Pod Zielonym Smokiem

Czas wrócić do Froda oraz reszty drużyny i zobaczyć jaką mamy sytuację. Jak groźna jest rana w ramieniu hobbita? Gdzie są Czarni Jeźdźcy i co zrobić dalej? To wszystko i wiele innych odpowiedzi padnie w pierwszym z czterech odcinków poświęconych rozdziałowi “Bieg do Brodu”. Zapraszamy na 102-gi odcinek podcastu!

Wspieraj Gospodę na Patronite – https://patronite.pl/podzielonymsmokiem

1. „Atlas Śródziemia”, Fonstad Karen W., wyd. Amber, 1997, tł. Tadeusz A. Olszański
2. „J.R.R. Tolkien i jego światy”, Garth John, wyd. Arkady, 2022, tł. Joanna Kokot
3. „Flora of Middle Earth”, Judd Walter S., Judd Graham A., wyd. Oxford University Press, 2017  
4. „Klucz do Tolkiena”, Perry W. Michael, wyd. Muza Sa, 2004, tł. Ryszard Derdziński
5. „The History of Middle Earth” tomy 6-9, Tolkien Christopher, wyd. Harper Collins Publishing, 2015
6. “Listy”, Tolkien J.R.R., wyd. Zysk i S-ka, 2020, tł. Agnieszka Sylwanowicz
7. „Niedokończone opowieści Śródziemia i Numenoru”, Tolkien J.R.R., wyd. Zysk i S-ka, 2019, tł. Paulina Braiter, Agnieszka Sylwanowicz
8. „Silmarillion”, Tolkien J.R.R., wyd. Amber, 2012, tł. Maria Skibniewska
9. „J.R.R. Tolkien Wizjoner i Marzyciel”, Carpenter Humphrey, wyd. Alfa – Wero, 1997, tł. Agnieszka Sylwanowicz
10. „Droga do Śródziemia”, Shippey T.A., wyd. Zysk i S-ka, 2001, tł. Joanna Kokot
11. „Drużyna Pierścienia”, Tolkien J.R.R., wyd. Porozumienie Wydawców, 2002, tł. Maria Skibniewska
12. „Władca Pierścieni”, Tolkien J.R.R., wyd. Zysk i S-ka, 2017, tł. Andrzej Łoziński, wyd. jednotomowe
13. „Przewodnik Encyklopedyczny”, Tyler J.E.A., wyd. Pan Books LTD, 1992, tł. Joanna Kokot
14. „Drużyna Pierścienia”, Tolkien J.R.R., wyd. Amber , 2010, tł. Maria i Cezary Frąc
15. “The Lord of The Rings. A reader’s companion”, Wayne G. Hammond, Christina Scull, HarperCollins Publishers, 2014

Pieśń o Tinuviel, zamieszczona w 11-tym rozdziale to punkt zwrotny w historii legendarium Tolkiena. Władca Pierścieni zmienił w tym momencie swoje przeznaczenie. Dodatkowo jest też wyjątkowym wierszem. Dlatego dzisiaj poświęcimy na niego cały odcinek, a do pomocy przy analizie zaprosiliśmy prawdziwą ekspertkę, tłumaczkę Katarzynę Staniewską.

Wspieraj Gospodę na Patronite – https://patronite.pl/podzielonymsmokiem

1. „Atlas Śródziemia”, Fonstad Karen W., wyd. Amber, 1997, tł. Tadeusz A. Olszański
2. „J.R.R. Tolkien i jego światy”, Garth John, wyd. Arkady, 2022, tł. Joanna Kokot
3. „Flora of Middle Earth”, Judd Walter S., Judd Graham A., wyd. Oxford University Press, 2017  
4. „Klucz do Tolkiena”, Perry W. Michael, wyd. Muza Sa, 2004, tł. Ryszard Derdziński
5. „The History of Middle Earth” tomy 6-9, Tolkien Christopher, wyd. Harper Collins Publishing, 2015
6. “Listy”, Tolkien J.R.R., wyd. Zysk i S-ka, 2020, tł. Agnieszka Sylwanowicz
7. „Niedokończone opowieści Śródziemia i Numenoru”, Tolkien J.R.R., wyd. Zysk i S-ka, 2019, tł. Paulina Braiter, Agnieszka Sylwanowicz
8. „Silmarillion”, Tolkien J.R.R., wyd. Amber, 2012, tł. Maria Skibniewska
9. „J.R.R. Tolkien Wizjoner i Marzyciel”, Carpenter Humphrey, wyd. Alfa – Wero, 1997, tł. Agnieszka Sylwanowicz
10. „Droga do Śródziemia”, Shippey T.A., wyd. Zysk i S-ka, 2001, tł. Joanna Kokot
11. „Drużyna Pierścienia”, Tolkien J.R.R., wyd. Porozumienie Wydawców, 2002, tł. Maria Skibniewska
12. „Władca Pierścieni”, Tolkien J.R.R., wyd. Zysk i S-ka, 2017, tł. Andrzej Łoziński, wyd. jednotomowe
13. „Przewodnik Encyklopedyczny”, Tyler J.E.A., wyd. Pan Books LTD, 1992, tł. Joanna Kokot
14. „Drużyna Pierścienia”, Tolkien J.R.R., wyd. Amber , 2010, tł. Maria i Cezary Frąc
15. “The Lord of The Rings. A reader’s companion”, Wayne G. Hammond, Christina Scull, HarperCollins Publishers, 2014

