Politik Merkez - Robot Okuyucu Yayını

ABD ve Çin arasında rekabete ilişkin durumu gözden geçirelim. Zaman bakımından şöyle düşüneceğiz, kısa ve orta vadede bu iki güç arasında bir çatışma hali söz konusu değildir. Ancak çok fazla çalışmayı ve aynı zamanda doğru adımların atılmasını gerektiren bir dönemdeyiz. Bu dönemde stratejik bakımdan bilim ve ileri-teknoloji, ticaret, diplomasi ve yavaşça gelişen askeri güç mücadelesi, küresel hakimiyeti ele geçirme, rekabet ve gerilim konularını kapsayan çözülmesi gereken denklemler olacak.

Günümüzde en önemli savaş alanı toprak kazanımı değil, insanların zihinlerini ele geçirmek şeklindedir. Göçün bir silaha dönüştürülmesi, hukuki, politik ve ekonomik yaptırımlar, bilgi ve siber savaş, ticaret ve altyapı politikaları gibi diğer baskı biçimleri birbirini tamamlayan araçlar halindedir ve bu karşımıza en basit şekliyle bir Hibrit Savaş olarak çıkmaktadır. Büyük ölçüde savaşanların çoğunun kurbanlarının siviller olacağı sürekli bir çatışma dönemindeyiz. Ben bu konuyu eski ABD Başkanı Donald Trump’tan alıntıyla Sonu Olmayan Savaş şeklinde yazmıştım. Bu dünyada çok az insanı etkilemeyen türden bir kötü iklim koşulları gibidir.

Bugünkü savaş tarzı Tam Spektrumlu Savaş başlığı altında açıklanabilir. Bunun içinde Hibrit Savaş yöntemleri yaygın olarak yer bulur. Barış şartlarında güçlerin birbiri arasındaki üstünlük mücadelesinde Hibrit Savaş sürdürülmektedir.

Bu yıl Glasgow'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı, Hükümetler Arası İklim Değişikliği Paneli'nin altıncı değerlendirme toplantısında (COP26) dünya liderleri daha önce belirlenen hedeflerle ilgili umut verici bazı yeni anlaşmalara imza attılar. Ancak bütün hoşgörülü ifadelere rağmen küresel sera gazı emisyonları şu ana kadar gezegenin ihtiyacı olan hızda azaltılmıyor. Diğer yandan bazı ülkelerin iklimle ilgili vaatleri güçlendirilirken, bunlara ulaşmak için somut önlemlerin eksikliği gerçek bir endişe kaynağıdır. Politik çıkar ve küresel canlanma arasında gidip gelen bir sorun var. Sanırım insanlık önce bunu aşmak zorundadır.

Geçtiğimiz gün Birleşik Arap Emirlikleri Şeyhi Mohammed bin Zayed Al Nahyan (dünya MbZ kısaltmasıyla anıyor) Ankara’ya geldi ve bir dizi finans ağırlıklı anlaşmalar gerçekleştirdi. Öncesi var elbette, arka kapı diplomasi deniyor, bu şekilde ziyaretin ön çalışmaları yapılmış. Şimdi bakalım, BAE nasıl bir ülke, Türkiye ve bu ülke arasında tartışma yaratan konular, yapılan anlaşmaların ayrıntıları, ekonomik kondisyonlar ve sonuçta ne diyebiliriz, bu bir yeni dönem ise neler beklenmeli?

Doğu Akdeniz’den başlayan ve genişleyen büyük bir kırılma; Yunanistan ve Türkiye gerginliği üzerinden kendilerine çıkar elde edenler var. Durumu bütün çıplaklığıyla ve son günlerde olanlarla birlikte değerlendirmek isterim. Strateji, silahlanma, diplomasi, politika… Bütün konuları öz itibarıyla mercek altına alacağım.

Size şöyle soruyorum: Tam spektrumlu politikanız nedir? Klasik ideolojik yaklaşımlarla mı hareket edeceksiniz, hatalar üzerinde geliştirdiğiniz yöntemleri mi savunacaksınız, geleceğin ne şekilde olacağına bakıp buna göre bir teklif mi sunacaksınız?

PKK terörü konusu yaklaşık 40 yılda dallanıp budaklandı, bir yandan terör üretiyor diğer yandan politik bir araç haline geldi, uluslararası tarafları oluştu. Ancak terörü ve teröristi çok iyi anlatmak gerekiyor, politikadan iyi ayrıştırmak gerekiyor. Eğer bu ayrımı yaparken konuyla ilgili uzmanlar bile nerede durduklarını bilmezler ise buradan başlayarak politikacılara kadar karışıklıklar yaşanır. Bu kimin işine yarar? Burada çıkar için bulunan ilgili bütün güçlerin. Onların kaybedeceği bir şey yok. Çünkü aparatları yönetiyorlar.

Dün Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki ateşkesi provoke etmeye çalışan bir Ermeni saldırısı daha gerçekleşti. Şu an durum kontrol altındadır. Azerbaycan tarafında 7 şehit 10 yaralı var. Bu durumu ve bundan sonra yaşanacakları da değerlendirerek doğru okumak gerekiyor. Kim, ne yapmak istiyor?

Türkiye’nin bölgesindeki çatışmaları, gerilmeleri ve krizleri incelemeye başladığımızda ilgili aktörlerin etkileşimleri bağlamında geniş bir coğrafya içinde jeopolitik mücadele vermek gerektiği ortaya çıkıyor. Eğer bu geniş bölgeye müşterek bakılmaz ise fotoğrafın iyi görülememesi söz konusudur. Ama bölgede çareler üretilecekse de yeterli olmanın yanı sıra bir mücadeleyi kazanmak gerektiği açıktır.