Prawda czasu i prawda ekranu

Wyobraźcie sobie świat, w którym grzyby same przychodzą do ludzi, bez potrzeby długich leśnych poszukiwań. To nie spełnienie snu waszych wujków i szwagrów, a rzeczywistość przedstawiona w serialu "The Last of Us". Problem polega tylko na tym, że te grzyby mają chrapkę na przejmowanie kontroli nad ludzkimi mózgami i przemienianie ofiar w zabójcze zombie. Ale twórcy wcale nie wyssali tej wizji z palca, o czym opowiada prof. Marta Wrzosek, mykolog z Ogrodu Botanicznego Uniwersytetu Warszawskiego.

Historia przedstawiona w serialu Kaspra Bajona "Projekt UFO", polskiej produkcji Netfliksa z Piotrem Adamczykiem i Mateuszem Kościukiewiczem w rolach głównych, inspirowana jest wydarzeniami, do których miało dojść w 1978 roku w Emilcinie. Produkcja wprost pęka od smaczków dla wielbicieli ufologii. Przybliża je Mikołaj Kołyszko, religioznawca, autor Podcastu Religioznawczego i współtwórca podcastu Polskiego Radia "Polska sekcja ufologiczna".

"Titanic" Jamesa Camerona to film, którego nie trzeba przedstawiać. 11 Oscarów i drugi najbardziej kasowy obraz w dziejach uwzględniając inflację, epicki fresk, w którym katastrofa luksusowego transatlantyku z nocy między 14 i 15 kwietnia 1912 roku jest metaforą końca świata, do dziś wzbudza gorące dyskusje fanów: dlaczego Rose nie przesunęła się na tych przeklętych drzwiach. O prawdzie i fikcji w filmie mówi Krzysztof Mędrala, kolekcjoner przedmiotów związanych z Titanikiem, Ambasador "Titanic: The Artifact Exhibition" i twórcą bloga 1912.pl.

"Titanic" Jamesa Camerona to film, którego nie trzeba przedstawiać. 11 Oscarów i drugi najbardziej kasowy obraz w dziejach uwzględniając inflację, epicki fresk, w którym katastrofa luksusowego transatlantyku z nocy między 14 i 15 kwietnia 1912 roku jest metaforą końca świata, do dziś wzbudza gorące dyskusje fanów: dlaczego Rose nie przesunęła się na tych przeklętych drzwiach. O prawdzie i fikcji w filmie mówi Krzysztof Mędrala, kolekcjoner przedmiotów związanych z Titanikiem, Ambasador "Titanic: The Artifact Exhibition" i twórcą bloga 1912.pl.

"Queer" to odważny, kolejny już homoerotyczny romans w reżyserii Luki Guadagnino ("Tamte dni, tamte noce", "Challengers") i ekranizacja autobiograficznej powieści Williama S. Burroughsa, ikony ruchu bitnikowskiego. Główną rolę gra Daniel Craig w odważnej kreacji Lee, literackiego alter ego pisarza. Czego z filmu "Queer" możemy dowiedzieć się o biografii literata? Na te pytania odpowiada Rafał Księżyk, publicysta, autor eseju "23 cięcia dla Williama S. Burroughsa".

Druga połowa XIX wieku. Kapitan Nathan Algren (Tom Cruise) przybywa do Japonii, by stworzyć tam nowoczesną armię. W niewoli u samurajów przekonuje się do ich racji i wkrótce przyłącza się zrywu wojownika Katsumoto (Ken Watanabe). Kto był pierwowzorem postaci Algrena? Jaka postać posłużyła za inspirację dla postaci Katsumoto? Czym były rewolucja Meiji i bunt Satsumy? Przewodniczką po orientalnym świecie filmu "Ostatni samuraj" jest prof. Ewa Pałasz-Rutkowska, historyczka i japonistka z Uniwersytetu Warszawskiego.

Film "Powrót Odyseusza" Umberto Pasoliniego po raz kolejny udowadnia, że "Odyseja" jest wciąż aktualna, plastyczna i może być wciąż odczytywana na nowo. Co więcej, można to osiągnąć, będąc wiernym literackiemu pierwowzorowi. Ile mitycznego Odyseusza jest w filmie z Ralphem Finnesem i Juliette Binoche w rolach głównych? Wyjaśnia prof. Tomasz Mojsik, historyk i filolog z Uniwersytetu w Białymstoku, znawca mitologii greckiej i autor książki "Odyseusz. Biografia nieautoryzowana".

Australijka Belle Gibson zdobyła fortunę wmawiając ludziom, że cierpi z powodu guza mózgu w zaawansowanym stadium, ale wiedzie życie wolne od skutków choroby dzięki specjalnie opracowanej diecie i zdrowemu stylowi życia. Wszystko to za pośrednictwem konta na Instagramie i aplikacji. Żadnego raka rzecz jasna nie miała…  Co w serialu "Ocet jabłkowy" jest prawdą? Czy druga bohaterka seriali, Mili Blake, jest prawdziwą postacią? Czy dziennikarz, który badał sprawę Belle Gibson miał żonę chorującą na raka?

Nowy film Roberta Eggersa to nie tylko remake klasycznego horroru Friedricha Murnaua z 1922 roku, ale też kopalnia odniesień do słowiańskiego i rumuńskiego folkloru. Dlaczego hrabia Orlok (Bill Skarsgard) wygląda w filmie jak rozpadający się trup? Czym była tajemnicza księga "Solomonari", którą posługuje się odpowiednik van Helsinga (Willem Defoe)? Dlaczego nieodłącznym elementem filmów o hrabim Orloku jest plaga? Czy wampir zawsze przedstawiany był jako romantyczny kochanek rodem z powieści "Dracula" Brama Strokera? Opowiada Jaga Moder, pisarka, popularyzatorka folkloru, w mediach społecznościowych znana jako Legendystka.

Chilijski reżyser Pablo Larrain wypełnił bardzo konkretną niszę w świecie filmu. Wyspecjalizował się w portretach znanych i majętnych kobiet, stojących u progu kryzysu nerwowego, w przełomowych momentach życia. Teraz sięgnął po historię legendy sceny operowej XX wieku, Marii Callas, w którą wciela się Angelina Jolie. Czy matka zmuszała ją do prostytucji? Jak wyglądał jej związek z Aristotelisem Onassisem? Dlaczego w filmie nie ma osoby, której rola w ostatnich dniach życia Callas jest bardzo niejasna?