Konfrontacja Nazguli z Frodem i przyjaciółmi wisi na włosku. Jak się potoczą wydarzenia wieczorem 6 października u podnóża ruin wieży Amon Sul? Na te i więcej pytań odpowiemy w wyjątkowym jubileuszowym setnym odcinku podcastu, który nagrywamy na żywo w towarzystwie słuchaczy i słuchaczek! Dziękujemy za to, że jesteście z nami!

Cytat odcinka: „Nazgule zaatakowały, bo Aragornowi zaschło w gardle” – by Irmo

Wspieraj Gospodę na Patronite – https://patronite.pl/podzielonymsmokiem

1. „Atlas Śródziemia”, Fonstad Karen W., wyd. Amber, 1997, tł. Tadeusz A. Olszański
2. „J.R.R. Tolkien i jego światy”, Garth John, wyd. Arkady, 2022, tł. Joanna Kokot
3. „Flora of Middle Earth”, Judd Walter S., Judd Graham A., wyd. Oxford University Press, 2017  
4. „Klucz do Tolkiena”, Perry W. Michael, wyd. Muza Sa, 2004, tł. Ryszard Derdziński
5. „The History of Middle Earth” tomy 6-9, Tolkien Christopher, wyd. Harper Collins Publishing, 2015
6. “Listy”, Tolkien J.R.R., wyd. Zysk i S-ka, 2020, tł. Agnieszka Sylwanowicz
7. „Niedokończone opowieści Śródziemia i Numenoru”, Tolkien J.R.R., wyd. Zysk i S-ka, 2019, tł. Paulina Braiter, Agnieszka Sylwanowicz
8. „Silmarillion”, Tolkien J.R.R., wyd. Amber, 2012, tł. Maria Skibniewska
9. „J.R.R. Tolkien Wizjoner i Marzyciel”, Carpenter Humphrey, wyd. Alfa – Wero, 1997, tł. Agnieszka Sylwanowicz
10. „Droga do Śródziemia”, Shippey T.A., wyd. Zysk i S-ka, 2001, tł. Joanna Kokot
11. „Drużyna Pierścienia”, Tolkien J.R.R., wyd. Porozumienie Wydawców, 2002, tł. Maria Skibniewska
12. „Władca Pierścieni”, Tolkien J.R.R., wyd. Zysk i S-ka, 2017, tł. Andrzej Łoziński, wyd. jednotomowe
13. „Przewodnik Encyklopedyczny”, Tyler J.E.A., wyd. Pan Books LTD, 1992, tł. Joanna Kokot
14. „Drużyna Pierścienia”, Tolkien J.R.R., wyd. Amber , 2010, tł. Maria i Cezary Frąc
15. “The Lord of The Rings. A reader’s companion”, Wayne G. Hammond, Christina Scull, HarperCollins Publishers, 2014

Czy nieroztropność Aragorna będzie miała jakieś konsekwencje? Całą kompanię czeka ciężka noc, a wrogowie są tuż tuż. Zobaczmy co się wydarzy pod Amon Sul 6-tego października 3018 roku. Zapraszamy na 99-ty odcinek podcastu, przedostatni z czterech, w których omawiamy rozdział “Nóż w ciemności”.

