گفت‌وگو با علی کلایی، فعال حقوق بشر by radiozamaneh

در شرایطی که ماده ۹۵ قانون کار ایران، مسئولیت کیفری و حقوقی کارفرمایان را در قبال حوادث ناشی از کار به صراحت تعیین کرده، اما «حق امتناع از کار ناایمن» به عنوان یک حق پیشگیرانه در این قانون به رسمیت شناخته نشده است، علیرضا نوایی، فعال کارگری، در گفت‌وگو با رادیو زمانه تأکید می‌کند که با وجود پذیرش مقاوله‌نامه ۱۵۵ سازمان بین‌المللی کار توسط ایران، این حق در عمل فاقد ضمانت اجراست و جان کارگران در اولویت پایین‌تری نسبت به تأمین سود کارفرمایان دولتی و خصوصی قرار دارد. او با اشاره به آمار سالانه حدود دو هزار قربانی حوادث کاری و بی‌توجهی به گزارش‌های ایمنی (مانند فاجعه معدن یورت)، بر ضرورت نظارت مؤثر، ایجاد دادگاه‌های ویژه کار و سازمان‌یابی جمعی کارگران برای تحقق ایمنی و بهداشت کار تأکید می‌کند.

در شرایطی که ناترازی شدید تولید و مصرف بنزین، کسری روزانه تا بیست میلیون لیتر و محدودیت‌های واردات ناشی از تنش‌های منطقه‌ای، ایران را به سوی تصمیم‌گیری دشواری در مورد قیمت سوخت سوق داده، دولت با کاهش سهمیه و حفظ قیمت سه‌نرخی، مسیری تدریجی را در پیش گرفته است که با هدف مدیریت واکنش اجتماعی طراحی شده. با این حال، آیدین اخوان، پژوهشگر اقتصاد سیاسی، در گفت‌وگو با زمانه با اشاره به سرکوب شدید اعتراضات دی و فضای جنگی کنونی، معتقد است که آستانه تحمل جامعه بالاتر رفته و احتمال شورش گسترده در تابستان ۱۴۰۵ پایین است، هرچند هشدار می‌دهد که این سیاست‌ها بدون اصلاح ساختاری، تنها فشار را از بودجه دولت به سفره دهک‌های پایین و میانی منتقل می‌کند و در بلندمدت، نارضایتی و اختلاف طبقاتی را عمیق‌تر خواهد ساخت.

در شش ماه نخست ۲۰۲۶، بیش از ۳۷۰ اعدام در ایران ثبت شده. در این میان آمار تکان‌دهنده ماه ژوئن، زنگ هشدار را به صدا درآورده است. داریوش محمدپور، پژوهشگر سیاسی، در گفت‌وگو با زمانه با رد این تصور که فقه، سخن قطعی خداست، تأکید می‌کند که هیچ فقیهی معصوم نیست و حق گرفتن جان انسان را ندارد؛ او همزمان هشدار می‌دهد که تغییر حکومت به‌تنهایی پایان‌بخش اعدام نیست، زیرا ریشه این مجازات در خطاپذیری بشر و میل به برتری‌جویی نهفته است. از نگاه محمدپور، لغو فوری اعدام نه به آینده‌ای نامطمئن، بلکه به عقل، اخلاق و کرامت انسانی امروز گره خورده است.

سرکوب نظام‌مند معلمان در ایران پس از اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴، با چالش‌های جدی مستندسازی در شهرهای کوچک و مناطق حاشیه‌ای همراه بوده و در همان حال ظرفیت‌های فشار بین‌المللی را بیش از پیش برجسته کرده است. بهنام دارایی‌زاده، حقوقدان و دبیر ارشد بخش فارسی کمپین حقوق بشر ایران، در گفت‌وگو با ما ضمن تشریح الگوی شناخته‌شده محرومیت پزشکی، سلول انفرادی و قطع ارتباط با خانواده، تأکید کرد که این اقدامات نه‌تنها با استانداردهای بین‌المللی منع شکنجه مغایرت دارد، بلکه شمار واقعی بازداشت‌شدگان به‌مراتب بیش از موارد مستندشده است و جامعه جهانی نباید اجازه دهد این پرونده به فراموشی سپرده شود.

گفت‌وگو با آزاده دواچی درباره روایت آزار جنسی پژمان جمشیدی by radiozamaneh

حملات پهپادی اوکراین به بندر نووروسیسک و کشتی‌های دریای خزر، افزون بر اختلال در صادرات نفت قزاقستان و نوسان قیمت جهانی انرژی، زنجیره تأمین نظامی ایران و روسیه را هدف گرفته و معادلات ترانزیتی اوراسیا را به زیان تهران بازتعریف کرده است. مسعود دلبری، کارشناس انرژی، این حملات را دو شاخه از یک استراتژی واحد برای فشار اقتصادی و نظامی بر مسکو می‌داند و هشدار می‌دهد که تشدید ریسک در کریدورهای شمالی و جنوبی، عملاً کریدور میانی (آذربایجان-گرجستان-ترکیه) را به گزینه مسلط جایگزین تبدیل کرده و نقش ایران را در ترانزیت انرژی منطقه تضعیف خواهد کرد.

در پی تشدید اختلافات میان دولت چهاردهم و صدا و سیما بر سر نحوه پوشش مذاکرات خارجی، تقابل این دو نهاد به اوج خود رسیده است. در این میان، اظهارات اخیر عباس عراقچی درباره دستاوردهای مذاکرات سوئیس و گلایه از تحریف‌های رسانه‌ای، نشان‌دهنده تلاش برای حفظ روایت دیپلماتیک دولت در برابر جریانی است که به گفته تحلیلگران، با ابزار صدا و سیما در پی بدنام‌کردن هرگونه تفاهم با آمریکا و حفظ ارزش‌های ایدئولوژیک نظام است. علی افشاری، تحلیلگر سیاسی، در گفت‌وگو با ما این منازعه را بازتابی از جنگ قدرت در ساختار تصمیم‌گیری جمهوری اسلامی دانسته و معتقد است که عراقچی نیز ممکن است سرنوشتی مشابه جواد ظریف پیدا کند؛ چراکه در این ساختار، مذاکره‌کنندگان همواره در معرض اتهام‌هایی همچون انحراف از آرمان‌ها و مادی‌گرایی قرار می‌گیرند.

الموت از اواخر سده یازدهم تا سقوطش در ۱۲۵۶ میلادی، مرکز سیاسی، نظامی و فکری نزاریان بود. ثبت جهانی مجموعه دژ الموت در یونسکو، اگرچه گامی بلند در شناسایی معماری کوهستانی و مهندسی اسماعیلیان نزاری محسوب می‌شود، اما به گفته دکتر داریوش محمدپور، پژوهشگر مقیم لندن، این دستاورد زمانی به ثمر می‌نشیند که از سطح یک جاذبه گردشگری فراتر رود و به بازخوانی میراث فکری و الهیاتی جامعه زنده اسماعیلی بپردازد؛ جامعه‌ای که هویت تاریخی‌اش با الموت گره خورده و همچنان در ایران زیستی پویا دارد.

موج اعدام‌های معترضان دی‌ماه در اصفهان؛ از نقض دادرسی عادلانه تا ضرورت همبستگی داخلی by radiozamaneh