SUBSCRIBED

#Sakhi #SantTejaSinghJi

 ਸਿੱਖ ਲੀਗ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣਾ  

ਸੰਨ 1922 ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਵਿਖੇ ਸਿੱਖ ਲੀਗ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਸਾਧ-ਸੰਗਤ ਨੇ ਲੰਗਰ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਦੀਵਾਨ ਦੀ ਜਥੇਦਾਰੀ ਸੰਤ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੂੰ ਬਖਸ਼ੀ। ਇੱਕ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਪੰਡਤ ਮਦਨ ਮੋਹਨ ਮਾਲਵੀਆ ਜੀ ਵੀ ਆਏ। ਕੁਦਰਤੀ, ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਦੀ ਕੁਰਸੀ ਸੰਤ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀ। ਮਹਾਤਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਸੰਤਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੱਥ ਚੁੱਕਣ ਬਗ਼ੈਰ ਤੁਹਾਡੀ ਨਾ-ਮਿਲਵਰਤਣ ਦੀ ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਵਿਰੁੱਧ ਦੋ ਲਹਿਰਾਂ ਹਨ। ਨਾ-ਮਿਲਵਰਤਣ ਵਿੱਚ ਨਫ਼ਰਤ ਦਾ ਬੀਜ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਦਵੈਤ ਆ ਗਈ, ਓਥੇ ਡੰਡਾ ਜ਼ਰੂਰ ਥਾਂ ਲੱਭ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਇਹ ਲਹਿਰ ਕਾਮਯਾਬ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਸਤਿਆਗ੍ਰਹਿ ਤਾਂ ਸ਼ਬਦ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋਣਾ ਹੈ।" ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕਾਂ ਮਤੇ ਪਾਸ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਸੰਤ ਜੀ ਨੇ ਗੁਰੂ-ਘਰ ਦੇ ਸਤਿਕਾਰ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਕੇ ਗੁਰੂ-ਘਰ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਲਈ ਗਿਆਰਾਂ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੋਵੀਜ਼ਨਲ ਕਮੇਟੀ ਬਣਵਾਈ।

#Sakhi #SantTejaSinghJi

 ਬਰ੍ਹਮਾ ਦਾ ਦੌਰਾ  

(ਸੰਤ) ਭਾਈ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਬਰ੍ਹਮਾ ਦੌਰੇ ਲਈ 1921 ਵਿੱਚ ਕਲਕੱਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਜਹਾਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਰੰਗੂਨ ਪੁੱਜੇ। ਡਾ: ਰਣਧੀਰ ਸਿੰਘ ਬੜੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਆਪ ਨੂੰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਲੈ ਗਏ। ਬਰ੍ਹਮੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਹਿੱਤ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰ ਕਰਵਾਏ। ਸੰਤ ਅਤਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਬਖਸ਼ੇ ਹੋਏ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਅਸਚਰਜ ਰੰਗ ਲਿਆਂਦਾ। ਸੰਗਤ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਭਾਈ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਲਈ ਬਰ੍ਹਮਾ ਦੌਰੇ ਦਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮਾਂਡਲੇ, ਸੈਗੋ, ਮੈਮਿਓ, ਲਾਸ਼ੋ, ਕਲੋ, ਰੰਗੂਨ, ਪ੍ਰੇਮ, ਮੈਗਈ, ਯਨਾਯਾਮ, ਸੰਗੇ, ਸ਼ਵੈਬੋ ਅਤੇ ਹੋਰ ਉੱਘੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿੱਖਾਂ, ਬਰ੍ਹਮੀਆਂ ਤੇ ਹੋਰ ਕੌਮਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਜ਼ਰੁਰ ਦੇ ਕੇ ਜਾਓ। ਸਾਰਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਪੰਜ ਕੁ ਹਫ਼ਤੇ ਦਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਅਕਾਲ ਕਾਲਜ ਵਿਖੇ ਮਾਘੀ ਦਾ ਜੋੜ ਮੇਲਾ ਆਉਣ ਕਰਕੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜਨ ਦੀ ਖਿੱਚ ਸੀ, ਪਰ ਸੰਗਤ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮ ਨਜ਼ਰ ਅੰਦਾਜ਼ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ।

