Zo simpel is het niet – Stellinga & Schinkel over economie

Donald Trump doet alles waar economen 's nachts wakker van liggen. En toch groeit de Amerikaanse economie harder dan voorspeld. Tart de president de economische wetten, of is er meer aan de hand? 

In deze aflevering duiken Maarten en Marike in de Amerikaanse economie. Wat doet Donald Trump fout? Op welke gebieden gaat het wel goed? En wat voor groei hebben we het eigenlijk over? Hoe vertekend zijn de Amerikaanse cijfers? Marike buigt zich over de langetermijngroei van de VS, terwijl Maarten zich afvraagt of Europa nou echt steeds verder achter raakt bij de Amerikanen. Oftewel, om met voetbaltrainer Louis van Gaal te spreken: zijn zij nou zo rijk, of zijn wij nou zo arm?

Heb je een vraag over economie? Mail ons op [email protected].

Shownotes:

• Het artikel in The New York Times over hoe kleine bedrijven de dupe van economische onzekerheid zijn
• Het artikel in Financial Times over witgoedbouwer GE Appliences
• Het artikel in The Economist waarin de MAGA-taks wordt berekend
• Het onderzoek van UBS waar verschillen tussen gemiddelde en mediaan inkomen in landen wordt berekend
• Het onderzoek over het krimpende aandeel van arbeid in de Amerikaanse economie

Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel

Redactie: Ilse Eshuis

Montage: Misja van Waterschoot

Muziek: Rufus van Baardwijk

Fotografie: Folkert Koelewijn

Artwork: Yannick Mortier

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Met het beursdebuut van SpaceX werd Elon Musk eerste biljonair ter wereld; hij is in zijn eentje meer dan duizend miljardairs waard. En dat allemaal door een ruimtevaartbedrijf met plannen uit een sciencefictionroman. Economieredacteur Maarten Schinkel over de maatschappelijke gevolgen van deze ongekende beursgang.

Gast: Maarten Schinkel

Presentatie: Bram Endedijk

Redactie: Iddo Havinga & Fitria Jelyta

Montage: Jan Paul de Bondt

Eindredactie: Nina van Hattum 

Coördinatie: Ilse Eshuis 

Productie: Rhea Stroink 

Heb je vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via [email protected].

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

De oorlog tussen de Verenigde Staten en Iran duurt nu al ruim drie maanden. Toch zijn de ergste voorspellingen nog steeds niet uitgekomen. Hoe kan dat? 

In deze aflevering bespreken Maarten en Marike een aantal onverwachte gevolgen van de blokkade van de straat van Hormuz – en andere verrassende inzichten. Hoe groot zijn olietankers eigenlijk? Hoe wordt de prijs van olie bepaald? Waarom meten we olie in vaten in plaats van liters? En wat gebeurt er als de Straat van Hormuz straks weer open gaat? Maarten bespreekt het mysterie van de Nederlandse benzineprijzen terwijl Marike de badeendjestheorie aanhaalt en zich buigt over de vraag: verdient de Nederlandse overheid aan deze crisis?

Shownotes:

• Washington's Dream bij Saturday Night Live op Youtube
• VOX-EU/CEPR artikel over de mogelijke effecten van de opening van de Straat van Hormuz voor Europa
• Als je meer wil weten over de benzineprijzen, lees dit recente stuk van Maarten

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

De groep mensen die uitvalt vanwege mentale klachten groeit op dit moment hard. En die groep zit ook het langst thuis. Dat is niet alleen ontwrichtend voor individuen, maar ook belastend voor de economie en samenleving. Want de arbeidsmarkt is al krap, en staat ook nog eens onder grote druk door vergrijzing.

In deze aflevering bespreekt Maarten met Kees Kraaijeveld, directeur en oprichter van De Argumentenfabriek, wat werkgevers kunnen doen om een prettigere werkomgeving te creëren en welke beleidsaanpassingen psychisch verzuim tegen zouden kunnen gaan. Want in Nederland moeten werkgevers mensen die uitvallen uitzonderlijk lang doorbetalen. Zorgt dat niet juist voor méér uitval?

