Zo simpel is het niet – Stellinga & Schinkel over economie

De grootste Amerikaanse AI-bedrijven zijn samen bijna de helft van de totale omvang van de Amerikaanse economie waard. Bedrijven en investeerders gaan kennelijk uit van een gouden toekomst voor kunstmatige intelligentie. Hoe riskant is dat?

Vandaag willen Maarten en Marike weten wat ons staat te gebeuren als deze AI-hype een zeepbel blijkt. Leidt AI automatisch tot innovatie? En profiteert iedereen daar dan ook van? Waarom spatten eerdere zeepbellen, zoals de dotcom-crash, uiteen? En zitten er ook vóórdelen aan een bubbel?

Shownotes:

• Tickets voor NRC's Verkiezingsavond: nrc.nl/live
• Maartens artikel over bubbels

Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel

Redactie, productie & montage: Jeanne Geerken

Mixage: Audiochef

Muziek: Rufus van Baardwijk

Fotografie: Folkert Koelewijn

Artwork: Yannick Mortier

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Dit jaar is de doorrekening van het Centraal Planbureau nóg leuker en spannender dan normaal. Er doen namelijk weer meer partijen mee (hulde!), er staan opmerkelijke verrassingen in en door de hogere defensieuitgaven zijn politieke partijen gedwongen om te kiezen wat ze écht belangrijk vinden. Vandaag bespreken Maarten en Marike wat hen opviel in het driehonderd pagina's tellende document, waarin de plannen en beloftes van deelnemende partijen met elkaar vergeleken worden. Blijkt uit deze gemeenschappelijke werkelijkheid ook een gemeenschappelijke waarheid?

Hoe komen deze partijen uit de metingen? Wie lost de stikstofcrisis op en hoe doen partijen het op het gebied van zorg, wonen, onderwijs en infrastructuur? En zien wij al mogelijkheden voor een nieuw kabinet? Marike is optimistisch: "De verschillen zijn groot, maar ik zie de contouren van een compromis."

Shownotes:

• Tickets voor NRC's Verkiezingsavond: nrc.nl/live
• In onze aflevering 'Welke (geld)problemen erft een volgend kabinet?' vat econoom Vinzenz Ziesemer de toekomstige uitdagingen samen.
• En natuurlijk de doorrekening!

Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel

Redactie, productie & montage: Jeanne Geerken

Mixage: Audiochef

Muziek: Rufus van Baardwijk

Fotografie: Folkert Koelewijn

Artwork: Yannick Mortier

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Nu al loopt de (hyperactieve) Nederlandse economie tegen zijn grenzen aan. Bedrijven staan in de rij voor een aansluiting op het stroomnet. We hebben te weinig grond om op te bouwen. Er is krapte op de arbeidsmarkt. De natuur heeft het zwaar. En in de toekomst zal er nóg meer ruimte nodig zijn. Voor defensie bijvoorbeeld. En om klimaatvriendelijker en -bestendiger te worden. 

Vandaag bespreken Maarten en Marike wat voor economie Nederland is, was én moet worden. Hoe is deze krapte op te lossen? Welke industrie past bij het Nederland van nu? Wie bepaalt dat, en kán dat eigenlijk van hogerhand bepaald worden? Klinkt allemaal misschien wat zwaar, maar geen zorgen: wij kunnen dit cheffen. Luister tot het einde voor Marike’s aanmoediging.

• We maakten eerder een aflevering over dit onderwerp, samen met Milo van Bokkum. Die aflevering heet 'Wat moet Nederland met zijn zware industrie?'

Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel

Redactie, productie & montage: Jeanne Geerken

Mixage: Audiochef

Muziek: Rufus van Baardwijk

Fotografie: Folkert Koelewijn

Artwork: Yannick Mortier

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Trump is al maanden bezig de president van de Fed, de Amerikaanse centrale bank, onder druk te zetten om de rente fors te verlagen. En nu probeert hij ook om een van de bestuursleden, Lisa Cook, te ontslaan.

Voorlopig mag ze blijven, bepaalde het Amerikaanse hooggerechtshof woensdag. Maar als het Trump uiteindelijk toch lukt, dan zou dit ontslag wel eens het einde van de onafhankelijkheid van de Amerikaanse centrale bank kunnen betekenen.

In deze aflevering willen we weten hoe gevaarlijk het is wat Trump hier doet. Maar we beginnen bij het begin: wat doen centrale banken eigenlijk, en waarom is het zo belangrijk dat ze dat onafhankelijk doen? Wanneer gaan centrale banken hun mandaat te buiten? En zou het kunnen dat centrale banken zichzélf kwetsbaar hebben gemaakt voor politieke bemoeienis?  

Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel

Redactie, productie & montage: Jeanne Geerken

Mixage: Audiochef

Muziek: Rufus van Baardwijk

Fotografie: Folkert Koelewijn

Artwork: Yannick Mortier

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Opeens was-ie daar weer, die aloude politieke splijtzwam: de hypotheekrenteaftrek. Vandaag bespreken Maarten en Marike wat er gebeurt als je dit belastingvoordeel weghaalt. Is het een quickfix voor de wooncrisis of de financiële ongelijkheid tussen huurders en kopers? Of bestaan er betere oplossingen?

We beantwoorden een vraag van luisteraar Jos, een starter op de huizenmarkt. En we willen weten: hoe uniek is de Nederlandse bevoordeling van de huizenbezitter eigenlijk? Spoiler: extreem uniek. En dat is niet zonder risico’s.

Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel

Redactie, productie & montage: Jeanne Geerken

Mixage: Audiochef

Muziek: Rufus van Baardwijk

Fotografie: Folkert Koelewijn

Artwork: Yannick Mortier

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Maatschappelijke onenigheid, problemen voor hardwerkende Nederlanders en ontevreden bedrijven: de troonrede klonk dit jaar somber. Je zou bijna vergeten dat onze economie er eigenlijk heel goed voor staat. Vandaag kijken Maarten en Marike door de politieke spin heen en bespreken de cijfers uit de Miljoenennota en de Macro Economische Verkenning. Zijn alle zorgen over het Nederlandse vestigingsklimaat terecht? En is de Nederlandse begrotingsdiscipline, die we elke Prinsjesdag zo eren, in deze tijd nog wel het beste streven?

Fragmenten in deze aflevering:

1. Koning Willem-Alexander leest de Troonrede
2. Demissionair minister Vincent Karremans bij BNR
3. Minister Eelco Heinen in de Tweede Kamer tijdens verantwoordingsdag 2025 (mei) 

Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel

Redactie, productie & montage: Jeanne Geerken

Mixage: Audiochef

Muziek: Rufus van Baardwijk

Fotografie: Folkert Koelewijn

Artwork: Yannick Mortier

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Marike liet de karaoke achter in Japan en Maarten heeft het whisky drinken op een boot naar IJsland weer verruild voor de spreadsheets. We blikken terug op een wilde zomer. Hoe duwde Donald Trump de Indiase president Modi in de handen van Poetin en Xi Jinping (letterlijk)? Wat staat er eigenlijk in de nieuwste handelsdeal tussen de VS en de EU? Heeft Trump Europa hiermee op de knieën gekregen? En waarom reageren de financiële markten zo lauwtjes op Trumps aanval op de centrale bank? Een samoerai-theorie helpt ons verder. Tot slot kijken we vooruit: wat kunnen we verwachten van een Prinsjesdag in niemandsland? 

• We refereren naar een aflevering van 27 maart 2025, over Stephen Miran. Die heet 'Zit er dan toch een plan achter Trumps Chaos?'.

Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel

Redactie, productie & montage: Jeanne Geerken

Mixage: Audiochef

Muziek: Rufus van Baardwijk

Fotografie: Folkert Koelewijn

Artwork: Yannick Mortier

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

In de slotaflevering van deze driedelige zomerserie over technologie vertelt Timo Nijssen over de ongekend snelle opkomst van Temu, een spotgoedkope Chinese webwinkel die miljoenen pakketjes per dag naar Europa en de VS verscheept. Wat is het verdienmodel achter dat bedrijf? Hoe veranderen dit soort online-marktplaatsen de detailhandel? En wat zijn de gevolgen voor kopers en verkopers? Timo ziet hoe tech- en winkelbedrijven, in een strijd om onze aandacht, steeds meer naar elkaar toe groeien. 

Abonneer je hier op de Broncode nieuwsbrief: nrc.nl/nieuwsbrieven/broncode

Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze ombudsman via [email protected].

Een vraag of opmerking over deze podcast? Mail ons op: [email protected].

Gast: Timo Nijssen

Presentatie, redactie, productie & montage: Jeanne Geerken

Montage, mixage & muziek: Bas van Win/Nozem Audio

Artwork: Yannick Mortier

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

In de tweede aflevering van deze driedelige zomerserie over technologie laat redacteur Juurd Eijsvoogel zien hoe technologische ontwikkelingen oorlogen doen veranderen. In een permanente wisselwerking tussen het slagveld en laboratoria worden nieuwe toepassingen razendsnel ingezet, uitgetest en aangepast. Hoe verschillen huidige drones van de drones die de VS gebruikte tijdens de War on Terror? Wat is de rol van AI in moderne oorlogsvoering? Welke nieuwe morele dilemma’s ontstaan hierbij? En zijn autonome wapensystemen eigenlijk nog te stoppen?

Abonneer je hier op de Broncode nieuwsbrief: nrc.nl/nieuwsbrieven/broncode

Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze ombudsman via [email protected].

Een vraag of opmerking over deze podcast? Mail ons op: [email protected].

Gast: Juurd Eijsvoogel

Presentatie, redactie, productie & montage: Jeanne Geerken

Montage, mixage & muziek: Bas van Win/Nozem Audio

Artwork: Yannick Mortier

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

In de eerste aflevering van deze driedelige zomerserie over technologie neemt redacteur Marc Hijink je mee in de wereld van humanoids: menselijke robots met een hoofd vol AI. Onder tech-investeerders zijn ze een ware hype: Elon Musk rekent op een ‘mens-robotratio’ van één op twee en zakenbank Stanley Morgan schat dat in 2050 de helft van de menselijke arbeiders vervangen kan worden door robots. Hoe realistisch zijn deze voorspellingen? Bieden menselijke robots de oplossing voor schaarste of vergrijzing? Ingenieur en robotverzamelaar Richard Kuijpers vermoedt dat een robot-assistent over een aantal jaar al zorgtaken zal overnemen.

Lees ook Marcs artikel 'Help, de humanoids komen eraan. Superrobots of science fiction?' en zijn interview met Richard ‘De zorg wordt een hele grote markt voor humanoids – zij gaan straks boven je sloffen halen, of je pillen’

Abonneer je hier op de Broncode nieuwsbrief: nrc.nl/nieuwsbrieven/broncode

Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze ombudsman via [email protected].

Een vraag of opmerking over deze podcast? Mail ons op: [email protected].

Gast: Marc Hijink

Presentatie, redactie, productie & montage: Jeanne Geerken

Montage, mixage & muziek: Bas van Win/Nozem Audio

Artwork: Yannick Mortier

Met dank aan: Richard Kuijpers (Smartrobot.solutions) en Laura Marchal-Crespo (TU Delft)

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.