To staropolskie słowo może przydać się w zimne dni. Ogacić czyli owinąć, osłonić przed chłodem (na przykład donice czy okno).  Brzmienie tego wyrazu przypomina także potoczną nazwę pewnej części garderoby, ale i blisko mu do "gacków" - nietoperzy. W tym odcinku wyjaśniamy wszystkie te językowe połączenia.

Te dwa słowa zastanowiły jedną ze słuchaczek. "Podkurek" ma w sobie coś wspólnego z porannym pianiem koguta, ale i posiłkiem - zarówno porannym, jedzonym na zakończenie nocnych zabaw,  jak i postnym, podawanym przed Popielcem. "Kordialny" z kolei może przydać się przy prawieniu komplementów - można użyć go w odniesieniu do serdeczności jakiejś osoby.

W polszczyźnie funkcjonuje wyrażenie "załatwić sprawy", ale czasem można spotkać również wersję "łatwić sprawy". Druga z tych form to regionalizm, który ma swoje korzenie w dawnej polszczyźnie. W związku z fizjologią używamy także "załatwić się". Czy wszystkie z tych wyrażeń mają wspólny rodowód?

Tylko kto i gdzie sieje tytułowy mak? Wyjaśniamy czy genezy tego określenia szukać należy w rolnictwie, czy jednak w nieco innych obszarach życia. Zastanawiamy się tez nad powiedzeniem "sypać mak na oczy" czy typowym określeniem dla chodzących późno spać, czyli "nocnymych marków" oraz tłumaczymy skąd wzięło się powiedzenie "tłuc się jak marek po piekle"...

Dlaczego mieszkańcy Danii to Duńczycy, a nie Dańczycy? Gdzieś blisko językowo leżą także "dania" - potrawy, choć w wymowie stosuje się wyraźnie słyszalne rozróżnienie między daniami a Danią. Czy słowa te mają wspólne źródło? Przypomina też nowe zasady ortografii mówiące o pisowni nazw mieszkańców miast, dzielnic i osiedli.

Dwusetny odcinek cyklu zobowiązuje! Tym razem wyjaśniamy wszystko, co może pomóc w podawaniu wielkości i miar. Czym różni się cyfra od liczby, a liczba od ilości?  Jest nieskończenie wiele powodów, by wiedzieć i zaledwie kilka wyjaśnień dla każdej z tych kwestii.

Jeśli ktoś "gra na zwłokę", znaczy to, że opóźnia podjęcie jakiejś decyzji. Skąd jednak wzięła się owa "zwłoka"? To słowo pochodzi od wyrazu "zwlec", który z kolei wziął się od "wlec" - czyli ciągnąć albo z trudem i wysiłkiem przesuwać coś po ziemi. Jest to robione bardzo powoli i właśnie stąd wzięła się "zwłoka". Jednak dlaczego "gra się na zwłokę"?

Odpowiadamy na kolejne pytania językowe od słuchaczy. Czym właściwie jest "lada" w wyrażeniach "lada chwila" i "lada moment"? Jej korzenie sięgają języka prasłowiańskiego. Co ciekawe, "lada" dała początek innemu słowu - kojarzonemu z lekkomyślnością i rozpustą. Przy okazji rozwiązujemy też zagadkę dziś już nieużywanego wyrazu... "trocha".

Tym razem wyrażenia bliskie sytuacjom... matrymonialnym. Ciekawość słuchaczki wzbudziło słowo "narzeczony", podobne w brzmieniu do "narzekania", a znaczeniowo bliższe jednak "przyrzekaniu". Wyjaśnia zatem, skąd takie określenie przyszłego małżonka, a także przybliżamy genezę samego "wyjścia za mąż" w polszczyźnie.

Dlaczego polskie psy robią "hau hau", a angielskie "whoof whoof"? Psy, rzecz jasna, szczekają tak samo na każdej szerokości geograficznej, a ludzie w ten sam sposób słyszą ich dźwięki. Różnice pojawiają się dopiero przy przekładaniu szczeku na ludzki język. Sposób słyszenia psich odgłosów może się także zmieniać w obrębie danego języka, czego dowodem jest czasownik "szczekać" (a nie "haukać").