ភ្ញៀវ​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​របស់​វិទ្យុ​បារាំង​អន្ដរជាតិ​នា​រាត្រី​នេះ គឺ​លោក អ៊ី សារ៉ុម ប្រធាន​សមាគម​ធាង​ត្នោត​។ សមាគម​ធាងត្នោត​បាន​ស្រាវ​ជ្រាវ​រក​ឃើញ​ថា បឹង​យ៉ាង​ហោច​ណាស់​ចំនួន​២៥​នៅ​រាជធានី​ភ្នំពេញ ត្រូវ​បាន​លុប និង​កំពុង​លុប​ក្នុង​រយៈ​ពេល​១០​ឆ្នាំ​ចុង​ក្រោយ​នេះ​ ដោយ​មិន​បាន​សិក្សា​អំពី​ផលប៉ះពាល់​ចំពោះប្រជាពលរដ្ឋ​និង​​បរិស្ថាន​ជុំ​វិញ​ឡើយ​។ នៅ​ក្នុង​បទ​សម្ភាស​ជាមួយ​វិទ្យុ​បារាំង លោក អ៊ី សារ៉ុម បាន​ពន្យល់​អំពី​ផល​ប៉ះពាល់​នានា​ដែល​កើត​ឡើង​នៅ​ពេល​លុប​បឹង​ធម្មជាតិ​។ លោក​ថា ​​ការ​លុប​បឹងធម្មជាតិ មិន​គួរ​ក្លាយ​ទៅ​ជា​ជម្រើស​នៃការ​អភិវឌ្ឍ​ឡើយ​​។

ភ្ញៀវ​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​របស់​វិទ្យុ​បារាំង​អន្តរជាតិ​នៅ​យប់​នេះ ​គឺ​លោកយ៉ែម បុញ្ញឫទ្ធិ អ្នក​នាំពា​​ក្យ​គណ​បក្ស​សង្រ្គោះ​ជា​តិ។   នៅព្រឹក​ថ្ងៃទី ០៧ ខែតុលា​នេះ ​រដ្ឋសភា បា​​ន​​បើក​​សម័យ​ប្រជុំ​ពេញ​អង្គ​លើក​ទី​៧ នីតិកាល​ទី៥ ក្រោយ​វិសម​កាល​រយៈ​ពេល​៣​ខែ។ ប៉ុន្តែ​ក្នុង​កិច្ច​ប្រជុំ​នេះ ​មាន​តែ​សមា​ជិក​សភា​គណបក្ស​ប្រជា​ជន​កម្ពុជា​៦៧​រូប​តែ​ប៉ុណ្ណោះ។​ គណ​បក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ បាន​បន្ត​មិន​ចូល​ប្រជុំ​សភា ​ហើយ​ភ្លាមៗ គណ​បក្ស​ក៏​បាន​ប្រកាស​ធ្វើសន្និសីទ​កាសែត ​ដើម្បី​បញ្ជាក់​ពី​មូល​ហេតុ​នេះ។​ លោក​យ៉ែម បុញ្ញឫទ្ធិ បាន​បញ្ជាក់​ថា​ថ្នាក់​ដឹក​នាំ​គណ​បក្សសង្រ្គោះ​ជាតិ​បាន​ទទួលព័​ត៌មាន​គំរាម​កំហែង​ ដោយ​មាន​ការ​ភ្ជាប់​គ្នា​ទៅ​នឹង​រឿង​បាតុកម្ម​នៅ​ប្រទេស​អូស្ត្រាលី​។ លោក​បន្ថែម​ថា​គោលការណ៍​របស់​គណបក្ស​សង្រ្គោះ​ជាតិ គឺ​មិន​មាន​ការ​ធ្វើ​បាតុកម្ម​ណា​មួយ​នោះ​ទេ​។

