Politik Merkez - Robot Okuyucu Yayını

Geçtiğimiz haftalarda ortaya çıkan ve dünya gündemine oturan Belarus ve Polonya sınırında kendini gösteren düzensiz göçmen krizine ana hatlarıyla göz atalım. ama göreceğiz bu Doğu Avrupa'da boydan boya kırılan bir fay hattıdır, Baltık'tan Karadeniz'e kadar. Bu fay hattının batısında Atlantik doğusunda ise Rusya var.

Toplumsal zehirlenme konusunu basit gibi görünen arsızlaşmak konusu ile açıklayalım. Konu malumumuz, ama bu bakış açısıyla ele alırsak ne denli ürkütücü, böyle bakalım.

ABD Savunma Bakanlığı’nın 2021 yılı değerlendirmesi yayımlandı. Asıl konumuz bu dokümandaki hususları özümsemek olacaktır. Elbette ben burada çıkarımlarımı da yazacağım. Hatta tarihler vereceğim. Çatışma risklerini ifade edeceğim. Rehberlik edeceğim. Stratejik değerlendirmelerde bulunacağım. Ancak sadece Çin’i değil ABD’yi de konu edeceğim ki taşlar yerli yerine otursun, gelecekte olması muhtemel gelişmelerin nedenlerini şimdiden çıkarabilmek için bir yol haritası çizebilelim.

İçimden geldiği gibi yazayım, bir 10 Kasım sabahı neler geliyor aklımıza, Atatürk hakkında. Lider olunmaz, şartlar gelir seni bulur, seni seçer, derler ya, tam da öyle oldu. Cepheden cepheye koşan bir subay için akla gelse gelse komutan olmak gelir ya, Osmanlı Devleti öyle zor şartlarda savaşlardayken, komutanlığı, yani askeri kariyeri bile düşünemeyebilir insan, şu savaşı da kazansak, demekten başka ne gelir akla?

Kırılma Cilt I'de bu bir kitap olacak diye başlamış idik. Cilt II'ye geçmeden gördük ki bu oldu bile. Bölgemizde çok şey yaşanıyor... Yaşanan olayları alt alta yazınca şunu da görmüş olduk, gerçekten kırılma diye bir konudan bahsetmek doğru sonuçlar verdi. Türkiye'nin bulunduğu coğrafyada en büyük kırılma Rusya ve ABD arasında yaşanıyor. Neredeyse Soğuk Savaş döneminin sertliğindeki olaylara tanık olmaktayız. Bu başat güçler aralarında sorun yaşayınca bugünün şartlarında bunun etkisi çok değişik şekillerde gerçekleşiyor. Adeta bu büyük kırılma başka alanları da kırıyor, çatlatıyor...

Bu teoriyi ortaya atmamın nedeni güncel savunma anlayışının eksiksiz anlaşılmasını sağlamaktır. Ülkemizde bazı çevrelerce savunma konusu kapsayıcı, doğru karar vermeye dönük ve hatta düzeyli konuşulmuyor. Gösterilen yaklaşımlarda bazı eksik tutumlar sergilenmektedir. Öyleyse bu konuyu bütüncül bir şekilde bu makaleyle anlatalım. Fırsat bulunca daha geniş içerikte yazacağımı da başlangıçta ifade edeyim. Konuyu; tanımlar, geçmişten modern döneme savunma ihtiyacı, örnek Modern Para Teorisi, Kuzey Atlantik Paktı (NATO) ve NATO’dan ileri anlayış değerlendirmesi, hammadde satan transit topraklar, yani Rusya anlatımı, rakip Çin’in son durumun ifadesi, Modern Savunma Teorisi, Düzenleyici Başat Güç: ABD, Modern Savunma Teorisi’nin diğer disiplinlerle ilişkisi, yapılan popüler yanlışlıklar ve eksiklerden örnekler, 2040 vizyonu, Türkiye’de ABD ve NATO algısı ve sonuç başlıklarıyla ele alacağım.

Öyle düşünüyorum ki çevremizde jeopolitik okumayı bilmeyenler, bunun yeni olanını değerlendiremeyenler var. O halde bir kez daha hatırlatalım, 2021 itibariyle, yani ABD’de Joe Biden Yönetimi işbaşına geldikten sonra, küresel bakışla, yeni coğrafi durum ana hatlarıyla nasıldır?

Siyaset ve yalan konusu çokça yazılır. Daha çok Batılı siyasetçiler büyük gösterilerle dünyayı ilgilendiren konularda alenen yalan atarlar. Bazen bu yalanlar tarihe mal olan önemli konulardır. Ben de tanık oldum hem ülkemi ilgilendiren konularda. Sizinle paylaşmak isterim. Bugünün siyasetine bakarken bu sorunlu örnekleri size de hatırlatmak isterim.

Benim yaklaşık bir aydır ifade ettiğim "Kırılma" perspektifinin özünde bölgemizde bu iki başat gücün, ABD ve Rusya’nın, yeniden tırmandırmaya başladığı jeopolitik gerçeklik vardır ve bunun etkisiyle Türkiye’ye bağlı öteden beri gündeme getirilmeye çalışılan meselelerin gün yüzüne çıkarılıp tekrar yöneltildiği bir durumu değerlendirmek gerekir.

Roma zirvesinde Türkiye'yi ilgilendiren en önemli gündem Erdoğan-Biden dar kapsamlı görüşmesi üzerine odaklanmıştı. Bunun yanısıra ikili görüşemeler de yapıldı. En öne çıkanlardan birisi Fransa Cumhurbaşkanı Macron ile olandı. Şimdi savunma, kriz bölgesi, silah sistemi bağlamında neler ortaya çıktı başlıklarla bakalım.