#Sakhi #SantTejaSinghJi

 ਗੁਰੂ ਕੀ ਕੈਦ 

 ਗੁਰੂ ਕੇ ਬਾਗ਼ ਦਾ ਮੋਰਚਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ 'ਤੇ ਪੰਥ ਵਿੱਚ ਬੜਾ ਜੋਸ਼ ਫੈਲਿਆ। ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਅਸਹਿ ਕਸ਼ਟ ਸਹਾਰ ਕੇ ਆਪਣੀ ਨਿਰਭੈਤਾ ਤੇ ਸਹਿਨਸ਼ੀਲਤਾ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕਾਇਮ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। (ਸੰਤ) ਭਾਈ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਛਾਲਾ ਆਇਆ ਕਿ ਮੈਂ ਵੀ ਇਸ ਜਥੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਕੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਜਾਵਾਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੰਤ ਅਤਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਪਾਸ ਆਗਿਆ ਲੈਣ ਲਈ ਕਾਂਝਲੇ ਪੁੱਜ ਕੇ ਦਿਲ ਦੀ ਵਿਥਿਆ ਆਖ ਸੁਣਾਈ। ਸੰਤ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਫ਼ੁਰਮਾਇਆ, "ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਅੱਗੇ ਹੀ ਗੁਰੂ ਕੀ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਹੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਧਰੇ ਜਾਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ; ਮਸਤੂਆਣੇ ਸੇਵਾ ਕਰੀ ਜਾਓ।" ਫਿਰ ਕਿਹਾ, "ਭਾਈ! ਅਸੀ ਤਾਂ ਫ਼ਕੀਰ ਹਾਂ। ਵੱਡੀ ਕ੍ਰਿਪਾਨ ਧਾਰਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਪਰ ਇਹ ਠੀਕ ਨਹੀਂ, ਕ੍ਰਿਪਾਨ ਧਾਰੀ ਖ਼ਾਲਸੇ ਦੇ ਕੇਸਾਂ ਉੱਤੇ ਬੂਟ ਰੱਖੇ ਜਾਣ ਤੇ ਗੁਰੂ ਕੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਚੱਕਰ ਅਧੀਨ ਮਾਰ ਖਾਣ ਨਾਲ ਖ਼ਾਲਸੇ ਦੀ ਅਣਖ਼ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਪਵੇਗਾ।" ਹੁਕਮ ਮੰਨ ਕੇ ਭਾਈ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਸਤੂਆਣੇ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਆ ਜੁਟੇ।

#Sakhi #SantTejaSinghJi 

ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਦੀ ਸੇਵਾ  

ਦੂਜੀ ਸਿੱਖ ਲੀਗ ਦੇ ਸਮਾਗਮ ਅਰੰਭ ਹੋਣ ਤੋਂ ਦੋ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ (ਸੰਤ) ਭਾਈ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਲਾਹੌਰ ਪੁੱਜੇ। ਇੱਥੇ ਡੇਹਰਾ ਸਾਹਿਬ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਦੀਵਾਨ ਪਿੱਛੋਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਮੀ ਨੇ ਘਰ ਲਿਜਾ ਕੇ ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, "ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ, ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਉੱਤੇ ਨਿਹੰਗਾਂ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਦਲ ਖ਼ਾਸ ਸਮਾਂ ਦੇਖ ਕੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਲਈ ਆਉਣਗੇ। ਅਕਾਲੀਆਂ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਟਕਰਾਅ ਹੋਵੇਗਾ। ਫਿਰ ਪੁਲਿਸ ਆਵੇਗੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮਗਰ ਹੀ ਫ਼ੌਜ। ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਨਾ ਜਾਣਾ।" ਪਰ ਸੰਤ ਜੀ ਛੇਤੀ ਹੀ ਸਿੱਧੇ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ 'ਤੇ ਪੁੱਜੇ, ਪਰੋਵੀਜ਼ਨਲ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦ ਭੇਜਿਆ ਤੇ ਸਭ ਨਾਲ ਬੈਠ ਕੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਨਜਿੱਠਣ ਦੀ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤੀ। ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਅਤੇ ਸੰਤ ਅਤਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪ ਜੀ ਨੇ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ 'ਤੇ ਪੰਥ ਦੀ ਇੱਕ ਬੜੀ ਵੱਡੀ ਆਪਸੀ ਟੱਕਰ ਨਾ ਹੋਣ ਦਿੱਤੀ। ਸੰਗਤ ਦੇ ਲੰਗਰ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਦੀਵਾਨ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਭਾਈ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਆਪ ਸਨ।