ភ្ញៀវ​ប្រចាំថ្ងៃ ​របស់​វិទ្យុ​បារាំង​អន្តរជាតិ​ នៅ​រាត្រី​នេះ គឺ​លោក ហុង លឹម តំណាង​រាស្រ្ត​សភា ប្រចាំរដ្ឋ Victoria ប្រទេស​អូស្ត្រាលី។ ឆ្លើយតប​នឹង​សំណួរ​របស់​វិទ្យុ​បារាំង​អន្តរជាតិ RFI លោក ហុង លឹម បាន​បញ្ជាក់​ថា ហេតុផល​ចំបង​នៃ​ការ​តវ៉ា របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​រស់​នៅលើ​ដី អូស្ត្រាលី ចំពោះ​វត្តមាន លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត កូនប្រុស​លោក​នាយករដ្ឋមន្រ្តី​កម្ពុជា គឺ​ដើម្បី​សម្តែង ការ​មិន​ពេញ​ចិត្ត​ នឹង​របប​ដឹក​នាំ​ប្រទេស​កម្ពុជា​បច្ចុប្បន្ន។ បើ​តាម​លោក​តំណាង​រាស្រ្ត​ដើម​កំណើត​ខ្មែរ​រូប​នេះ ​គេ​អាច​និយាយ​ថា ជា​រឿង​ចៃដន្យ​មួយ​ ដែល​បក្ស​កាន់អំណាច​នៅ​កម្ពុជា រៀប​ចំ​កម្មវិធី​រីករាយ ចំ​ពេល​កាន់ទុក្ខ តែ​សម្រាប់​លោក ពិធី​ជួប​ជុំសមាជិក​បក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា នៅ​ថ្ងៃទី៧ ខែតុលា ចំ​ពេល​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ កាន់​ទុក្ខ​១០០​ថ្ងៃ ជូនលោក​បណ្ឌិត កែម ឡី គឺ​ជា​ការ​ផ្គើន​ដាក់​សហគមន៍​ខ្មែរ​នៅ​អូស្រ្តាលី ទើប​មាន​ប្រតិកម្ម​ខ្លាំង​បែប​នេះ​។

ចំពោះ​ទិវា​គ្រូ​បង្រៀន​! ជា​រៀងរាល់​ឆ្នាំ គ្រូ​បង្រៀន​មួយ​ចំនួន​តែងតែ​ស្រែក​ថ្ងូរ​ត្អូញ​ត្អែ​ពី​កម្រិត​ជីវភាព និង​ទាម​ទារ​ឡើង​ប្រាក់​ខែ​។ ​អ្នក​ស្រី អ៊ុក ឆាយ៉ាវី ប្រធាន​ស្តីទី​សមាគម​គ្រូ​បង្រៀន​ឯករាជ្យ ដែល​ធ្វើ​ការ​ជាមួយ​គ្រូ​ច្រើន​ឆ្នាំ និងជាភ្ញៀវ​ប្រចាំថ្ងៃ​របស់​វិទ្យុ​បារាំង បាន​លើក​ឡើង​ថា គ្រូបង្រៀន​ថ្នាក់​ទាបបំផុត គួរ​បាន​ប្រាក់​ខែគោល​១លានកន្លះឡើងទៅ ទើប​អាច​រស់​សមរម្យ​! អ្នក​ស្រី អ៊ុក ឆាយ៉ាវី បញ្ជាក់​ដែរថា ​សមត្ថភាពគ្រូបង្រៀន​ខ្លះ​​នៅ​មាន​កម្រិត​ទាប ហើយ​មិន​សូវ​ទទួល​ការ​បណ្តុះ​បណ្តាល​បន្ថែម​ពី​ក្រសួងអប់រំនោះ​ឡើយ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ គ្រូ​បង្រៀន​ថ្នាក់​បឋម​ខ្លះ ​ត្រូវ​បាន​គេ​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​បង្រៀន​មធ្យមសិក្សា​ ដែល​នេះ​ធ្វើឲ្យ​​ការ​បង្រៀន​​គ្មាន​គុណភាព​។

