گفت‌وگو با مهرداد درویش‌پور درباره ضرورت جنبش‌ صلح by radiozamaneh

گفت‌وگو با منصوره شجاعی درباره بخشنامه وزارت اطلاعات by radiozamaneh

در شرایطی که وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی با انتشار فهرستی از مصادیق تبصره ماده ۴ قانون تشدید مجازات جاسوسی، همکاری با رسانه‌های فارسی‌زبان خارج از کشور را مصداق جرم دانسته و بر پیگرد قضایی آن تأکید کرده، پرسش اساسی این است که آیا این اقدام ابزاری برای سرکوب و قطع پل ارتباطی بین داخل و خارج است یا پاسخی به تهدیدات امنیتی در فضای جنگی؟ نسیم روشنایی، سردبیر رادیو زمانه، در گفت‌وگو با ما این لیست را «مخدوش» و «مضحک» خواند و تأکید کرد که قرار گرفتن رسانه‌های صلح‌طلب و ضدجنگ در کنار شبکه‌های صهیونیستی و جنگ‌طلب، نشان‌دهنده نادقیقی و رویکرد سرکوبگرانه حاکمیت است. او با نقد سیاست‌های جمهوری اسلامی که طی ۴۷ سال میلیون‌ها ایرانی را به کنشگری و حتی سرنگونی‌طلبی کشانده، بر ضرورت به‌رسمیت‌شناسی دیاسپورا و حق روزنامه‌نگاران برای ارتباط با داخل تأکید کرد و خواستار شکل‌گیری نهضت ضدجنگ شد که هم با استبداد داخلی و هم با تجاوز خارجی مخالف است.

رمان «به کودک روی بام» نوشته‌ی ژیلا الم (نشر مهری در لندن)، با روایتی گرم و انسان‌محور از دل تاریخ پرالتهاب کردستان ایران در دهه‌ی شصت، مرزهای ژانر تاریخی-سیاسی را درنوردیده و به اثری مهم درباره‌ی تاب‌آوری، کرامت انسانی و تنهایی ساختاری یک خانواده‌ی کرد تبدیل شده است. ژیلا الم در این کتاب با زبانی شاعرانه و نگاهی زنانه و کودکانه، خشونت سیاسی را از ورای جزئیات روزمره‌ی زندگی به تصویر می‌کشد و روایتی خلق می‌کند که در آن قصه‌های شبانه‌ی پدر در میان صدای تیراندازی‌ها، نه فرار از واقعیت که مقاومتی آرام در برابر اضطراب و قطبی‌شدگی‌ست. در گفت‌وگو با ژیلا الم نویسنده و نسیم خلیلی منتقد ادبی، از ماهیت اخلاقی شخصیت پدر تا راز تأثیرگذاری روایت کودکانه و زبان محلی این اثر را واکاویده‌ایم.

برنامه ویژه: قربانیان غیرنظامی آمریکا به جنوب ایران by radiozamaneh

در پی انتشار بخشنامه وزارت اطلاعات در ۲۲ تیر ۱۴۰۵ که مصادیق گسترده‌ای از «انسان‌رسانه‌های معاند» و رسانه‌های فارسی‌زبان خارجی را شامل جاسوسی و مشمول پیگرد قضایی با اشد مجازات معرفی کرده، نگرانی‌ها درباره نهادینه‌سازی سانسور دائمی و نقض آزادی‌های مدنی و دانشگاهی افزایش یافته است. محمد مقیمی، وکیل پایه‌یک دادگستری و فعال حقوق بشر، در گفت‌وگو با رادیو زمانه این اقدام را فراتر از یک محدودیت موقت و جنگ‌زده دانسته و هشدار می‌دهد که ابهام و گستردگی دامنه ممنوعیت‌ها، خودسانسوری پایدار را در دانشگاه‌ها و جامعه فرهنگی رقم می‌زند.