#Sakhi #SantTejaSinghJi 

ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਸਮਾਗਮ  

ਅੰਗਰੇਜ਼ ਹਕੂਮਤ ਨੂੰ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਤੋਂ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਕੱਢਣ ਲਈ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ 1919 ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਸਮਾਗਮ ਕੀਤਾ। ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਰੌਲਾ ਪੈਣ ਕਰਕੇ ਸਮਾਗਮ ਅਸਫ਼ਲ ਹੋਣ ਦਾ ਡਰ ਹੋ ਗਿਆ। (ਸੰਤ) ਭਾਈ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਸੰਤ ਅਤਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਦੀ ਬਖਸ਼ੀ ਜੁਗਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਹੱਥ ਜੋੜ, ਗ਼ਰੀਬੀ ਧਾਰ ਕੇ ਇਸ ਘਮਸਾਨ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਵੜ ਗਏ ਤੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾ ਬਲਾਕ ਪਰਖਿਆ। ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੋਇਆ ਕਿ ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਕੁਝ ਪ੍ਰੇਮੀ ਰੌਲਾ ਪੁਆ ਕੇ ਸਮਾਗਮ ਤਿੱਤਰ-ਬਿੱਤਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਭਾਈ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਡਾਇਸ 'ਤੇ ਮੁੜ ਆਏ। ਪੰਡਤ ਮਦਨ ਮੋਹਨ ਮਾਲਵੀਆ ਜੀ ਨੂੰ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਸਮਝਾ ਕੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਘੜਿਆਲ ਵਜਾ, ਸਾਰੀ ਖ਼ਲਕਤ ਨੂੰ ਉੱਚੀ-ਉੱਚੀ ਕਹਿ ਦਿਓ ਕਿ ਭਾਈ ਸਭ ਗ਼ਰੀਬੀ ਧਾਰ ਲਓ, ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਛਿੱਤਰ ਜਾਂ ਚਪੇੜ ਵੀ ਮਾਰੇ ਤਦ ਵੀ ਨਾ ਬੋਲੋ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਸਮਾਗਮ ਸਿਰੇ ਨਹੀਂ ਚੜ੍ਹ ਸਕੇਗਾ। ਪੰਡਤ ਮਦਨ ਮੋਹਨ ਮਾਲਵੀਆ ਜੀ ਨੇ ਭਾਈ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਦੱਸਿਆ ਢੰਗ ਵਰਤ ਕੇ ਸਮਾਗਮ ਸਿਰੇ ਚਾੜ੍ਹਿਆ।

#Sakhi #SantTejaSinghJi

 ਬਨਾਰਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਜਾਣ ਦਾ ਹੁਕਮ 

 ਸੰਤ ਅਤਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅਕਾਲ ਕਾਲਜ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸੰਤ ਜੀ ਮੰਜੀ ਡਾਹ ਕੇ ਬੈਠ ਗਏ ਅਤੇ ਨੌਂ ਮਹੀਨੇ ਮਗਰੋਂ ਕਾਲਜ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਸਿਰੇ ਚਾੜ੍ਹ ਕੇ ਹੀ ਉੱਠੇ। ਉਸਾਰੀ ਦੌਰਾਨ 1919 ਵਿੱਚ (ਸੰਤ) ਭਾਈ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਗੁਜਰਾਂਵਾਲੇ ਜਾਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮੰਗੀ ਤਾਂ ਸੰਤ ਅਤਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਹਿੰਦੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਾਲੇ ਗੁਰਮਤੇ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ। ਭਾਈ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਪ੍ਰੇਮੀ ਵਾਰ- ਵਾਰ ਸੱਦ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਲਿਖ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਗੁਜ਼ਾਰੇ ਮਾਤਰ ਪੰਜ ਸੌ ਰੁਪਏ ਮਾਹਵਾਰ ਲੈ ਲਵੋ।" ਸੰਤ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰ ਲਵੋ। ਅਸੀਂ ਅਕਾਲ ਕਾਲਜ ਵਾਸਤੇ ਕਿਸੇ ਰਾਜੇ-ਮਹਾਰਾਜੇ ਪਾਸੋਂ ਮਦਦ ਨਹੀਂ ਮੰਗਣੀ। ਅੱਧਾ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਤੁਸੀਂ ਰੱਖਣਾ ਅਤੇ ਅੱਧਾ ਕਾਲਜ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਭੇਜੀ ਜਾਣਾ। ਕਲਕੱਤੇ ਤੋਂ ਕਾਲਜ ਲਈ ਗਾਰਡਰ ਅਤੇ ਲੋਹੇ ਦਾ ਸਮਾਨ ਵੀ ਭੇਜਣਾ।

