Zo simpel is het niet – Stellinga & Schinkel over economie

Trump beloofde dat het leven van gewone Amerikanen weer betaalbaar zou worden. Die belofte kwam hij niet na. Zullen de Republikeinen daarop afgerekend worden bij de aanstaande congresverkiezingen?

Maarten en Marike bespreken hoe de gemiddelde Amerikaan ervoor staat, maar ook hoe deze naar de economie kijkt. Want hoe het gaat met de economie, en hoe mensen de economie beleven, zijn vaak verschillende dingen. Wat is er veranderd sinds de termijn van Biden? Zien kiezers corruptie? En hoe staat het eigenlijk met de prijs van bacon?

Je kunt deze aflevering ook op YouTube te bekijken.

Heb je een vraag over economie? Mail ons op [email protected].

Shownotes

• Pew Research: Public’s Economic Ratings Turn More Negative
• Meer over wat Amerikanen lenen, en bij wie
• Over de payday-loans in de VS, en de absurd hoge rentes
• Het nieuwste internationale rapport over corruptie
• De mening van Amerikanen over corruptie in eigen land
• De 'US affordability tracker' van het FT
• NYT: Polls Show Democrats Ahead. Are They ‘Right’ This Time?
• Een relativering van de peilingen door Charlie Cook

Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel

Redactie, regie & montage: Jeanne Geerken

Montage en mixage: Misja van Waterschoot van Audiochef

Video: Menno Adelaar

Muziek: Rufus van Baardwijk

Fotografie: Folkert Koelewijn

Artwork: Yannick Mortier

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Premier Jetten spreekt van een "compleet onacceptabel" nieuw Europees begrotingsvoorstel, bondskanselier Merz noemt de plannen "echt onbetaalbaar". Klopt het dat Europa zoveel duurder wordt?

Maarten en Marike bespreken hoe de financiën van de Europese Unie werken. Hoe komt Europa aan zijn geld? Hoeveel draagt Nederland af aan Europa, en wat krijgen we daarvoor terug? Waar geeft de EU zijn budget eigenlijk aan uit? En waarom is het ditmaal extra moeilijk om een nieuwe Europese begroting af te spreken? 

Je kunt deze aflevering ook op YouTube te bekijken.

Heb je een vraag over economie? Mail ons op [email protected].

Shownotes

• De Europese Rekenkamer over het nieuwe meerjarenplan
• De Rekenkamer over wat Nederland ontvangt uit EU-lidmaatschap
• De Rekenkamer over de Nederlandse nettobetalingspositie
• Het CBP over de handelsbaten van de EU en de interne markt
• De economen die schrijven dat de baten van de interne markt juist overschat worden
• Kabinetsappreciatie van de Ierse nego-box
• The EU's long-term budget for 2028–2034
• ‘Niemand krijgt de Brusselse patstelling over de begroting in beweging’
• CPB: schaven aan begroting brengt Europa niet verder

Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel

Redactie, regie & montage: Jeanne Geerken

Montage en mixage: Lars van Leeuwen

Video: Menno Adelaar

Muziek: Rufus van Baardwijk

Fotografie: Folkert Koelewijn

Artwork: Yannick Mortier

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Nederland is kampioen woonsteun. Waarom is er na al die jaren politieke bemoeienis dan nog steeds zo’n krapte op de woningmarkt? Staat overmatig beleid de oplossingen in de weg?

Je kunt deze aflevering ook op YouTube te bekijken.

Heb je een vraag over economie? Mail ons op [email protected].

Shownotes

• Onze eerdere afleveringen over het woonprobleem heten '(Hoe) kun je nu nog een huis kopen?' en 'Nederland is een walhalla voor huizenbezitters'
• Hier vind je alle rapporten van het Instituut voor Publieke Economie over de woningmarkt, waaronder ‘Betaalbaar Bouwen’ van afgelopen september. 
• Het onderzoek van de Europese Commissie dat Maarten aanhaalt
• Het CPB-rapport Perspectief op de woningmarkt
• Het DNB-rapport Voldoende vraag, tekort aan kapitaal
• Het CBS over de woonlasten van huishoudens
• Het rapport van de Rabobank dat Maarten aanhaalt
• Het CBS over de krimp van de private huursector
• Het Woononderzoek Nederland (WoON)

Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel

Redactie, regie & montage: Jeanne Geerken

Montage en mixage: Misja van Waterschoot van Audiochef

Video: Menno Adelaar

Muziek: Rufus van Baardwijk

Fotografie: Folkert Koelewijn

Artwork: Yannick Mortier

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Grote AI-bedrijven, chipmakers en datacenterbouwers zijn steeds vaker elkaars investeerder, leverancier én klant. Hoe riskant is deze circulaire manier van financieren?

