W Kazimierzu Dolnym trwa druga edycja projektu Zainspirowani Szukalskim. Artysta był związany z Kazimierzem, na Albrechtówce kupił willę do dziś zwaną Szukałką. I choć obecnie po dawnym domu zostały niszczejące coraz bardziej ruiny, których już niemal nie widać w zaroślach, to dla coraz większego kręgu osób miejsce to jest wyraźnie oznaczone na mapie wycieczek śladami artysty.

Audycja opowiada dzieje miejsca, wilii i ludzi z nią związanych.

Zorganizowane przez Muzeum Ziemi Chełmskiej spotkanie hawdalowe, czyli ceremonia zakończenia szabatu modlitwą, śpiewem i muzyką przywraca pamięć o żydowskich społecznościach miasta. Tajemnice żydowskiego świata odkrywa Marcin David Król, polski Żyd, krakowianin z urodzenia, mieszkający w Rąblowie koło Kazimierza Dolnego muzyk, kantor. Od lat zakochany w Chełmie, mówiący o sobie chełmianin z wyboru, odkrywa przy okazji własne korzenie i źródło miłości do tego miasta. Dowiaduje się, że jest spokrewniony z jedną z chełmskich rodzin żydowskich.

POSŁUCHAJ: Dominik Gil „Powrót Idy”

W reportażu wypowiadają się – oprócz Marcina Davida Króla –

Realizacja dźwięku: Dominik Gil.

Fot. Dominik Gil / Muzeum Ziemi Chełmskiej

Piotr Duda to animator wielu wydarzeń związanych ze słowem, teatrem, poezją. Znany jest głównie z corocznego festiwalu Stolica Języka Polskiego organizowanego w Szczebrzeszynie. Poznamy go bliżej w czasie wystawy ilustracji do wierszy Jana Brzechwy, która krążyła po regionie. W kraśnickim Centrum Kultury i Promocji dał się namówić na refleksje o szkolnych latach i momentach, które jak się okazuje decydują o dalszym życiu.

Realizacja: Jarosław Gołofit. Muzyka: Artur Giordano

Dzieciństwo spędzone we wsi Źrebce w przedwojennej Polsce i trudny czas okupacji na zamojskiej wsi we wspomnieniach chłopaka z wielodzietnej rodziny - Franciszka Mazurka. W czasie okupacji, kiedy hitlerowcy wysiedlili mieszkańców wsi, jego rodzina pozostała i pracowała w gospodarstwie przejętym przez kolonistów niemieckich. Po ataku partyzantów na kolonistów, hitlerowcy dokonali zbrodni, której świadkiem był pan Franciszek.

O idealnym miejscu do odpoczynku, zharmonizowanym z naturą, zamarzył pod koniec XVI wieku, mając wzorce  włoskiego odrodzenia, Jan Zamoyski. I tak powstał Zwierzyniec. Dziś w jego centrum, między dwoma  zabytkowymi budynkami Zespołu Szkół Drzewnych i Ochrony Środowiska  znajduje się pusty plac.

To niemożliwe, by architekt doby renesansu nic tu nie zaprojektował. I tak zaczęły się poszukiwania Lucyny i Michała Patyków, architektów związanych ze Zwierzyńcem i Krakowem. Temat bardzo zaintrygował również dr inż. Małgorzatę Przegalińską, która zajmuje się architekturą krajobrazu.

Wypowiadają się  architekci: Lucyna Matławska-Patyk, Michał Patyk i dr inż. Małgorzata  Przegalińska.

W audycji wykorzystane zostały fragmenty naukowej publikacji państwa Patyków, uwiecznione w Tece Komisji Urbanistyki i Architektury tom XX.  Dr Małgorzata Przegalińska jest autorką  opracowania „Odrodzeniowe dziedzictwo Zwierzyńca w poszukiwaniu ukrytego kodu. Wszystko zaczęło się w Padwie”.

Architekci w wypowiedziach powołują się  na wydane przez Ossolineum „Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej” Romana Aftanazego. Interpretacja tekstów Kinga Szymanek i Jarosław Zoń. Realizacja dźwięku Jarosław Gołofit. Muzyka Artur Giordano.

Doktor ekonometrii po uniwersytecie we Florencji, wykładowca londyńskich uczelni Konrad Smoliński od początku akcji jest szefem włodawskiego sztabu Operacji Czysta Rzeka. Jak przyznaje z uśmiechem, przed kilkoma laty przerwał karierę naukową za granicą i wrócił w rodzinne strony, żeby zbierać śmieci.

Ale tak naprawdę źle czuł się z dala od domu, od rzeki, która była punktem odniesienia i kształtowała jego egzystencję. Od miejsca, które jest dla niego ważne i dla którego coś chciał dać od siebie. Dlatego poczuł silną potrzebę powrotu w swoje rodzinne strony, które określa źródłem. Tu odzyskał wewnętrzną stabilizację i stał się liderem lokalnej społeczności. Angażuje się w różne oddolne inicjatywy, integruje różne środowiska. A ostatnio coraz częściej podejmuje na nowo aktywności związane ze swoimi naukowymi aspiracjami.

Fot. Operacja Czysta Rzeka

12 gatunków zwierząt, m.in. kumak nizinny, żółw błotny, bocian czarny czy nocek łydkowłosy, a także siedliska borów bagiennych i torfowisk wysokich zostały objęte czynną ochroną w ramach sieci Natura 2000 na obszarze Roztoczańskiego Parku Narodowego.

Dzięki szeroko zakrojonemu projektowi dofinansowanemu z unijnych środków udało się już zrealizować szereg zadań w celu ochrony tych siedlisk i gatunków.

To na przykład poprawa retencji wód na Stawach Echo, zabezpieczenie tras sezonowej migracji płazów, czy utworzenie miejsc bytowania nietoperzy. Ważnym aspektem jest też zwiększenie świadomości ekologicznej mieszkańców Roztocza i turystów.

Reportaż powstał we współpracy z Roztoczańskim Parkiem Narodowym w ramach projektu „Ochrona gatunków i siedlisk Natura 2000 na obszarze Roztoczańskiego Parku Narodowego”, współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej z Funduszu spójności w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020.

Znani historycy prof. Antoni Dudek, prof. Jerzy Eisler i prof. Krzysztof Kosiński opowiadają o swoich osobistych przeżyciach związanych z życiem w PRL. Do 1989 roku, przez wiele lat, dzień 22 lipca był

fot. https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/jednostka/-/jednostka/3007711

Pandemia sprawiła, że Anna i Damian Pokrzywiec docenili życie na wsi. Na co dzień uczą języka angielskiego w Warszawie, gdzie mieszkają od 10 lat. Jednak covid sprawił, że ich praca przeniosła się w dużej mierze do Internetu.

Dlatego postanowili kilka miesięcy w roku spędzać na wsi – w Woli Obszańskiej na skraju województwa lubelskiego. Anna odkryła – z myślą o swoich dzieciach – pasję poszukiwania rodzinnych korzeni.

Audycję zrealizował dźwiękowo Jarosław Gołofit.

Interpretacja tłumaczeń Jarosław Zoń i Kinga Szymanek.

Joga to harmonia myśli i ciała. To sposób na życie – przekonuje Grażyna Błaszczuk z Chełma. Szkoła jogi, którą prowadzi, została wyróżniona jako jedna z 10 najlepszych w Polsce przez magazyn „JOGA”. Czym są asany? Kto praktykuje jogę? I jakie właściwie korzyści przynosi? Dlaczego warto było zamienić pracę w charakterze pedagoga nauczycieli na trenerkę jogi?