#Sakhi #SantTejaSinghJi 

ਸ਼ਿਮਲੇ ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸੰਚਾਰ  

ਸੰਨ 1918 ਦੀਆਂ ਛੁੱਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਮਲੇ ਦੀ ਸਾਧ-ਸੰਗਤ ਨੇ (ਸੰਤ) ਭਾਈ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ। ਸਲਾਨਾ ਦੀਵਾਨ ਦੇ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਜਦ ਵੀਹ ਕੁ ਦਿਨ ਰਹਿ ਗਏ ਤਦ ਭਾਈ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤ ਅਤਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਨੂੰ ਸੱਦਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਕੀਤੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕੁਝ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਏ ਕਿ ਸੰਤ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਜਥਾ ਖਾਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਦਾ ਖ਼ਰਚ ਬਹੁਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਭਾਈ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਸਮਝਾਉਣ 'ਤੇ ਸੰਤ ਅਤਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੂੰ ਦੀਵਾਨ ਤੋਂ ਦਸ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਸੱਦ ਲਿਆ। ਸੰਤਾਂ ਦਾ ਡੇਰਾ ਨਾਭਾ ਹਾਊਸ ਵਿੱਚ ਕਰਾਇਆ। ਸਵੇਰੇ ਸ਼ਾਮ ਦੀਵਾਨ ਸੱਜਦਾ। ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਅਨੰਦ ਆਇਆ। ਅਜਿਹਾ ਅਸਰ ਪਿਆ ਕਿ 1923 ਤਕ ਹਰ ਸਾਲ ਸੰਤ ਅਤਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਇੱਥੇ ਆਉਂਦੇ ਰਹੇ। ਬੇਅੰਤ ਪ੍ਰੇਮੀ ਖੰਡੇ-ਬਾਟੇ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਪਾਨ ਕਰ ਕੇ ਨਿਰਾਕਾਰ ਦੇ ਦੇਸ ਦੇ ਪਾਂਧੀ ਬਣੇ।

#Sakhi #SantTejaSinghJi 

ਭਸੌੜ ਕੰਨਿਆ ਵਿੱਦਿਆਲੇ ਦੀ ਸੇਵਾ  ਬਾਬੂ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਭਸੌੜ ਵਾਲੇ ਨੇ ਅਨੇਕਾਂ ਵਾਰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਕੇ ਸੰਤ ਅਤਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ, ਭਸੌੜ ਕੰਨਿਆ ਸਕੂਲ ਲਈ (ਸੰਤ) ਭਾਈ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੂੰ ਮੰਗ ਲਿਆ। ਸੰਤ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਫ਼ੁਰਮਾਇਆ, "ਚੰਗਾ ਭਾਈ! ਪੰਜ ਸਿੰਘ ਜਾ ਕੇ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਲੈ ਆਓ।" ਪੰਜ ਸਿੰਘ ਵੀ ਬਹਾਦਰਪੁਰ ਤੋਂ ਦੀਵਾਨ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋ ਗਏ। ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ ਦੇ ਭੋਗ ਦੇ ਮਗਰੋਂ ਗੱਡੇ ‘ਤੇ ਅਸਬਾਬ ਲੱਦ, ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿੰਘਾਂ ਸਮੇਤ ਭਾਈ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਭਸੌੜ ਪੁੱਜੇ ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਦੀ ਸੇਵਾ ਸੰਭਾਲੀ। ਵਿੱਦਿਆ ਦਾ ਕੰਮ ਸੋਹਣਾ ਤੁਰ ਪਿਆ। ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ‘ਪਿਤਾ ਜੀ-ਪਿਤਾ ਜੀ’ ਕਹਿਣ ਹੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗ ਪਈਆਂ, ਸਗੋਂ ਸੱਚ-ਮੁੱਚ ਹੀ ਬੱਚੀਆਂ ਬਣ ਗਈਆਂ। ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਨੇਤ ਬਾਬੂ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਗੁਰਬਾਣੀ ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ੰਕੇ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਰਧਕ ਰਵੱਈਆ ਦੇਖ, ਭਾਈ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੂੰ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇਣਾ ਪਿਆ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਛੇਤੀ ਹੀ ਭਸੌੜ ਦਾ ਸਕੂਲ ਟੁੱਟ ਗਿਆ।

