Rzecz o geopolityce

Uzbekistan, serce i najludniejszy kraj Azji Centralnej – przechodzi dynamiczną transformację gospodarczą i społeczną. Czy proces ten idzie w parze z demokratyzacją, czy może mamy do czynienia z precyzyjnie wyreżyserowaną, kontrolowaną modernizacją pod czujnym okiem jednostki? Daria Zielińska, analityczka Ośrodka Studiów Wschodnich, na łamach podcastu „Rzecz o geopolityce” przeanalizowała przemiany, jakie zachodzą w Taszkiencie. Rozmowa ukazała obraz państwa, które po latach izolacji odważnie szuka swojego miejsca na mapie globalnych współzależności.

Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem: https://czytaj.rp.pl

W najnowszym odcinku „Rzecz o geopolityce” wspólnie z dr Markiem Stefanem z Strategy&Future przyglądamy się dynamicznym zmianom na mapie globalnego bezpieczeństwa oraz rozwoju gospodarczego. Sprawdzimy, dlaczego rosnąca nieprzewidywalność polityki USA zmusza państwa Azji i Bliskiego Wschodu do budowania własnych potencjałów obronnych oraz nowych, elastycznych sojuszy. Z kolei z Janem Wysockim z PCPM przeniesiemy się do Etiopii, która mimo ambitnego wzrostu gospodarczego i wielkich inwestycji zmaga się z głębokimi kryzysami regionalnymi oraz wyzwaniami społecznymi.

Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem: https://czytaj.rp.pl

Wielka Brytania zmaga się z głębokim redefiniowaniem swojego poziomu życia, architektury politycznej oraz pozycji międzynarodowej. Choć wskaźniki makroekonomiczne wykazują względną stabilizację, a inflacja ulega obniżeniu, zwykli mieszkańcy Wysp doświadczają niespotykanej od lat presji finansowej, wynikającej z drastycznych kosztów mieszkalnictwa oraz przeciążenia kluczowych usług publicznych. O wyzwaniach polityki zagranicznej, kryzysie miejskim, strukturalnych reformach ustrojowych oraz powrotach Polaków do ojczyzny rozmawiamy z Zuzanną Ptaszyńską z Uniwersytetu Warszawskiego. Podczas gdy rosyjskie rakiety niszczą ukraińską infrastrukturę, natura wytacza własne działo. Przedłużające się fale upałów i wysychające rzeki przestały być wyłącznie problemem klimatycznym, stały się krytycznym wyzwaniem dla bezpieczeństwa energetycznego całej Europy. O tym w „Rzecz o geopolityce” mówił Daniel Czyżewski z Fundacji Polska z Natury.

Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem: https://czytaj.rp.pl

Sztuczna inteligencja przestała być jedynie domeną programistów czy tematem męczących wpisów w mediach społecznościowych. Dziś to absolutny fundament nowoczesnej geopolityki, który decyduje o gospodarczej, militarnej i technologicznej przewadze mocarstw. Wyścig o dominację w obszarze AI przywodzi na myśl współczesny odpowiednik Projektu Manhattan, w którym stawką jest całkowity układ sił na świecie – twierdzi dr Leszek Bukowski, Head of R&D, FuseAI w programie „Rzecz o geopolityce”.

Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem: https://czytaj.rp.pl

Tajlandia zajmuje wyjątkowe miejsce na mapie Azji Południowo-Wschodniej. To jedyne państwo w tym regionie, które nigdy nie zostało skolonizowane przez zachodnie mocarstwa. Taka historia wykształciła w Bangkoku unikalną kulturę dyplomatyczną, opartą na pragmatyzmie i niezwykłej elastyczności. Jak wskazuje dr Barbara Kratiuk w programie „Rzecz o geopolityce”, współcześnie jednak ten dynamicznie rozwijający się kraj zmaga się z wewnętrznym kryzysem władzy, problemami gospodarczymi oraz napięciami w relacjach z sąsiadami. Czym różni się rodzimowierstwo słowiańskie od celtyckich rytuałów nad brzegiem oceanu czy tradycjonalizmu rzymskiego? Reporter Maciej Grzenkowicz przemierzył Europę, uczestnicząc w pogańskich obrzędach i rozmawiając z wyznawcami dawnych bogów. W rozmowie z Mateuszem Grzeszczukiem ujawnia, jak współcześni poganie łączą dawne symbole z dzisiejszą polityką i czego naprawdę szukają w powrocie do swoich korzeni.

Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem: https://czytaj.rp.pl

Relacje gospodarcze i polityczne między Unią Europejską a Chinami znajdują się w kluczowym punkcie zwrotnym. Przez dekady w stolicach europejskich dominowało przekonanie, że Pekin jest przede wszystkim atrakcyjnym partnerem handlowym i niewyczerpanym źródłem chłonnego rynku. Dziś Bruksela definiuje Chiny jako „rywala systemowego”, a kraje członkowskie próbują odnaleźć równowagę między utrzymaniem wymiany gospodarczej a ochroną własnych interesów strategicznych. W tym skomplikowanym krajobrazie szczególną rolę ma do odegrania Polska, stojąca przed wyzwaniem wykorzystania swojego położenia geopolitycznego i dostosowania polityki przemysłowej do wymogów współczesności. O tym Mateusz Grzeszczuk w „Rzecz o geopolityce” rozmawiał z Kamilem Biernatem, Hanglung Law, znawcą Chin.

Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem: https://czytaj.rp.pl

Wojna w Strefie Gazy, nieustanne napięcia na linii Izrael–Liban, wewnętrzne podziały w Syrii i dramatyczna sytuacja w Jemenie, to codzienność regionu, który od dziesięcioleci nie schodzi z nagłówków światowych mediów. Przez całe dekady Holandia uosabiała europejski dobrobyt, liberalną demokrację i spokojne korzystanie z tzw. dywidendy pokoju. Dziś ten obraz odchodzi w przeszłość, a Haga staje w obliczu brutalnych realiów współczesnej geopolityki. W kolejnym odcinku „Rzecz o geopolityce” Mateusz Grzeszczuk rozmawiał z dr Magdaleną El Ghamari, prezes Fundacji El Karama oraz Patrykiem Kulpokiem, podcast Polderownia o tym, dlaczego Bliski Wschód jest nam bliższy niż nam się wydaje oraz o tym, jak Holandia budzi się do nowej rzeczywistości bezpieczeństwa.

Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem: https://czytaj.rp.pl

Geopolityka na murawie. Jak komercjalizacja i wielka polityka zdominowały Mundial 2026? W cieniu zapomnianego konfliktu. Jak polska pomoc humanitarna ratuje „tkankę społeczną” w Ukrainie? O tym Mateusz Grzeszczuk rozmawiał w najnowszym odcinku „Rzecz o geopolityce” z Michałem Banasiakiem, Polski Instytut Dyplomacji Sportowej oraz Heleną Krajewską, Polska Akcja Humanitarna.

Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem: https://czytaj.rp.pl

Bałkany Zachodnie zmagają się z demonami wewnętrznych kryzysów, stając się jednocześnie areną bezwzględnej gry globalnych mocarstw. Od masowych protestów „rewolucji flamingów” w Albanii i afer korupcyjnych na szczytach władzy, aż po lobbing rodziny Trumpa oraz energetyczne naciski USA w Bośni i Hercegowinie, czy region zdoła wejść do Unii Europejskiej, czy pozostanie strefą wpływów zewnętrznych graczy? O tym Mateusz Grzeszczuk rozmawiał z Michałem Kucharskim, analitykiem Ośrodka Studiów Wschodnich.

Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem: https://czytaj.rp.pl

W ostatnich latach obserwujemy bezprecedensowy wzrost zainteresowania Polską ze strony czeskich turystów, na co ogromny wpływ ma dynamiczny rozwój naszej gospodarki i infrastruktury drogowej. Jednocześnie w samych Czechach doszło do wyraźnego przesunięcia politycznego, które redefiniuje dotychczasowe, proatlantyckie i proukraińskie zaangażowanie Pragi na rzecz bardziej pragmatycznego kursu nowego rządu. Działalność Fundacji ADRA Polska w Afryce Wschodniej udowadnia, że mądra, oparta na edukacji pomoc oraz współpraca z lokalnymi liderami mogą skutecznie ratować osoby z albinizmem zarówno przed śmiertelnym zagrożeniem ze strony równikowego słońca, jak i przed zakorzenionymi w tamtejszej kulturze, makabrycznymi zabobonami. Zapraszamy na kolejny odcinek „Rzecz o geopolityce”, gdzie gościli Łukasz Ogrodnik, analityk PISM oraz prezeska Fundacji ADRA Polska, Karolina Wójcik-Kozłowska.

Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem: https://czytaj.rp.pl