Wspieraj Gospodę na Patronite – https://patronite.pl/podzielonymsmokiem

1. „Atlas Śródziemia”, Fonstad Karen W., wyd. Amber, 1997, tł. Tadeusz A. Olszański
2. „J.R.R. Tolkien i jego światy”, Garth John, wyd. Arkady, 2022, tł. Joanna Kokot
3. „Flora of Middle Earth”, Judd Walter S., Judd Graham A., wyd. Oxford University Press, 2017  
4. „Klucz do Tolkiena”, Perry W. Michael, wyd. Muza Sa, 2004, tł. Ryszard Derdziński
5. „The History of Middle Earth” tomy 6-9, Tolkien Christopher, wyd. Harper Collins Publishing, 2015
6. “Listy”, Tolkien J.R.R., wyd. Zysk i S-ka, 2020, tł. Agnieszka Sylwanowicz
7. „Niedokończone opowieści Śródziemia i Numenoru”, Tolkien J.R.R., wyd. Zysk i S-ka, 2019, tł. Paulina Braiter, Agnieszka Sylwanowicz
8. „Silmarillion”, Tolkien J.R.R., wyd. Amber, 2012, tł. Maria Skibniewska
9. „J.R.R. Tolkien Wizjoner i Marzyciel”, Carpenter Humphrey, wyd. Alfa – Wero, 1997, tł. Agnieszka Sylwanowicz
10. „Droga do Śródziemia”, Shippey T.A., wyd. Zysk i S-ka, 2001, tł. Joanna Kokot
11. „Drużyna Pierścienia”, Tolkien J.R.R., wyd. Porozumienie Wydawców, 2002, tł. Maria Skibniewska
12. „Władca Pierścieni”, Tolkien J.R.R., wyd. Zysk i S-ka, 2017, tł. Andrzej Łoziński, wyd. jednotomowe
13. „Przewodnik Encyklopedyczny”, Tyler J.E.A., wyd. Pan Books LTD, 1992, tł. Joanna Kokot
14. „Drużyna Pierścienia”, Tolkien J.R.R., wyd. Amber , 2010, tł. Maria i Cezary Frąc
15. “The Lord of The Rings. A reader’s companion”, Wayne G. Hammond, Christina Scull, HarperCollins Publishers, 2014

Czterech hobbitów, jeden strażnik i kucyk opuścili Bree. Absolutnie nie po cichu. Najszybciej jak się da zejdą z gościńca i ruszą na skróty w kierunku Wichrowego Czuba. Ale czy będzie sielankowa wędrówka? To wszystko w 98-ym odcinku naszego podcastu, gdzie analizujemy rozdział „Nóż w ciemności”.

Wspieraj Gospodę na Patronite – https://patronite.pl/podzielonymsmokiem

1. „Atlas Śródziemia”, Fonstad Karen W., wyd. Amber, 1997, tł. Tadeusz A. Olszański
2. „J.R.R. Tolkien i jego światy”, Garth John, wyd. Arkady, 2022, tł. Joanna Kokot
3. „Flora of Middle Earth”, Judd Walter S., Judd Graham A., wyd. Oxford University Press, 2017  
4. „Klucz do Tolkiena”, Perry W. Michael, wyd. Muza Sa, 2004, tł. Ryszard Derdziński
5. „The History of Middle Earth” tomy 6-9, Tolkien Christopher, wyd. Harper Collins Publishing, 2015
6. “Listy”, Tolkien J.R.R., wyd. Zysk i S-ka, 2020, tł. Agnieszka Sylwanowicz
7. „Niedokończone opowieści Śródziemia i Numenoru”, Tolkien J.R.R., wyd. Zysk i S-ka, 2019, tł. Paulina Braiter, Agnieszka Sylwanowicz
8. „Silmarillion”, Tolkien J.R.R., wyd. Amber, 2012, tł. Maria Skibniewska
9. „J.R.R. Tolkien Wizjoner i Marzyciel”, Carpenter Humphrey, wyd. Alfa – Wero, 1997, tł. Agnieszka Sylwanowicz
10. „Droga do Śródziemia”, Shippey T.A., wyd. Zysk i S-ka, 2001, tł. Joanna Kokot
11. „Drużyna Pierścienia”, Tolkien J.R.R., wyd. Porozumienie Wydawców, 2002, tł. Maria Skibniewska
12. „Władca Pierścieni”, Tolkien J.R.R., wyd. Zysk i S-ka, 2017, tł. Andrzej Łoziński, wyd. jednotomowe
13. „Przewodnik Encyklopedyczny”, Tyler J.E.A., wyd. Pan Books LTD, 1992, tł. Joanna Kokot
14. „Drużyna Pierścienia”, Tolkien J.R.R., wyd. Amber , 2010, tł. Maria i Cezary Frąc
15. “The Lord of The Rings. A reader’s companion”, Wayne G. Hammond, Christina Scull, HarperCollins Publishers, 2014

Jak przebiegała noc Pod Rozbrykanym Kucykiem? Czy hobbitom uda się niepostrzeżenie opuścić Bree? Co tymczasem dzieje się w innych zakątkach Śródziemia? To wszystko w 97-tym odcinku podcastu, pierwszym z czterech poświęconych rozdziałowi „Nóż w ciemności”.

