Prawo Przyszłości

W czasie pandemii COVID-19 paszporty immunologiczne (COVID-passy, green-passy, paszporty szczepionkowe itd.) stały się jednym z najważniejszych instrumentów ochrony zdrowia publicznego. Użycie tej instytucji na tak dużą skalę wywołało natychmiast szeroką debatę o charakterze filozoficznym oraz prawnym. Dwa lata po ogłoszeniu zakończenia pandemii przez WHO najważniejsze zarzuty wobec paszportów immunologicznych nadal są dyskutowane. W piątym odcinku podcastu zastanawiamy się, na jakie racje powołują się władze publiczne wprowadzając paszporty immunologiczne oraz jakie prawa i wolności mogą być zagrożone takimi działaniami.

Wspólnie poszukamy odpowiedzi na pytania:

• Czym są paszporty immunologiczne?
• Czym są paszporty szczepionkowe i czy różnią się czymś od obowiązku szczepień?
• Na czym polegają polityki zdrowia publicznego opierające się na przymusie?
• Czym jest paternalizm w kontekście zdrowia publicznego?
• W jakie prawa i wolności ingeruje implementacja paszportów immunologicznych?

O kwestii paszportów immunologicznych rozmawiają: Maciej Macuga, Karolina Śliwecka i Jan Turlej. Na temat prawnych aspektów paszportów immunologicznych wprowadzonych w Unii Europejskiej wypowiada się doktor Grzegorz Glanowski, pracownik Zakładu Bioetyki i Prawa Medycznego Uniwersytetu Jagiellońskiego.  

---

Odcinek przygotowali: Maciek Macuga, Karolina Śliwecka, Jan Turlej  

Praktycznie o prawie: dr Grzegorz Glanowski.

Nagranie: Piotr Urbańczyk.  

Montaż: Tomasz Stankiewicz. 

Podcast wydawany jest przez Future Law Lab, WPiA UJ.

W marcu 2025 roku Prezydent RP podpisał kontrowersyjną ustawę o zawieszeniu prawa do azylu, krytykowaną zarówno przez organy władzy (Rzecznika Praw Obywatelskich), jak i organizacje pozarządowe (UNHCR). Ustawa ta usankcjonowała trwającą od 2021 praktykępush-backów wobec uchodźców, którzy znaleźli się na polsko-białoruskiej granicy. W kontekście tej sytuacji nieuchronnie nasuwa się pytanie o to, jak daleko sięga swoboda państw w kształtowaniu polityki migracyjnej. W czwartym odcinku rozważymy, jakimi racjami wspólnoty polityczne mogą uzasadniać tego typu polityki i jakie to ma konsekwencje dla sytuacji uchodźców. 

Wspólnie poszukamy odpowiedzi na pytania:  

• Kim są uchodźcy?  
• Jakie stanowiska w sporze o istnienie granic państwowych zajmują kosmopolici, a jakie państwowcy? 
• W jaki sposób uzasadnia się prawo do swobodnego przemieszczenia się między państwami?  
• Na jakich argumentach opiera się prawo do kontrolowania granic?  
• Czy państwa mogą deportować uchodźców?

O problemie ochrony uchodźców rozmawiają: Jan Turlej, Bartłomiej Brzozowski i Maciej Macuga. Na temat prawnych aspektów ochrony uchodźców wypowiada się profesor Michał Kowalski, prodziekan Wydziału Prawa i Administracji UJ, w latach 2018-2024 sędzia ad hoc w Europejskim Trybunale Praw Człowieka w Strasburgu.

--

Odcinek przygotowali: Jan Turlej, Bartłomiej Brzozowski, Maciej Macuga.

Praktycznie o prawie: prof. Michał Kowalski.

Nagranie: Piotr Urbańczyk.

Montaż: Tomasz Stankiewicz.

Podcast wydawany jest przez Future Law Lab, WPiA UJ.

W głośnym wywiadze udzielonym “Vogue” Jennifer Lawrence skrytykowała sytuację panującą na rynku pracy w Hollywood, a dokładniej to, że najlepsze aktorki otrzymują za swoje role znacznie niższe wynagrodzenia niż ich koledzy wykonujący ten sam zawód. Lawrence stwierdziła, że w obecnych warunkach nie ma żadnego znaczenia to, jak bardzo będzie się starać i jak dużo pracować, bo i tak zarobi mniej ze tego powodu, że jest kobietą. W tym samym wywiadzie zwróciła jednak uwagę, że ta sprawa dotyczy milionów dolarów, które są jej niepotrzebne do życia. W podobnym tonie wypowiadały się na ten temat wcześniej inne gwiazdy Hollywood, między innymi, Natalie Portman, Uma Thurman, czy Meryl Streep.W trzecim odcinku wychodzimy od problemu luki płacowej w Hollywood i zastanawiamy się, czy najbogatsi ludzie na świecie mogą być w jakiś sposób pokrzywdzeni tym, że nieodpowiednio zarabiają. Wspólnie szukamy odpowiedzi na pytania:

• Kim są superbogacze?
• Czy posiadanie wielkiego bogactwa jest uczciwe?
• Na czym polega problem luki płacowej?
• Czy niższe zarobki najbogatszych aktorek w Hollywood powinniśmy traktować jako przejaw dyskryminacji?
• Czy powinny nas martwić problemy superbogaczy?

