Radio Swammerdam

Deze week bespreken Lieven Heeremans en Tiago Abas wetenschappelijk onderzoek dat elke Amsterdammer aan het hart gaat: fietsonderzoek.

Te gast is Marco te Brommelstroet, onderzoeker aan het Urban Cycling Institute van de Universiteit van Amsterdam en op twitter bekend als de @fietsprofessor.

Er werd gesproken over fietsgedrag, de fiets-trein combinatie, hoe kuispunten en wegen worden ontworpen en welk beleid de gemeente voert rondom fietsers. De column van Sicco de Knecht gaat toepasselijk over de onderlinge haat van weggebruikers. Tot slot worden fietsparkeerplekken besproken en blijkt dat er een omslag nodig en gaande is in het beleid van de gemeente.

Tim Wagemakers en Lieven Heeremans interviewden hun oud- docent filosofie Johan de Jong over het proefschrift dat Johan schrijft over de schijnbaar ondoorgrondelijke filosoof Jacques Derrida. Geniaal of gek? Een ingewikkelde kwestie waar Radio Swammerdam even goed de tijd voor neemt.

En er was natuurlijk de column, ditmaal van Bart van Heerikhuizen. Hij legde in zijn column een link tussen rouwkaarten, onbeschrijfelijkheid en commodificatie.

Met Johan spraken we daarna over classificatie, grenzen en protest. Als een simpel tegengeluid volgens Derrida niet voldoende is, hoe kun je dan nog iets van protest vormgeven? Of verder komen? Een les in nederigheid, zo blijkt, want niet elk probleem heeft een oplossing.

De redactieleden en gasten van Radio Swammerdam zijn na de Kerst uit hun windstreken teruggekeerd naar Amsterdam en maken deze week dialecten bespreekbaar. Te gast zijn Frans Hinskens en Etske Ooijevaar, beide werkzaam aan het Meertens instituut. Ooijevaar onderzoekt met een ultrasound apparaat hoe de tong zich manouvreert bij de uitspraak van Volendammers. Hinskens stelt dat het aantal dialecten niet te tellen valt, maar dat men doorgaans spreekt van dialectgroepeingen.

In Radio Swammerdam spraken presentatrice Sterre ten Houte de Lange en Eveline van Rijswijk over de verhouding tussen kerk en staat en immigratie en nationalisatiebeleid in Nederland. Historicus Mart Rutjes gaf het startschot met een analyse van hoe religie een plaats heeft gevonden in Nederland, beginnend bij de Bataafse Republiek. Daarna sprak onderzoekster Tamar de Waal over het verschil tussen immigratie en integratie en wat de plaats van immigranten is in een liberale democratie.

In de eerste uitzending van Luuk Ex interviewde hij Sander Klous, hoogleraar Big Data en ecosystemen voor Business and Society. Bas Belleman sprak in zijn column een kritische noot over de gevaren van Big Data. Aanhakend op de column voelden Luuk en Lieven Heeremans professor Sander Klous aan de tand over hoe hij deze gevaren omzeilt en hoe hij denkt over ethische vraagstukken. Terwijl onderwijl op Twitter de discussie door ging!

In de donkere decembermaand trekt niet alleen de koude de consument een winkel in: alomtegenwoordige reclame maakt cadeaus kopen haast onvermijdelijk. Hoe hebben winkelen, merken en reclame zich in de afgelopen eeuw ontwikkeld? Eveline van Rijswijk en Tim Wagemakers duiken de geschiedenis en communicatiewetenschap in. Te gast zijn historicus Cle Lesger en communicatiewetenschapper Marieke Fransen.

Hoe en waarom krijgen wij kinderen? Dat is de vraag die we ons vandaag stelden bij Radio Swammerdam. Tiago Abas maakte vandaag zijn eerste uitzending en interviewde gyneacologe Monique Mochtar. De eerste vraag die we aan haar stelde was hoe een werkdag van een gyneacoloog eruit ziet. Vervolgens interviewden we pedagoge Henny Bos. Zij doet onderzoek naar de ontwikkeling van kinderen in een gezinnen met twee moeders.

In Radio Swammerdam spraken presentator Tim Wagemakers en co-host Sterre ten Houte de Lange over het lopende onderzoek van PHD-onderzoeker Marenne Mei Jansen. Zij onderzoekt hoe de Nederlandse militaire leiding beter kan worden voorbereid op conflicten in de 21e eeuw. Want, concludeerde zij alvast, oorlogen worden steeds complexer. Omdat wij naast veiligheid nu ook ontwikkelingswerk willen doen krijgen we bijvoorbeeld in Afghanistan militairen die naast het complex beveiligen óók ondernemerschap gaan stimuleren. Tekentafelbeleid, dat vaak in de praktijk op problemen stuit.

'Drugsdoden bij ADE', schreven kranten na het overlijden van drie mannen tijdens het dance event. Maar waren het wel drugsdoden? Wat weten we nu echt over het gevaar van drugs? En wat heeft dat met dansen te maken?

Gasten: sociaalwetenschapper Ton Nabben en antropologe Irene Stengs deden onderzoek naar dance in het algemeen en drugs in Amsterdam in het bijzonder. Met een column van Bart van Heerikhuizen.

Presentatie Lieven Heeremans en Sterre ten Houte de Lange

In de eerste uitzending van Radio Swammerdam van seizoen 2014-2015 sprak columnist en dichter Bas Belleman over de poëzie van het interview en hoe emotie gebruikt wordt om sympathiek over te komen.

Als hoofdgasten interviewde presentator Sterre ten Houte antropoloog Gerben Moerman en journalist Ger van Westing (eindredacteur Nieuwsuur). Moerman voerde onderzoek uit naar hoe verschillende interviewtechnieken in de wetenschap gebruikt kunnen worden en welke invloed deze hebben op de antwoorden. Met Van Westing onderzocht Ten Houte hoe het journalistieke interview verschilt van het wetenschappelijk interview en waar ze elkaar kunnen vinden. Zowel de wetenschap als de journalistiek, concludeerden zij, heeft te maken met de toenemende invloed van het human interest interview. "Maar hoe voel jij je daarbij?"