Politik Merkez - Robot Okuyucu Yayını

Türkiye'yi merkeze koyarak bölgesel gelişmeleri incelersek baş döndürücü hızda süren bir çok detay görürüz. Bir noktada kesit alıp bunları birbiriyle ilişkilendirmek ihtiyacı duyarız. Böyle yaparsak neredeyiz, nereye evriliyoruz, görmek mümkün olur, en azında bütünsel ve şematik olarak. Bakalım güncel şemamızda neler var?

Ülkede 29 Ekim kutlamaları yapılırken bir Cumhuriyet tartışması yapılır mı? Yapılıyorsa bu kabul edilebilir mi? Tartışma Cumhuriyet zemininde değildir, aslen Demokrasi hakkındadır. Demokrasi kültürü sürekli gelişir, tartışmaya değerdir.

Bu yeni bir durum! Demokrasi ve özgürlük kavramları kullanılıyor, hukuk içindeki süreçler politik çıkar için formülüze ediliyor, diplomasi yoluyla ortak hamle yapılıyor ve bir başka ülke üzerinde baskı kuruluyor, bütün bunlar planlı gerçekleştiriliyor. Son iki haftada olanlara bakılırsa Biden Yönetiminin planlı bir uygulamasıyla karşı karşıya kalındığı açıktır. Buna aktif biçimde Avrupa Birliği ülkelerinden katılanlar var. Peşi sıra gündeme getirilen konular neler? Biden’ın Türkiye’ye Karşı (İktidara) Politikaları, Avrupa Komisyonu Raporu, FATF’ın Gri Listesi, Halkbank Davası, ABD’nin Teröre Bakışı ve (Ülkücülere Karşı) Titüs Yasa Teklifi, Biden’ın Acil Durum Planı Mektubu, Kavala Davası ve 10 Büyükelçi Krizi, İç Politika ve Demirtaş Davası, Kırılma, Sonuç.

COVID-19 salgını küresel çapta sosyo-ekonomik yaşamı etkiledi, finans ve tedarik zincirleri sistemini bozdu, yeni usul ve alışkanlıkların uygulanmasına sebep oldu. Ekonomistler bu zorlukları ve değişimi değerlendirirlerken ekonomik kuralsızlaştırma ve piyasa liberalizasyonunun eksikliklerini de tartışmaya aldılar. Bu noktadan sonra dile getirilen argüman yeni küresel kurumların oluşturulup oluşturulmayacağı oldu.

Bu dönemde stratejik savunma ve caydırıcılık bakımından başat güçler tarafından önemli adımlar atılıyor. Konuyu sadece nükleer silahlar bağlamında ele almak bile artık eskide kaldı, o zaten var. Yeni tür savaş araçları ve buna bağlı teknolojiler çok farklı boyutlarda düşünmemizi gerektiriyor. Bu konulardan birisi de EMP silahlarıyla yapılacak bir savaştır.

Son NATO Dışişleri Bakanları toplantısında hipersonik füze tehdidi masadaydı. Öncesinde Rusya, Çin ve hatta Kuzey Kore denemelerini yaptığı bu yeni teknoloji ile dengede NATO ülkelerine belli bir miktar endişe yarattı. ABD derinden çalışıyor ve alternatifler üretmenin peşinde. Şimdilerde bu konuyu yazmaya ve konuşmaya başladık. Size bu önemli konunun hem stratejik anlamını ve hem teknik taraflarını kısaca özetlemek isterim.

Balkanlar’da neler oluyor? ABD, Dedeağaç’a asker ve askeri malzeme yığdı, bunun anlamı ne?

Jeopolitik önde, kapsayıcı ve jeoekonomi ile desteklenen biçimde olmalı. Bölgesel dinamikler gözetilerek bu temel anlayışa dayalı yapı, ağırlıkları değiştirilir ve araçları çoğaltılabilir biçimdedir. Askeri güç Soğuk Savaş’ta nispeten bir dünya savaşını önlemişti, bugünkü akılların karışık olduğu dönende de küresel güvenlik dengelerini belli bir yere oturtabilir. Barışın yolu bu olabilir.

Politika derslerine devam edelim. Burada sizlere strateji, meta kapitalizmi, uzmanlar iktidarı, paylaşılan egemenlik, gibi kavramları birlikte açıklayacağım. Pratikte ise bu kavramların karşılığındaki ABD, Çin, Yunanistan, Türkiye, vs. ülkelerin ilişkilerini örnekleyeceğim. Uluslararası İlişkiler öğrencileri bu kapsamlı konuya bu boyutta bakabilirler. Anlatım tekniği olarak bir III. Dünya Savaşı tartışmasını yaparak bu yazıyı size daha kolay sunacağım. Teorik, felsefi ve köklü yönü olan bu kapsamlı konuyu böyle yazarsam daha anlaşılır hale gelecektir.

F-35 konusu yeterince tartışılıyor mu? Uçağın performansı, üstünlüğü veya zayıf tarafları ile ticari konuları beni ilgilendirmiyor, bakılması gereken yere odaklanıyorum. Türkiye bu projeye dahil oldu, ama sonrasında çıkarıldı. Neden çıkarıldı, yeterince tartışabildik mi? Neden olarak S-400 meselesi ileri sürülüyor. Bu mu gerçek olan? Halen Türkiye açısından konu sürüncemede görünüyor. Ancak ABD açısından bitti. Türkiye uluslararası mahkeme yoluna gider, süreç nasıl işler, bunu bilen yok.