Heb je een vraag over economie? Mail ons op [email protected].

Shownotes:

Presentatie: Maarten Schinkel

Gast: Kees Kraaijeveld

Redactie & montage: Jeanne Geerken

Mixage: Audiochef

Muziek: Rufus van Baardwijk

Fotografie: Folkert Koelewijn

Artwork: Yannick Mortier

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Het tempo waarmee de Chinese autoindustrie Europa overspoelt is alarmerend: S&P Global schat dat in 2035 bijna één op de zes in de EU verkochte auto’s van een Chinees merk is. En auto’s zijn lang niet de enige hoogwaardige technologische producten die vanuit China deze kant op komen. Wat kunnen we doen om te voorkomen dat alle industrie hier straks wordt weggeconcurreerd?

Maarten en Marike wegen het Europees potentieel. Wat blijkt: Europa doet al veel meer dan je denkt om zijn industrie te beschermen en stimuleren. Maarten waarschuwt voor ‘resilience washing’ – bedrijven die zeggen te ijveren voor Europese weerbaarheid, maar intussen handelen voor eigen gewin – terwijl Marike ‘Zo simpel is het nietjes’ verzamelt en ons adviseert om deze strijd in ieder geval niet “Europees-dom” aan te gaan.

Heb je een vraag over economie? Mail ons op [email protected].

Shownotes:

• Een rapport van het Institute of International Finance over directe Chinese investeringen in Europa
• Daniel Gros over de beperkte invloed van invoertarieven op Chinese elektrische auto’s
• Gregor Williams over de opkomst van Chinese auto’s in Europa
• En S&P Global-rapport over hun toekomst
• Het Europese antwoord: de Industrial Accelerator Act

Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel

Redactie & montage: Jeanne Geerken

Mixage: Audiochef

Muziek: Rufus van Baardwijk

Fotografie: Folkert Koelewijn

Artwork: Yannick Mortier

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Lange tijd kwamen vooral eenvoudige producten uit China: speelgoed, schoenen, kleding. Maar nu komt er een nieuwe Chinese exportgolf onze kant op, ditmaal met hoogwaardige producten die Europa zelf óók maakt. Hoe groot is de bedreiging van een tweede 'China Shock' voor de Europese industrie?

Maarten springt met zevenmijlslaarzen door de moderne Chinese geschiedenis, terwijl Marike de Chinese industriepolitiek duidt. Hoe kon het land zo snel dominant worden? En is de Chinese combinatie van keiharde concurrentie en sterke staatssturing wel houdbaar?

Heb je een vraag over economie? Mail ons op [email protected].

Shownotes:

• Het artikel in de Financial Times over het marktaandeel van China en Europa in de wereldhandel, uitgesplitst naar sector
• David Autor over de eerste en de tweede China schok
• De NBER studie naar Chinese industriepolitiek
• Een studie van Brusselse denktank Bruegel over de implicaties van China's industriepolitiek voor Europa
• Het boek van Frank Dikötter heet 'Mao’s Great Famine'
• Kishore Mahbubani's boek 'The Asian 21st Centrury' kun je hier gratis downloaden
• Bill Gates over Vaclav Smil

Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel

Redactie & montage: Jeanne Geerken

Mixage: Audiochef

Muziek: Rufus van Baardwijk

Fotografie: Folkert Koelewijn

Artwork: Yannick Mortier

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Werkenden over de hele wereld voelen zich maar weinig verbonden met hun baan, blijkt uit een grootschalig onderzoek door een Amerikaans onderzoeks- en adviesbureau. En het aantal betrokken werknemers daalt de laatste jaren, met name onder managers. Ook opvallend: Europese werknemers zijn een stuk minder betrokken dan Amerikaanse – zo’n driekwart van de Europeanen zou een ‘quiet quitter’ zijn; een afgehaakte werker.