Maarten en Marike onderzoeken de waarderingen van OpenAI en Anthropic. Hoewel beide bedrijven (nog) niet winstgevend zijn, worden ze al wel rijk gerekend. De waarde van Anthropic werd begin dit jaar nog op 183 miljard dollar geschat, bij de aangekondigde beursgang wordt gemikt op 2.000 miljard dollar. Maar waar is deze waardering op gebaseerd? En zijn de gigantische investeringen wel terug te verdienen? Of zitten AI-bedrijven vast in de race die ze zelf creëerden?

Je kunt deze aflevering ook op YouTube te bekijken.

Heb je een vraag over economie? Mail ons op [email protected].

Shownotes

• De circulaire investeringen van AI bedrijven in kaart gebracht
• Het rapport van de BIS over de investeringsrace tussen AI-bedrijven
• Brookings rapport: Financing the AI Buildout
• Colombia Paper: The Hidden Risk in AI’s Circular Financing Ecosystem
• FT: Sam Altman says OpenAI will delay its IPO until it overcomes safety concerns
• FT: Anthropic warns of ‘existential risks to humanity’ in IPO prospectus
• FT: Corporate America embraces cheaper ‘open’ AI models
• FT: Nvidia launches record $150bn share buyback
• FT: Oracle on the hook to pay data centre investors even if site has no electricity
• Reuters over Anthropics IPO Prospectus

Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel

Redactie, regie & montage: Jeanne Geerken

Montage en mixage: Misja van Waterschoot van Audiochef

Video: Menno Adelaar

Muziek: Rufus van Baardwijk

Fotografie: Folkert Koelewijn

Artwork: Yannick Mortier

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Wereldwijd gaan landen steeds meer schulden aan. Maar sinds deze zomer stijgen ook de rentes op die schulden. Landen lenen dus niet alleen meer, ze zijn daarnaast meer kwijt aan de rentebetalingen op hun leningen. Zo zijn de VS, als de rentes zo hoog blijven, volgend jaar meer geld kwijt aan rentebetalingen dan aan hun leger. Gaat dit wel goed?

Maarten en Marike leggen uit hoe de obligatiemarkt werkt: het is de pitbull van Brad Pitt. En ze bespreken, als een detective-duo, waarom de rentes eigenlijk zo gestegen zijn (er zijn drie verdachten: inflatie, leenzucht en twijfel). Maarten maakt zich zorgen over de ‘nucleaire optie’ waar de Fransen over fluisteren en Marike bespreekt de trucjes die politici verzinnen om tegen de stijgende kosten te vechten. Krijgt de obligatiemarkt de spilzieke politici uiteindelijk op de knieën?

Je kunt deze aflevering ook op YouTube te bekijken.

Heb je een vraag over economie? Mail ons op [email protected].

Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel

Redactie, regie & montage: Jeanne Geerken

Montage en mixage: Misja van Waterschoot van Audiochef

Video: Menno Adelaar

Muziek: Rufus van Baardwijk

Fotografie: Folkert Koelewijn

Artwork: Yannick Mortier

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Voor wie is deze Miljoenennota goed? Kort samengevat: wel voor vermogenden, niet voor werkenden en jongeren. En dat is slecht voor de economie.

Maarten en Marike bespreken de begroting. Pakt dit kabinet de belemmeringen aan die verdere groei in de weg staan? Hoe staat de Nederlandse economie er op dit moment voor? En hoe kan het dat er steeds minder nieuwe bedrijven bijkomen – en wat is daaraan te doen? Marike vergelijkt Nederland met een nepobaby: we teren teveel op onze rijkdom uit eerdere tijden, zonder genoeg aan de toekomst te bouwen. En Maarten laat zien dat onze staatsschuld nog minder voorstelt dan je in eerste instantie denkt.

Je kunt deze aflevering ook op YouTube te bekijken.

Heb je een vraag over economie? Mail ons op [email protected].

Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel

Redactie, regie & montage: Jeanne Geerken

Montage en mixage: Misja van Waterschoot van Audiochef

Video: Menno Adelaar

Muziek: Rufus van Baardwijk

Fotografie: Folkert Koelewijn

Artwork: Yannick Mortier

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

We zijn genomineerd voor de PrinsjesPodcastPrijs! Dinsdagavond 1 september worden wij geïnterviewd in Den Haag, en daar kun jij bij zijn. Check de link voor kaarten.

Sinds een jaar of tien nemen de vaardigheden van Europese leerlingen hard af. Wat is er aan de hand? Hoe groot is de invloed van sociale media en kunstmatige intelligentie op het onderwijs? En wat betekent deze sterke daling voor de toekomstige economie? 