#Sakhi #SantTejaSinghJi 

ਮਨ ਦੀ ਸਹਿਜ ਅਵਸਥਾ  

ਮਸਤੂਆਣੇ ਵਿਖੇ (ਸੰਤ) ਭਾਈ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਜੀ, ਦੋ ਸਾਲ ਸੰਤ ਅਤਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਜੀ ਦੀ ਮਿਹਰ ਸਦਕਾ ਟਿਕੇ ਰਹੇ। ਸੰਤ ਅਤਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਜਦੋਂ ਬਾਹਰੋਂ ਆਉਂਦੇ ਤਾਂ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਮਨ ਨੂੰ ਵੱਸ ਕਰਨ ਦੀ ਜੁਗਤੀ ਤੇ ਸੇਵਾ ਦਾ ਨੁਕਤਾ ਸਮਝਾ ਜਾਂਦੇ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਭਾਈ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਗਰੂਰ ਗਏ ਤਾਂ ਸੰਤ ਅਤਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਫ਼ੁਰਮਾਇਆ, "ਭਾਈ! ਸੱਪ ਨੂੰ ਡੱਬੀ ਵਿੱਚ ਪਾਣ ਵਾਂਙਣ, ਮਨ ਨੂੰ ਘੁੱਟ-ਘੁੱਟ ਕੇ ਵੱਸ ਕਰਨਾ ਵੀ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਜੇਕਰ ਅਚਨਚੇਤ ਡੱਬੀ ਦਾ ਢੱਕਣ ਖੁੱਲ੍ਹ ਜਾਏ ਤਾਂ ਸੱਪ ਉੱਛਲ ਕੇ ਸਖ਼ਤ ਡੰਗ ਮਾਰਦਾ ਹੈ। ਇਵੇਂ ਹੀ ਮਨ ਹੈ, ਜੇ ਸ੍ਵਾਸ-ਸ੍ਵਾਸ ਸਿਮਰਨ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਹੀ ਵੱਸ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਚਨਾਂ ਮਗਰੋਂ ਭਾਈ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਪੂਰਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਤੁਰਦੇ-ਫਿਰਦੇ, ਉਠਦੇ-ਬਹਿੰਦੇ, ਸੇਵਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਕੋਈ ਦਮ ਵੀ ਬਿਰਥਾ ਨਾ ਜਾਵੇ।  

ਦਮਿ ਦਮਿ ਸਦਾ ਸਮਾਲਦਾ ਦੰਮੁ ਨ ਬਿਰਥਾ ਜਾਇ ॥ (੫੫੬)  

ਜੋ ਸਾਸਿ ਗਿਰਾਸਿ ਧਿਆਏ ਮੇਰਾ ਹਰਿ ਹਰਿ ਸੋ ਗੁਰਸਿਖੁ ਗੁਰੂ ਮਨਿ ਭਾਵੈ ॥ (੩੦੫)

#Sakhi #SantTejaSinghJi 

ਗੁਣੀ ਪੁਰਸ਼ ਅਮੋਲਕ ਹੀਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ  ਭਾਈ (ਸੰਤ) ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਬਾਬਤ ਮਸਤੂਆਣੇ ਵਿਖੇ ਕਈ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਦੇ ਚਿਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਖ਼ਿਆਲ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸਾਲਾਂ-ਬੱਧੀ ਇੱਥੇ ਸੇਵਾ ਦੀ ਟੋਕਰੀ ਢੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਨਵਾਂ ਪ੍ਰੇਮੀ ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਸੰਤ ਅਤਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਜਿਆਦਾ ਪ੍ਰੇਮ ਕਿਉਂ ਕਰਦੇ ਹਨ? ਈਰਖ਼ਾ ਵਸ ਪੁਰਾਣੇ ਸੇਵਾਦਾਰਾਂ ਨੇ ਕਈ ਜੁਗਤੀਆਂ ਵਰਤਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਸਕੂਲ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘਟਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਭੁਝੰਗੀ-ਭੁਝੰਗਣਾ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਸੰਤ ਅਤਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਪਾਸ ਕਈ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਕਰਨੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਸੰਤ ਜੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਨ ਤੋਂ ਉੱਕਾ ਹੀ ਨਾਂਹ ਕਰਦੇ। ਜਦ ਪ੍ਰੇਮੀ ਨਾ ਟਲੇ ਤਾਂ ਸੰਤਾਂ ਨੇ ਸਮਝਾਉਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਭਾਈ! ਗੁਣੀ ਪੁਰਸ਼ ਅਮੋਲਕ ਹੀਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਦੇ ਫਿਰ ਵੀ ਨਾ ਸਮਝਣ 'ਤੇ ਸੰਤ ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਹੱਦ ਹੀ ਮੁਕਾ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਭਾਈ! ਸ਼ਰਨ ਆਏ ਦੀ ਲਾਜ ਰੱਖਣੀ ਆਦਿ ਤੋਂ ਗੁਰੂ-ਘਰ ਦੀ ਮਰਿਯਾਦਾ ਚਲੀ ਆਈ ਹੈ।"