Wat is hier aan de hand? Is dit de erfenis van de covid-periode? Is het erg dat mensen zich niet bij hun werk betrokken voelen? Of moeten we het probleem omdraaien: zorgen werkgevers wel goed genoeg voor hun werknemers?

Heb je een vraag over economie? Mail ons op [email protected].

Shownotes:

• Het State of the Global Workplace 2026-rapport van Gallup

Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel

Redactie & montage: Jeanne Geerken

Mixage: Audiochef

Muziek: Rufus van Baardwijk

Fotografie: Folkert Koelewijn

Artwork: Yannick Mortier

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Als je de tv aanzet vliegen de rampscenario’s je om de oren. Maar hoe schadelijk is het conflict in Iran nou écht voor de economie? Het is tijd om deze crisis te wegen: wie overdrijft er, en wanneer wordt de zaak juist gebagatelliseerd? 

Maarten en Marike bespreken de prognoses van het IMF en het CPB. Hoe zien hun slechtste scenario’s eruit? En waarom blijven de beurskoersen vrolijk doorstijgen? Is deze negeer-Trump-strategie niet gevaarlijk? Wat zijn de effecten van deze energiecrisis op de langere termijn? Bewegen we naar een buffereconomie toe?

Heb je een vraag over economie? Mail ons op [email protected].

Shownotes:

• Maarten refereert naar deze aflevering van NRC Vandaag
• De World Economic Outlook van Het IMF, 'Global Economy in the Shadow of War' en het meest recente 'Global Financial Stability Report'
• Het CPB rapport 'De economische impact van hogere energieprijzen door de Iranoorlog'
• Gillian Tett - 'Welcome to the age of hoarding'
• De uitleg van Minister van Klimaat en Groene Groei Stientje van Veldhoven bij Pauw & De Wit

Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel

Redactie & montage: Jeanne Geerken

Mixage: Audiochef

Muziek: Rufus van Baardwijk

Fotografie: Folkert Koelewijn

Artwork: Yannick Mortier

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Nederlanders en de rest van de wereld willen deze zomer weer massaal de grens over. Grootschaliger dan ooit. Maar gooit de Iran-oorlog roet in het eten? En wat te denken van de impact van al dat toerisme op populaire bestemmingen en het klimaat? 

Maarten en Marike vragen zich af: is massatoerisme goed voor de economie? Of zijn de lasten groter dan de baten? Is toerisme wel in te dammen? En hoe meet je het eigenlijk? Marike legt uit welke maatregelen Amsterdam treft, terwijl Maarten, na het in perspectief plaatsen van het jaarlijkse aantal vliegtuigkilometers, afdwaalt naar de kernfysica.

Heb je een vraag over economie? Mail ons op [email protected].

Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel

Redactie & montage: Jeanne Geerken

Mixage: Jennifer Pettersson

Muziek: Rufus van Baardwijk

Fotografie: Folkert Koelewijn

Artwork: Yannick Mortier

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Hoge olie- gasprijzen, grote staats- en bedrijfsschulden en een zwarte doos die 'privaat krediet' heet. Achter de Iran-oorlog gaat een wereld van geldstromen schuil.

Maarten en Marike vragen zich af: kunnen overheden wel een nieuwe crisis aan? Of zit de hele wereld straks met een geldprobleem? Het verleden leert ons dat je pas écht weet hoe de financiële sector werkt, als-ie stuk gaat. Maar er zijn nu al wel wat "crisisachtige voor-vibes" te bespeuren – en de financiële rek lijkt uit de wereld.

Shownotes:

• Het Global Dept Report van de OESO
• How much public debt is too much? - The Economist
• What 300 years of wars reveal about government debt safety - CEPR

Heb je een vraag over economie? Mail ons op [email protected].

Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel

Redactie & montage: Jeanne Geerken

Mixage: Jan Paul de Bondt

Muziek: Rufus van Baardwijk

Fotografie: Folkert Koelewijn

Artwork: Yannick Mortier

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.