Wspieraj Gospodę na Patronite – https://patronite.pl/podzielonymsmokiem

1. „Atlas Śródziemia”, Fonstad Karen W., wyd. Amber, 1997, tł. Tadeusz A. Olszański
2. „J.R.R. Tolkien i jego światy”, Garth John, wyd. Arkady, 2022, tł. Joanna Kokot
3. „Flora of Middle Earth”, Judd Walter S., Judd Graham A., wyd. Oxford University Press, 2017  
4. „Klucz do Tolkiena”, Perry W. Michael, wyd. Muza Sa, 2004, tł. Ryszard Derdziński
5. „The History of Middle Earth” tomy 6-9, Tolkien Christopher, wyd. Harper Collins Publishing, 2015
6. “Listy”, Tolkien J.R.R., wyd. Zysk i S-ka, 2020, tł. Agnieszka Sylwanowicz
7. „Niedokończone opowieści Śródziemia i Numenoru”, Tolkien J.R.R., wyd. Zysk i S-ka, 2019, tł. Paulina Braiter, Agnieszka Sylwanowicz
8. „Silmarillion”, Tolkien J.R.R., wyd. Amber, 2012, tł. Maria Skibniewska
9. „J.R.R. Tolkien Wizjoner i Marzyciel”, Carpenter Humphrey, wyd. Alfa – Wero, 1997, tł. Agnieszka Sylwanowicz
10. „Droga do Śródziemia”, Shippey T.A., wyd. Zysk i S-ka, 2001, tł. Joanna Kokot
11. „Drużyna Pierścienia”, Tolkien J.R.R., wyd. Porozumienie Wydawców, 2002, tł. Maria Skibniewska
12. „Władca Pierścieni”, Tolkien J.R.R., wyd. Zysk i S-ka, 2017, tł. Andrzej Łoziński, wyd. jednotomowe
13. „Przewodnik Encyklopedyczny”, Tyler J.E.A., wyd. Pan Books LTD, 1992, tł. Joanna Kokot
14. „Drużyna Pierścienia”, Tolkien J.R.R., wyd. Amber , 2010, tł. Maria i Cezary Frąc
15. “The Lord of The Rings. A reader’s companion”, Wayne G. Hammond, Christina Scull, HarperCollins Publishers, 2014

Frodo zapoznał się z treścią listu od Gandalfa. Ale jesteśmy daleko od końca negocjacji z Łazikiem aka Obieżyświatem. Czy treść listu pomoże hobbitowi podjąć decyzję? Tymczasem pojawi się nowe pytanie: gdzie jest Merry? Przed nami 96-ty odcinek podcastu w którym zakończymy rozdział oryginalnie zatytułowany “Strider”.

Wspieraj Gospodę na Patronite – https://patronite.pl/podzielonymsmokiem

1. „Atlas Śródziemia”, Fonstad Karen W., wyd. Amber, 1997, tł. Tadeusz A. Olszański
2. „J.R.R. Tolkien i jego światy”, Garth John, wyd. Arkady, 2022, tł. Joanna Kokot
3. „Flora of Middle Earth”, Judd Walter S., Judd Graham A., wyd. Oxford University Press, 2017  
4. „Klucz do Tolkiena”, Perry W. Michael, wyd. Muza Sa, 2004, tł. Ryszard Derdziński
5. „The History of Middle Earth” tomy 6-9, Tolkien Christopher, wyd. Harper Collins Publishing, 2015
6. “Listy”, Tolkien J.R.R., wyd. Zysk i S-ka, 2020, tł. Agnieszka Sylwanowicz
7. „Niedokończone opowieści Śródziemia i Numenoru”, Tolkien J.R.R., wyd. Zysk i S-ka, 2019, tł. Paulina Braiter, Agnieszka Sylwanowicz
8. „Silmarillion”, Tolkien J.R.R., wyd. Amber, 2012, tł. Maria Skibniewska
9. „J.R.R. Tolkien Wizjoner i Marzyciel”, Carpenter Humphrey, wyd. Alfa – Wero, 1997, tł. Agnieszka Sylwanowicz
10. „Droga do Śródziemia”, Shippey T.A., wyd. Zysk i S-ka, 2001, tł. Joanna Kokot
11. „Drużyna Pierścienia”, Tolkien J.R.R., wyd. Porozumienie Wydawców, 2002, tł. Maria Skibniewska
12. „Władca Pierścieni”, Tolkien J.R.R., wyd. Zysk i S-ka, 2017, tł. Andrzej Łoziński, wyd. jednotomowe
13. „Przewodnik Encyklopedyczny”, Tyler J.E.A., wyd. Pan Books LTD, 1992, tł. Joanna Kokot
14. „Drużyna Pierścienia”, Tolkien J.R.R., wyd. Amber , 2010, tł. Maria i Cezary Frąc
15. “The Lord of The Rings. A reader’s companion”, Wayne G. Hammond, Christina Scull, HarperCollins Publishers, 2014

