hij werkt aan een boek en ⁠geeft cursussen⁠ over voedselbossen en syntropische landbouw. Heel erg aan te raden zijn deartikels op zijn blog. Beluister ook de eerste episode.

Waar gaat dit gesprek over?

We duiken diep in de wereld van syntropische landbouw, een innovatieve benadering die streeft naar een harmonieuze samenwerking tussen verschillende plantensoorten om biodiversiteit en productiviteit te verhogen. Zowel de theorie achter syntropische landbouw als de praktische uitvoering ervan in het veld komen aan bod.

Syntropische Landbouw vs. Traditionele Landbouw"In plaats van ze eruit te halen, snijden we ze af en voeden we het vervolgens aan de bodem." De syntropische landbouw benadert onkruid en andere planten niet als hinder maar als een middel om de bodem te voeden. Dat bevordert een snellere groei en voeding van de bodem. De noodzaak voor een verschuiving van traditionele landbouwpraktijken die bodems degraderen naar een model dat focust op vruchtbaarheid en regeneratie, zoals binnen syntropische landbouw. Hoe syntropie de antithese vormt van entropie, waarbij chaos en verval van ecosystemen worden tegengegaan. "De landbouw van morgen produceert voedsel voor mens, dier en de aarde, gelijktijdig in één systeem."

Praktische Uitvoering en Uitdagingen"Hoe maak je van zonlicht duizenden kilo's pruimen en miljoenen wormen?" Fascinerende kijk op de praktijk van het dicht aanplanten in syntropische systemen en hoe dit bijdraagt aan meer productie en biodiversiteit. Welke specifieke technieken van bodemvoorbereiding en nazorg.

Biodiversiteit en Ecosysteem Diensten"Wanneer je dat dus maait en dus voorkomt dat het in bloei komt, dan verjongt dat en kan het waterdamp uit de atmosfeer halen." Het maaien van vegetatie voordat deze bloeit, voorkomt uitzaaien en houdt het systeem verjongd, wat bijdraagt aan de capaciteit van de vegetatie om waterdamp uit de atmosfeer te halen en groen te blijven. Het belang van biodiversiteit binnen syntropische landbouw en hoe het benutten van de unieke talenten van verschillende soorten kan leiden tot een gezonder, veerkrachtiger ecosysteem. "Iedere soort is een orgaan die een bepaalde functie heeft, een bepaald talent heeft, om in dat ophopen van energie succesvol te zijn."

Aanplantstrategieën en Bodemgezondheid"Dus wij bootsen dat na door hout in de grond te doen." Hoe gaan we natuurlijke bodemcondities herstellen door het gebruik van hout en ander organisch materiaal, cruciaal voor het succes van de aanplant. "De meerkost van syntropisch zit denk ik vooral in de arbeid... Dus het werk zelf. Er niet vlug vanaf willen zijn."

Ziekten en Plagen "De ziekte is niet de oorzaak, de ziekte is een gevolg." Een paradigmaverschuiving in hoe we naar ziekten en plagen kijken, met een focus op het creëren van een gezond systeem.

Deze podcast kwam er met steun van het Vlaams Agentschap Innoveren en Ondernemen, meer info op ⁠www.agroforestryvlaanderen.be

Deze aflevering werd geproduceerd door Jeroen Watté en gefinancierd door Wervel vzw.

Opname: oktober 2022

Je hoort het 2de deel van mijn gesprek met Peter Vanhoof,bodemconsultant in de regeneratieve landbouw, die ook tijdens onze bodemconferentieeen presentatie gaf. We bespraken het beleid dat ver staat van de boer en agro-ecologisch perspectief mist, en hoe we de performantie van landbouw beter zouden kunnen benaderen. Nutriëntendichtheid van gras en melk komen aan bod, en ook een andere kijk op plantenvoeding, bodemgezondheid en een meetmethode die Peter zelf ontwikkelde. Tot slot horen we waar Peter zijn inspiratie haalt.

Het gesprek gaat over:

• Beleid en regelgeving: de mogelijkheid voor boeren om afwijkingen te verkrijgen op regels, zoals in het geval van boeren in Nederland die toestemming kregen om bovengronds mest uit te rijden. Gebrekkige respons van beleidsmakers op agro-ecologische benaderingen en het gevoel dat beleid vaak een vooraf vastgestelde agenda volgt zonder rekening te houden met boeren.