O problemach superbogaczy i problemach z superbogaczami rozmawiają Wojciech Ciszewski, Klaudyna Horniczak i Jan Turlej.

Na temat prawnych aspektów luki płacowej wypowiada się prof. Arkadiusz Sobczyk, pracownik Katedry Prawa Pracy na Wydziale Prawa i Administracji UJ.

--

Odcinek przygotowali: Wojciech Ciszewski, Klaudyna Horniczak, Jan Turlej.  

Praktycznie o prawie: Arkadiusz Sobczyk 

Nagranie: Piotr Urbańczyk  

Montaż: Tomasz Stankiewicz 

Podcast wydawany jest przez Fututre Law Lab, WPiA UJ.

W lutym 2025 weszła w życia nowelizacja karnoprawnej definicji zgwałcenia (art. 197 kk), nad którą dyskusje toczyły się od kilku lat. Zgodnie z dotychczasowym brzmieniem tej definicji zgwałcenie ma miejsce, gdy sprawca doprowadza do czynności seksualnej przemocą, groźbą bezprawną lub podstępem. Niedawna reforma wprowadza obok tych sposobów działania sprawcy jeszcze jedno znamię - brak zgody ofiary. Zwolennicy nowelizacji twierdzą, że nowa definicja opiera się na afirmatywnym modelu zgody („tak znaczy tak”) i istotnie wzmacnia pozycję osoby pokrzywdzonej. Nie brakuje jednak też głosów sprzeciwiających się tej zmianie.W drugim odcinku sezonu Teoretycznie o prawie rozmawiamy o kwestii wymogu zgody na seks. Zastanawiamy się w szczególności:  

• Jak historycznie kształtowało się nasze podejście do wymogu zgody na seks?
• Czym są koncepcje „nie znaczy nie” i „tak znaczy tak”?
• Jak wyglądały prace nad nowelizacją kodeksu karnego i czy zmiana naprawdę przyniesie oczekiwane skutki?
• Czy wymóg zgody jest jedynym warunkiem dopuszczalności kontaktu seksualnego? 

---

Odcinek przygotowały: Karolina Śliwecka, Klaudyna Horniczak, Natalia Witosza.  

Praktycznie o prawie: Mikołaj Małecki  

Nagranie: Piotr Urbańczyk  

Montaż: Tomasz Stankiewicz

Podcast wydawany jest przez Future Law Lab, WPiA UJ.

Igrzyska olimpijskie w Paryżu pokazały, ile kontrowersji wzbudza kwestia kategoryzacji płciowej w sporcie profesjonalnym. Udział Imane Khalif i Lin Yu-Ting w olimpijskiej rywalizacji bokserek wywołał lawinę komentarzy, wśród których dominowały zarzuty o oszukiwanie co do posiadanej płci w celu uzyskania nieuczciwej przewagi nad konkurentkami. Nie była to jednak pierwsza (i z całą pewnością nie ostatnia) tak szeroka dyskusja na ten temat. 

Wychodząc od przypadku Imane Khelif w odcinku zastanawiamy się: 

• jakie stanowisko w sporze o płeć w sporcie profesjonalnym zajmują anatomiści a jakie tożsamościowcy? 
• czy mamy dobre powody by utrzymać podział ze względu na płeć w sporcie? 
• kiedy czyjaś przewaga staje się nieuczciwa? 
• jak daleko możemy ingerować w zasady poszczególnych dyscyplin sportowych? 
• czym różnią się esencjalistyczne i narracyjne podejścia do natury sportu? 

-----

Odcinek przygotowali:

Wojciech Ciszewski, Klaudyna Horniczak, Karolina Śliwecka

Praktycznie o prawie: Michał Biliński

Nagranie: Piotr Urbańczyk

Edycja dźwięku: Tomasz Stankiewicz ⁠⁠⁠⁠www.tostanki.pl⁠⁠

Podcast wydawany jest przezFuture Law Lab, WPiA UJwww.futurelawlab.pl

Odcinek jest wprowadzeniem do nowego sezonu podcastu Prawo Przyszłości: Teoretycznie o prawie (TOP). W studiu udało się zebrać w pełnym składzie zespołu przygotowującego ten sezon. Rozmawiamy o naszym pomyśle na podcast i o tematach, które będziemy poruszać w kolejnych odcinkach. Przy okazji można się też dowiedzieć, kto z naszego zespołu jest autorem nazwy TOP i kto obawia się, że będzie musiał łączyć obowiązki podcastera z trasą koncertową. 