Frodo, jako przywódca Hobbitów, jest w poważnej rozterce, która dzisiaj się tylko pogłębi. Komu powinien zaufać, kogo posłuchać? Oberżystę który zapomniał wysłać listu od Gandalfa, czy też nieznajomego, podejrzanego włóczęgę, którego prawdziwego imienia ani celów działań nikt nie zna? To wszystko w ramach dzisiejszego 95-go odcinka podcastu.

Wspieraj Gospodę na Patronite – https://patronite.pl/podzielonymsmokiem

1. „Atlas Śródziemia”, Fonstad Karen W., wyd. Amber, 1997, tł. Tadeusz A. Olszański
2. „J.R.R. Tolkien i jego światy”, Garth John, wyd. Arkady, 2022, tł. Joanna Kokot
3. „Flora of Middle Earth”, Judd Walter S., Judd Graham A., wyd. Oxford University Press, 2017  
4. „Klucz do Tolkiena”, Perry W. Michael, wyd. Muza Sa, 2004, tł. Ryszard Derdziński
5. „The History of Middle Earth” tomy 6-9, Tolkien Christopher, wyd. Harper Collins Publishing, 2015
6. “Listy”, Tolkien J.R.R., wyd. Zysk i S-ka, 2020, tł. Agnieszka Sylwanowicz
7. „Niedokończone opowieści Śródziemia i Numenoru”, Tolkien J.R.R., wyd. Zysk i S-ka, 2019, tł. Paulina Braiter, Agnieszka Sylwanowicz
8. „Silmarillion”, Tolkien J.R.R., wyd. Amber, 2012, tł. Maria Skibniewska
9. „J.R.R. Tolkien Wizjoner i Marzyciel”, Carpenter Humphrey, wyd. Alfa – Wero, 1997, tł. Agnieszka Sylwanowicz
10. „Droga do Śródziemia”, Shippey T.A., wyd. Zysk i S-ka, 2001, tł. Joanna Kokot
11. „Drużyna Pierścienia”, Tolkien J.R.R., wyd. Porozumienie Wydawców, 2002, tł. Maria Skibniewska
12. „Władca Pierścieni”, Tolkien J.R.R., wyd. Zysk i S-ka, 2017, tł. Andrzej Łoziński, wyd. jednotomowe
13. „Przewodnik Encyklopedyczny”, Tyler J.E.A., wyd. Pan Books LTD, 1992, tł. Joanna Kokot
14. „Drużyna Pierścienia”, Tolkien J.R.R., wyd. Amber , 2010, tł. Maria i Cezary Frąc
15. “The Lord of The Rings. A reader’s companion”, Wayne G. Hammond, Christina Scull, HarperCollins Publishers, 2014

Hobbici wracają do saloniku. Frodo wie, że czekają go co najmniej dwie rozmowy. Dzisiaj pierwsza z nich – ta z Łazikiem, czy też Obieżyświatem. Czego dowie się kompania? Kim jest ten Łazik? Odpowiedzi padną w dzisiejszym odcinku podcastu. Pierwszym z trzech poświęconych rozdziałowi “Łazik”.