ភ្ញៀវ​ប្រចាំថ្ងៃ​របស់​វិទ្យុ​បារាំង​អន្តរជាតិ​នៅ​រាត្រី​នេះ គឺ​លោក ហែម សុជាតិ មេធាវី​ម្នាក់​ក្នុង​ចំណោម​មេធាវី ៥​នាក់​ ដែល​ការពារ​ក្តី​លោក កឹម សុខា ប្រធាន​ទីស្តី​គណបក្ស​សង្រ្គោះ​ជាតិ។ឆ្លើយតប​នឹង​សំណួរ​របស់​វិទ្យុ​បារាំង​អន្តរជាតិ RFI លោក ហែម សុជាតិ បាន​បញ្ជាក់​ថា ករណី​របស់​លោក កឹម សុខា ក្រុម​មេធាវី​នឹង​ដាក់​ពាក្យ​ប្តឹង​ឧទ្ធរណ៍​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​ ១៥​តុលា ខាង​មុខ​នេះ ពោល​គឺ នឹង​មិន​ឲ្យ​លើស​ពី​ថ្ងៃ​ ដែល​សាល​ក្រម​របស់​តុលាការ​សាលា​ដំបូង​ក្រុង​ភ្នំពេញ​ចូល​ជា​ស្ថាពរ​នោះ​ទេ។ បើ​តាម​លោក មេធាវី ការ​ធ្វើ​ដូច្នេះ គឺ​ជា​យុទ្ធសាស្រ្ត ដើម្បី​បន្ថយ​ល្បឿន​ដំណើរ​ការ​នីតិវិធី​របស់​តុលាការ​លើ​ករណី​របស់​លោក កឹម សុខា។ មិន​តែ​ប៉ុណ្ណោះ យុទ្ធសាស្រ្ត​មិន​ឲ្យ​លោក កឹម សុខា ចូល​ខ្លួន​ទៅ​បំភ្លឺ​នៅ​តុលាការ​នា​ពេល​កន្លង​មក គឺ​ជា​ជោគជ័យ​មួយ។

ក្រោយ​ការ​ប្រកាស​ឈប់​បាញ់​ប្រហារ​គ្នា​តាម​រយៈ​ពាក្យ​សម្តី រវាង​លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្រ្តី ហ៊ុន សែន និង​ថ្នាក់​ដឹកនាំ​បក្ស​សង្រ្គោះ​ជាតិ នៅ​ថ្ងៃ​នេះ អ្នក​នាំ​ពាក្យ​បក្ស​សង្រ្គោះ​ជាតិ លោក យ៉ែម បុញ្ញឫទ្ធិ បាន​សន្និដ្ឋាន​ថា បរិយាកាស​នយោបាយ ដែល​ធ្លាប់​តែ​តាន​តឹង ហាក់​ថយ​ថម ក្នុង​រដូវ​ភ្ជុំបិណ្ឌ​ទើប​តែ​កន្លង​ផុត​ទៅ។ លោក​ជឿ​ជាក់​ថា ភាព​ស្ងប់​ស្ងៀម​មួយ​រយៈ​នេះ ជា​សញ្ញាណ​វិជ្ជមាន​មួយ ដែល​អាច​មាន​ច្រក​ឈាន​ទៅ​ដល់​ការ​ជជែក​គ្នា ដើម្បី​ដោះ​ស្រាយ​បញ្ហា​នយោបាយ​នា​ពេល​ខាង​មុខ។

ភ្ញៀវ​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​របស់​វិទ្យុ​បារាំង​នា​រាត្រី​នេះ គឺ​លោក ថោង ខុន រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​ទេស​ទេសចរណ៍។ នៅ​ក្នុង​បទ​សម្ភាស​ជាមួយ​វិទ្យុ​បារាំង លោក ថោង ខុន បាន​កត់​សម្គាល់​ថា ពលរដ្ឋខ្មែរ​ច្រើន​ជាងឆ្នាំមុនៗ​ ...