Voor deze aflevering reisden we af naar een bijzondere plek in Parijs om te spreken met internationaal onderwijsonderzoeker Andreas Schleicher. Hij drukte ons met de neus op de feiten: het Nederlandse onderwijs, dat ooit excellent was, laat een van de grootste kwaliteitsdalingen zien. Eenderde van de vijftienjarigen liep in 2022 het risico laaggeletterd het onderwijs te verlaten. En wereldwijd weet de helft van de leerlingen feiten en meningen niet uit elkaar te halen. Hoe zal de nieuwe generatie straks het werkveld betreden? En: waar liggen de oplossingen voor dit probleem? 

Heb je een vraag over economie? Mail ons op [email protected].

Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel

Redactie, regie & montage: Jeanne Geerken

Mixage: Audiochef

Muziek: Rufus van Baardwijk

Fotografie: Folkert Koelewijn

Artwork: Yannick Mortier

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Tol, blokkades, invoerheffingen, accijnzen en afpersing. De geschiedenis ligt vol met handelsbeperkingen, ziet NRC’s huishistoricus Bart Funnekotter. In deze aflevering bespreken Maarten en Bart handelsoorlogen door de eeuwen heen: van kleitabletten over zilverdiefstal uit Assyrië tot het Franse colbertisme, het Britse mercantilisme en de Amerikaanse Tariff Act.

Is – of was – de groeiende vrijhandel sinds de Tweede Wereldoorlog de uitzondering op de regel? Is het mercantilisme, het gebruiken van handel als wapen, terug van weggeweest? En kan mondiale vrijhandel eigenlijk wel bestaan zonder een supermacht?

Heb je een vraag over economie? Mail ons op [email protected].

Presentatie: Maarten Schinkel & Bart Funnekotter

Redactie & montage: Jeanne Geerken

Mixage: Audiochef

Muziek: Rufus van Baardwijk

Fotografie: Folkert Koelewijn

Artwork: Yannick Mortier

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Deze aflevering werd oorspronkelijk in mei gepubliceerd en is het eerste deel van een tweeluik. Wil je verder luisteren? Luister dan aflevering 65 'Wat kan Europa doen om sterker te staan tegen China? Meer dan je denkt', via Spotify, Apple Podcasts of NRC Audio.

Lange tijd kwamen vooral eenvoudige producten uit China: speelgoed, schoenen, kleding. Maar nu komt er een nieuwe Chinese exportgolf onze kant op, ditmaal met hoogwaardige producten die Europa zelf óók maakt. Hoe groot is de bedreiging van een tweede 'China Shock' voor de Europese industrie?

Maarten springt met zevenmijlslaarzen door de moderne Chinese geschiedenis, terwijl Marike de Chinese industriepolitiek duidt. Hoe kon het land zo snel dominant worden? En is de Chinese combinatie van keiharde concurrentie en sterke staatssturing wel houdbaar?

Heb je een vraag over economie? Mail ons op [email protected].

Shownotes:

• Het artikel in de Financial Times over het marktaandeel van China en Europa in de wereldhandel, uitgesplitst naar sector
• David Autor over de eerste en de tweede China schok
• De NBER studie naar Chinese industriepolitiek
• Een studie van Brusselse denktank Bruegel over de implicaties van China's industriepolitiek voor Europa
• Het boek van Frank Dikötter heet 'Mao’s Great Famine'
• Kishore Mahbubani's boek 'The Asian 21st Centrury' kun je hier gratis downloaden
• Bill Gates over Vaclav Smil

Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel

Redactie & montage: Jeanne Geerken

Mixage: Audiochef

Muziek: Rufus van Baardwijk

Fotografie: Folkert Koelewijn

Artwork: Yannick Mortier

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

(Hoe) kunnen overheden voorkomen dat slechts een kleine groep van de technologische revolutie uit kunstmatige intelligentie profiteert?

In een zoektocht naar een antwoord op die vraag, wakkert Maarten zelf bijna een revolutie aan: "Hersenen aller landen verenigt u!" Want werknemers komen onder grote druk te staan, nu AI zo slim wordt dat het banen voor hoogopgeleiden weg dreigt te nemen. En dat terwijl dit kabinet de sociale zekerheid wil versoberen, en het nog altijd niet lijkt te lukken om kapitaal op een fatsoenlijke manier te belasten. Is Zo simpel is het niet socialistisch aan het worden?

Heb je een vraag over economie? Mail ons op [email protected].

Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel

Redactie & montage: Jeanne Geerken

Mixage: Audiochef

Muziek: Rufus van Baardwijk

Fotografie: Folkert Koelewijn

Artwork: Yannick Mortier

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.