----

Odcinek przygotowali: Bartłomiej Brzozowski, Jan Turlej, Karolina Śliwecka, Klaudyna Horniczak, Maciej Macuga, Natalia Witosza, Wojciech Ciszewski  

Nagranie: Piotr Urbańczyk  

Montaż: Tomasz Stankiewicz ⁠⁠⁠⁠⁠⁠www.tostanki.pl⁠⁠

Podcast wydawany jest przezFuture Law Lab, WPiA UJ⁠www.futurelawlab.pl

W ostatnim odcinku tej serii podcastu gościem specjalnym dr Ewy Górskiej jest prof. Jerzy Pisuliński, dziekan Wydziału Prawa i Administracji UJ, który mówi o edukacji prawników przyszłości.

Prof. Jerzy Pisuliński – Profesor nauk prawnych, Dziekan Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego, kierownik Katedry Prawa Cywilnego Uniwersytetu Jagiellońskiego. 

Rozmowę prowadzi dr Ewa Górska z Future Law Lab.

⏤

Podcast wydawany jest przez Future Law Lab, WPiA UJ ⎜Muzyka w podcaście została stworzona przez AIVA (Artificial Intelligence Virtual Artist): www.aiva.ai⎜Edycja dźwięku: www.tostanki.pl.

W tym odcinku rozmawiamy o ochronie zdrowia i różnego rodzaju prawach z tym związanych. Gościem tego odcinka jest ekspert w tej kwestii, dr hab. Tomasz Sroka z WPiA UJ. 

Mówimy m.in. o tym:

dr hab. Tomasz Sroka –  adiunkt w Katedrze Prawa Karnego (Zakładzie Bioetyki i Prawa Medycznego) na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego, a w latach 2016-2021 był także adiunktem w Katedrze Medycyny Sądowej CM UJ. Kierownik studiów podyplomowych „Prawo medyczne i bioetyka”, opiekun Koła Naukowego Prawa Medycznego UJ oraz członek komisji dyscyplinarnej ds. studentów. Więcej info: www.tomaszsroka.eu.

Rozmowę prowadzi dr Ewa Górska z Future Law Lab.

⏤
Podcast wydawany jest przez Future Law Lab, WPiA UJ ⎜Muzyka w podcaście została stworzona przez AIVA (Artificial Intelligence Virtual Artist): www.aiva.ai⎜Edycja dźwięku: www.tostanki.pl.

Gościem tego odcinka jest Kamil Cioch - radca prawny praktycznie zajmujący się kryptowalutami.

Z rozmowy dowiecie się m.in.:

Kamil Cioch – Kamil Cioch, radca prawny z ponad 10 letnim doświadczeniem w świadczeniu usług prawnych dla klientów biznesowych. W tej chwili skupia się głównie na prawie własności intelektualnej oraz nowoczesnych technologii, świadcząc przy tym usługi dla klientów głównie z tzw. gamedev'u oraz krypto w sferach, które dotyczą właśnie własności intelektualnej, prawa umów, prawa korporacyjnego oraz AML. Aktualnie współpracuje z kancelarią MELD Jodłowski Szczawiński i Partnerzy Radcowie Prawni i Adwokaci z biurami w Katowicach i Krakowie.

Rozmowę prowadzi dr Ewa Górska z Future Law Lab.

⏤

Podcast wydawany jest przez Future Law Lab, WPiA UJ ⎜Muzyka w podcaście została stworzona przez AIVA (Artificial Intelligence Virtual Artist): www.aiva.ai⎜Edycja dźwięku: www.tostanki.pl

W odcinku 25. dr Ewa Górska rozmawia z drem Michałem Araszkiewiczem z Uniwersytetu Jagiellońskiego o sztucznej inteligencji i prawie.

W odcinku posłuchacie m.in. tym:

Dr Michał Araszkiewicz – Doktor nauk prawnych, adiunkt na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego, członek Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w Krakowie. Zajmuje się problematyką interpretacji prawa, wpływu nowych technologii na stanowienie i stosowanie prawa, informatyki prawniczej, sztucznej inteligencji.

Rozmowę prowadzi dr Ewa Górska z Future Law Lab.

⏤

Podcast wydawany jest przez Future Law Lab, WPiA UJ ⎜Muzyka w podcaście została stworzona przez AIVA (Artificial Intelligence Virtual Artist): www.aiva.ai⎜Edycja dźwięku: www.tostanki.pl