در شرایطی که تیرماه امسال با موج گسترده اعتراضات کارگری و اجتماعی همراه شده و معیشت، دستمزد، درمان و امنیت شغلی به دغدغهٔ مشترک بازنشستگان، کارگران صنایع مختلف، معلمان و کادر درمان تبدیل شده، علیرضا نوایی، فعال کارگری، در گفت‌وگو با «زمانه» با تاکید بر پراکندگی فعلی این اعتراضات و نبود تشکل سراسری، از چالش دستیابی به اعتصاب عمومی سخن گفت و هم‌زمان بر نقش کلیدی همبستگی میان کارگران شاغل و بازنشسته و پیوند آن با دیگر نیروهای اجتماعی به‌عنوان مسیری برای تحمیل تدریجی مطالبات و تغییر توازن قوا در برابر سرکوب دولتی و شرایط جنگی تاکید کرد.

امارات متحده عربی با احداث بندر جدید در فجیره، فوجای‌ره گامی راهبردی برای دور زدن تنگه هرمز و کاهش وابستگی به جبل علی برداشته است؛ پروژه‌ای که در بحبوحه تنش‌های نظامی اخیر در خلیج فارس، الگوی تازه‌ای از «رقابت-همکاری» را در لجستیک منطقه رقم می‌زند. مسعود دلبری، کارشناس انرژی، در گفت‌وگو با زمانه این ابتکار را پاسخی به سقوط ۹۵ تا ۹۷ درصدی ترافیک کانتینری جبل علی می‌داند و تأکید می‌کند که امارات با شتابی بی‌سابقه به دنبال کاهش کامل وابستگی به آبراه حساس هرمز است؛ درحالی‌که ایران با وجود ظرفیت راهبردی چابهار، به‌دلیل تحریم‌ها و ریسک امنیتی حملات آمریکا، قادر به رقابت در این عرصه نیست و ناگزیر به بازتعریف چارچوبی باثبات‌تر در روابط منطقه‌ای است.

انتشار فهرست انتقام علیه سران غربی توسط ارگان شهرداری تهران، در شرایطی که مقامات ایران خود را در آستانه مذاکرات سرنوشت‌ساز و فضایی آکنده از تنش‌های نظامی و دیپلماتیک می‌بینند، بیش از آنکه یک هشدار عملیاتی باشد، پاسخی روانی به جناح‌های داخلی و نمایشی از قدرت نمادین برای مهار اعتراضات اجتماعی ارزیابی می‌شود. هلمت احمدیان، دبیر اجرایی حزب کمونیست ایران، در گفت‌وگو با ما این اقدام را تلاشی برای آرام‌سازی تندروها و پوششی بر ضعف راهبردی جمهوری اسلامی دانست و تأکید کرد که حاکمیت با برجسته‌سازی تهدیدات خارجی، در پی به حاشیه راندن بحران‌های داخلی و ترس از جنبش‌های مردمی است که تهدید اصلی برای بقای نظام محسوب می‌شوند.

در پی ترور خامنه‌ای و تحولات پس از آن، آرایش سیاسی جمهوری اسلامی دستخوش تغییرات اساسی شده و بلوک‌بندی جدیدی در ساختار قدرت شکل گرفته است؛ از یک سو، جناح عمل‌گرا به رهبری چهره‌هایی چون عراقچی و قالیباف به دنبال عادی‌سازی روابط با جهان و پایان محدودیت‌های منطقه‌ای و غربی است و از سوی دیگر، جبهه پایداری با تکیه بر آرمان‌های ضداستکباری و شعار انتقام، هرگونه انعطاف دیپلماتیک را رد می‌کند. در این میان، سخنرانی جنجالی اخیر سید علی خمینی با ادبیات تند و سازش‌ناپذیر علیه مذاکره با آمریکا، تلاشی برای تثبیت جایگاه این جبهه دوم ارزیابی شده است.آیدین اخوان، پژوهشگر اقتصاد سیاسی، در گفت‌وگو با زمانه ضمن اشاره به این بلوک‌بندی جدید، نقش نام‌های خانوادگی را در جانشینی مجتبی خامنه‌ای و ظهور سید علی خمینی تعیین‌کننده می‌داند و معتقد است که در نبود نقطه مرکزی قدرت، درگیری آشکار این دو جناح ممکن است به زلزله‌ای در ساختار قدرت بینجامد.