• Economische aspecten van landbouw: de noodzaak van eerlijke prijzen voor boeren, bewustwording om bedrijven anders te runnen, wellicht met minder kosten en een betere biologie om vergelijkbare resultaten te behalen.

• Mestonderzoek en bodemkwaliteit: relatie tussen mestinjectie en bodemkwaliteit

• Meetindicatoren voor landbouwprestaties: droge stof per hectare, inkomen per hectare, voedingswaarde per hectare en de kwaliteit van eiwitten en mineralen in gewassen.

• Kwaliteit van vlees en melk: biodiverse graslanden, Duitse kruidenspecialist Hubert Kramer analyseert vetzuren in melk en constateert gezondheidsimpacten bij mensen

• Plantenvoeding: belang van praktijkervaring, metingen, en aandacht voor koolstof (CO2) als cruciaal voor de groei.

• Bodemtestmethoden: de Vanhoof bodemtest meet afbraakorganismen en rhizosfeerreacties, en hoe deze metingen inzicht geven in bodemkwaliteit.

• Inspiratiebronnen van Peter, waaronder Elaine Ingham, Rusch, Lundegårdh, Michel Barbeau, Will Brinton, en hun gemeenschappelijke boodschap van samenwerking met de natuur.

  
  

  Deze aflevering werd geproduceerd door Jeroen Watté en gefinancierd door Wervel vzw.

Opname: oktober 2022

Peter Vanhoof isbodemconsultant in de regeneratieve landbouw, en gaf tijdens onze bodemconferentieeen presentatie. Tijdens ons gesprek hadden we het over Peter's onconventionele reis in de landbouw, van België naar Polen en via bijenteelt tot bio-elektronische metingen. We bekeken kritisch de gangbare bodemanalyses en ontdekten Peters eigen meetmethoden. Ook het belang van bewortelingsdiepte en de complexe relatie tussen drijfmest en bodemleven kwamen aan bod, net als de destijds door Wageningen bewezen praktijken voor hogere stikstofefficiëntie die dringend aan herontdekking toe zijn, maar ook meer recente ervaringen van boeren die verrast worden door positieve resultaten na eenvoudige veranderingen. Dit is pas het eerste deel, want er was stof genoeg voor een tweede episode.

Waar gaat dit gesprek over?

• Peter's rol als bodemadviseur en zijn connectie met Wervel, met aandacht voor soja-gerelateerde kwesties, betrokkenheid bij bijenteelt en ontdekking van bio-elektronische metingen.

• Kritiek op conventionele methoden en de introductie van natuurlijke voedingspraktijken voor koeien door Jaap van Bruchem, focus op gras en natuurlijke rantsoenen, de impact op diergezondheid.

• Peter's betrokkenheid bij onderzoek, de emotionele reactie van Wageningen en het belang van praktische observaties in agrarische systemen.

• Erkenning van boeren die duurzame veranderingen doorvoeren en succesverhalen van boerderijen die overstappen op natuurlijke voeding.

• Bodemanalyses: kritiek op gangbare methoden, gebruik van geleidbaarheid als indicator, impact van kunstmest, verschillen in mineralisatie en symbiose met suikers.

• Belang van diepe beworteling en effecten van mestinjectie op bodemstructuur en overbemesting, drijfmest en bodemleven: problemen, de rol van de C-n-verhouding.

• Rol van schimmels in koolstofopslag en waarnemingen op duurzame boerderijen.

• Plantgezondheid en exudatie, Azotobacter en lignine voor stikstofbinding en groeihormonen.

• Agro-ecologische principes in de varkenshouderij, veranderingen in melkveebedrijven, doorzaaien van grasland, milieu-invloeden en veranderende perspectieven bij boeren.

• Voorbeelden van boeren met positieve resultaten, discussie over stikstofoverschot en kostenvergelijking tussen bio en gangbaar, en toekomstverwachtingen voor regeneratieve systemen.

  
  

  Deze aflevering werd geproduceerd door Jeroen Watté en gefinancierd door Wervel vzw.