ភ្ញៀវ​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​របស់​វិទ្យុ​បារាំង​នា​រាត្រី​នេះ គឺ​លោក បណ្ឌិត ឈត ប៊ុនថង មន្ដ្រី​ស្រាវ​ជ្រាវ​ផ្នែក​ទំនាក់​ទំនង ​វប្បធម៌ អប់រំ និង​ទេសចរណ៍​ នៃ​រាជបណ្ឌិត​សភាកម្ពុជា​។ នៅ​ក្នុង​បទ​សម្ភាស​ជាមួយ​វិទ្យុ​បារាំង លោក​បណ្ឌិត ឈត ប៊ុនថង បាន​កត់​សម្គាល់​ថា ទម្លាប់​វេច​នំ​អន្សម​នៅ​ក្នុង​អំឡុង​ពិធី​បុណ្យ​ភ្ជុំ​បិណ្ឌ កំពុង​តែ​សាប​រលាប​ហើយ​។ តើ​ហេតុ​អ្វី​បាន​ជា​ដូច្នេះ? តើ​ការ​សាប​រលាប​នៃ​ទម្លាប់​នេះ បង្ក​គ្រោះ​ថ្នាក់​ដែរ​ឬ​ទេ​ដល់​ប្រពៃណី​វប្បធម៌​ខ្មែរ? សូម​លោក​អ្នក​នាង​ស្ដាប់​បទ​សម្ភាស​រវាង​អ៊ឹម រចនា និង​លោក​បណ្ឌិត ឈត ប៊ុនថង។

ភ្ញៀវ​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​របស់​វិទ្យុ​បារាំង​អន្តរ​ជាតិ RFI នៅ​រាត្រី​នេះ គឺ​លោក សន ជ័យ ប្រធាន​អង្គការ​សម្ព័ន្ធ​គណ​នេយ្យភាព​សង្គម​កម្ពុជា។ លោក​សន ជ័យ បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា​ការ​ធ្វើ​វិមជ្ឈការ​ក្នុង​វិស័យ​អប់​រំនេះ នឹង​ចូល​រួម​ចំណែកអភិវឌ្ឍ​វិស័យ​អប់​រំ​កម្ពុជា ប៉ុន្តែ​លោក​បញ្ជាក់​ថា​វិមជ្ឈការ​ក្នុង​វិស័យ​អប់រំ គួរ​តែ​ឃុំ/សង្កាត់​ជា​អ្នក​អនុវត្ត។ លោក ​សន ជ័យ ​ក៏​បារម្ភ​ពី​សមត្ថ​ភាព​របស់​ថ្នាក់​ដឹក​នាំ​ក្រុង/ស្រុក ដែល​ជា​អ្នក​អនុវត្ត​វិមជ្ឈការ​វិស័យ​អប់រំ​នេះផង​ដែរ​។

នៅ​ក្នុង​ពិធី​បុណ្យ​កាន់​បិណ្ឌ​ និង​ដាក់​បិណ្ឌ​រយៈ​ពេល​ជាង​១០​ថ្ងៃ​កន្លង​ទៅ​នេះ មនុស្ស​វ័យ​កណ្តាល បាន​ចូល​វត្ត​ច្រើន ការ​យល់​ដឹង​ខាង​ធម៌​អាថ៌​ច្រើន​គួរ​សម តែ​មនុស្ស​ចាស់ បាន​ថយ​ចុះ​បន្តិច។ ព្រះ​ភិក្ខុ​រតន​វិសុទ្ធិ ឆាត សុឆេត គង់​នៅ​វត្ត​បុទុមវតី្ត រាជធានី​ភ្នំពេញ បាន​មាន​សង្ឃ​ដីការ​ប្រាប់​វិទ្យុ​បារាំង​RFI ថា ការ​យល់​ដឹង​ផ្នែក​ព្រះ​ពុទ្ធ​សាសនា​នៅ​ក្នុង​ចំណោម​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​មាន​ការ​រីក​ចម្រើន​ច្រើន ក៏​ប៉ុន្តែ​ការ​ប្រតិបត្តិ​ព្រះពុទ្ធ​សាសនា​នៅ​មាន​ការ​ខ្វះខាត​នៅ​ឡើយ។