Wspieraj Gospodę na Patronite – https://patronite.pl/podzielonymsmokiem

1. „Atlas Śródziemia”, Fonstad Karen W., wyd. Amber, 1997, tł. Tadeusz A. Olszański
2. „J.R.R. Tolkien i jego światy”, Garth John, wyd. Arkady, 2022, tł. Joanna Kokot
3. „Flora of Middle Earth”, Judd Walter S., Judd Graham A., wyd. Oxford University Press, 2017  
4. „Klucz do Tolkiena”, Perry W. Michael, wyd. Muza Sa, 2004, tł. Ryszard Derdziński
5. „The History of Middle Earth” tomy 6-9, Tolkien Christopher, wyd. Harper Collins Publishing, 2015
6. “Listy”, Tolkien J.R.R., wyd. Zysk i S-ka, 2020, tł. Agnieszka Sylwanowicz
7. „Niedokończone opowieści Śródziemia i Numenoru”, Tolkien J.R.R., wyd. Zysk i S-ka, 2019, tł. Paulina Braiter, Agnieszka Sylwanowicz
8. „Silmarillion”, Tolkien J.R.R., wyd. Amber, 2012, tł. Maria Skibniewska
9. „J.R.R. Tolkien Wizjoner i Marzyciel”, Carpenter Humphrey, wyd. Alfa – Wero, 1997, tł. Agnieszka Sylwanowicz
10. „Droga do Śródziemia”, Shippey T.A., wyd. Zysk i S-ka, 2001, tł. Joanna Kokot
11. „Drużyna Pierścienia”, Tolkien J.R.R., wyd. Porozumienie Wydawców, 2002, tł. Maria Skibniewska
12. „Władca Pierścieni”, Tolkien J.R.R., wyd. Zysk i S-ka, 2017, tł. Andrzej Łoziński, wyd. jednotomowe
13. „Przewodnik Encyklopedyczny”, Tyler J.E.A., wyd. Pan Books LTD, 1992, tł. Joanna Kokot
14. „Drużyna Pierścienia”, Tolkien J.R.R., wyd. Amber , 2010, tł. Maria i Cezary Frąc
15. “The Lord of The Rings. A reader’s companion”, Wayne G. Hammond, Christina Scull, HarperCollins Publishers, 2014

Frodo zaśpiewał, a po chwili został poproszony o bis! Niestety wtedy sytuacja wymknęła mu się spod kontroli. Co się wydarzy w sali biesiadnej na koniec występu Froda? Czy Rozbrykany Kucyk jest przygotowany na takie wydarzenia? Dowiemy się w dzisiejszym, ostatnim odcinku poświęconym rozdziałowi “Pod Rozbrykanym Kucykiem”.

Wspieraj Gospodę na Patronite – https://patronite.pl/podzielonymsmokiem

1. „Atlas Śródziemia”, Fonstad Karen W., wyd. Amber, 1997, tł. Tadeusz A. Olszański
2. „J.R.R. Tolkien i jego światy”, Garth John, wyd. Arkady, 2022, tł. Joanna Kokot
3. „Flora of Middle Earth”, Judd Walter S., Judd Graham A., wyd. Oxford University Press, 2017  
4. „Klucz do Tolkiena”, Perry W. Michael, wyd. Muza Sa, 2004, tł. Ryszard Derdziński
5. „The History of Middle Earth” tomy 6-9, Tolkien Christopher, wyd. Harper Collins Publishing, 2015
6. “Listy”, Tolkien J.R.R., wyd. Zysk i S-ka, 2020, tł. Agnieszka Sylwanowicz
7. „Niedokończone opowieści Śródziemia i Numenoru”, Tolkien J.R.R., wyd. Zysk i S-ka, 2019, tł. Paulina Braiter, Agnieszka Sylwanowicz
8. „Silmarillion”, Tolkien J.R.R., wyd. Amber, 2012, tł. Maria Skibniewska
9. „J.R.R. Tolkien Wizjoner i Marzyciel”, Carpenter Humphrey, wyd. Alfa – Wero, 1997, tł. Agnieszka Sylwanowicz
10. „Droga do Śródziemia”, Shippey T.A., wyd. Zysk i S-ka, 2001, tł. Joanna Kokot
11. „Drużyna Pierścienia”, Tolkien J.R.R., wyd. Porozumienie Wydawców, 2002, tł. Maria Skibniewska
12. „Władca Pierścieni”, Tolkien J.R.R., wyd. Zysk i S-ka, 2017, tł. Andrzej Łoziński, wyd. jednotomowe
13. „Przewodnik Encyklopedyczny”, Tyler J.E.A., wyd. Pan Books LTD, 1992, tł. Joanna Kokot
14. „Drużyna Pierścienia”, Tolkien J.R.R., wyd. Amber , 2010, tł. Maria i Cezary Frąc
15. “The Lord of The Rings. A reader’s companion”, Wayne G. Hammond, Christina Scull, HarperCollins Publishers, 2014